{"id":14554,"date":"2025-02-11T15:38:58","date_gmt":"2025-02-11T14:38:58","guid":{"rendered":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/?p=14554"},"modified":"2025-02-11T16:25:13","modified_gmt":"2025-02-11T15:25:13","slug":"odpusty-kosciola-katolickiego-wg-enchiridion-indulgentiarum-normae-et-concessiones-quarta-editio-1999","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/?p=14554","title":{"rendered":"Odpusty Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego wg Enchiridion Indulgentiarum. Normae et Concessiones, quarta editio, 1999"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>ENCHIRIDION INDULGENTIARUM<\/strong><\/em> <strong><em>Normae et Concessiones<\/em>, quarta editio, 1999<\/strong>, Dano w Rzymie, w siedzibie Penitencjarii Apostolskiej, 16 lipca 1999 r., we wspomnienie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny z G\u00f3ry Karmel.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u017cr\u00f3d\u0142o www.vatican.va <a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/roman_curia\/tribunals\/apost_penit\/documents\/rc_trib_appen_doc_20020826_enchiridion-indulgentiarum_lt.html\">https:\/\/www.vatican.va\/roman_curia\/tribunals\/apost_penit\/documents\/rc_trib_appen_doc_20020826_enchiridion-indulgentiarum_lt.html<\/a><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">t\u0142umacz google<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class='embed-container'><iframe title=\"PRZYGOTUJ SI\u0118 I DZIA\u0141AJ ! Po spowiedzi cz\u0142owiek potrzebuje u\u015bwi\u0119cenia i oczyszczenia.\" width=\"1920\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/XTcVNMNMhYE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>DEKRET<\/em><\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Czwarte wydanie Enchiridionu Odpust\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zas\u0142ugi Jezusa, Boskiego Odkupiciela rodzaju ludzkiego, kt\u00f3rego cena jest niesko\u0144czona, przeobfite zas\u0142ugi pochodz\u0105ce tak\u017ce od Niego, Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i wszystkich \u015awi\u0119tych, niewyczerpany skarb Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego, zosta\u0142y powierzone Ko\u015bcio\u0142owi, aby moc\u0105 w\u0142adzy zwi\u0105zywania i rozwi\u0105zywania, udzielonej przez samego jego Za\u0142o\u017cyciela Piotrowi i pozosta\u0142ym Aposto\u0142om, a przez nich nast\u0119pcom, Najwy\u017cszym Papie\u017com i Biskupom, mog\u0142y by\u0107 stosowane na odpuszczenie grzech\u00f3w i skutk\u00f3w grzech\u00f3w. Dokonuje si\u0119 tego przede wszystkim, a w przypadku grzech\u00f3w \u015bmiertelnych, z konieczno\u015bci, poprzez sakrament pojednania.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak\u017ce nawet je\u015bli \u015bmiertelna wina zostanie odpuszczona, a z konieczno\u015bci wieczna kara, na kt\u00f3r\u0105 ta wina zas\u0142uguje, zostanie odpuszczona, a nawet grzech lekki lub powszedni zostanie odpuszczony, grzesznik, kt\u00f3ry uzyska\u0142 odpuszczenie, mo\u017ce nadal potrzebowa\u0107 oczyszczenia lub mo\u017ce nadal ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za doczesn\u0105 kar\u0119, czy to w \u017cyciu ziemskim, czy w przysz\u0142ym, mianowicie w stanie czy\u015b\u0107ca. Za odpuszczenie takich kar ofiarowuje si\u0119 odpusty ze wspania\u0142ego skarbca. Dlatego przyjmuj\u0105 nauk\u0119, w kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wierzy\u0107, i praktyk\u0119, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy chwali\u0107, i ze szczeg\u00f3ln\u0105 skuteczno\u015bci\u0105 stosuj\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia \u015bwi\u0119to\u015bci tak pocieszaj\u0105ce tajemnice Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa i Komunii \u015awi\u0119tych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystko to jasno komentuje Papie\u017c Jan Pawe\u0142 II w Bulli wzywaj\u0105cej na Wielki Jubileusz, zaczynaj\u0105cej si\u0119 od s\u0142\u00f3w: \u201e <em>Tajemnica Wcielenia<\/em> \u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgodnie z tym Magisterium, Penitencjaria Apostolska korzysta ze zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 rozpocz\u0119cia \u015awi\u0119tego Jubileuszu i rozpowszechnienia w ca\u0142ym \u015bwiecie katolickim wy\u017cej wymienionej Bulli, aby ponownie opublikowa\u0107 &#8211; po raz czwarty &#8211; <em>Enchiridion odpust\u00f3w<\/em> , zgodnie z typow\u0105 regu\u0142\u0105 tej publikacji z dnia 29 czerwca 1968 r., kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a dyscyplin\u0119 wprowadzon\u0105 przez Konstytucj\u0119 Apostolsk\u0105 <em>Nauki o odpustach<\/em> .&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W nowej edycji zasady dotycz\u0105ce odpust\u00f3w nie ulegaj\u0105 zmianie, ale niekt\u00f3re normy zosta\u0142y zrewidowane zgodnie z najnowszymi dokumentami Stolicy Apostolskiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koncesje te jednak wyra\u017cono wed\u0142ug kryterium systematycznego, w taki spos\u00f3b, \u017ce ich rzeczywista liczba nie uleg\u0142a zmniejszeniu, lecz jedynie skr\u00f3ceniu ich lista; Co wi\u0119cej, metoda wybrana do ich przedstawienia ma na celu wzbudzenie pobo\u017cnego uczucia mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d poszczeg\u00f3lnych chrze\u015bcijan, jak i we wsp\u00f3lnocie ko\u015bcielnej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b wprowadzono po pierwsze czwarte, bardziej og\u00f3lne ust\u0119pstwo, kt\u00f3re wzbogaca o wyrozumia\u0142o\u015b\u0107 otwarte \u015bwiadectwo wiary w szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach \u017cycia codziennego. Inne wa\u017cne nowe ust\u0119pstwa dotycz\u0105 wzmocnienia fundament\u00f3w rodziny chrze\u015bcija\u0144skiej (u\u015bwi\u0119cenie rodzin); Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny w modlitwie o komuni\u0119 (owocny udzia\u0142 w dniach powszechnie po\u015bwi\u0119conych jakiemu\u015b celowi religijnemu lub w tygodniu po\u015bwi\u0119conym jedno\u015bci chrze\u015bcijan); Cze\u015b\u0107 oddawana Jezusowi obecnemu w Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramencie (procesja eucharystyczna).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozszerzono tak\u017ce niekt\u00f3re wcze\u015bniejsze ust\u0119pstwa, np. dotycz\u0105ce odmawiania R\u00f3\u017ca\u0144ca lub Akatystu, obchod\u00f3w jubileuszy \u015bwi\u0119ce\u0144, czytania Pisma \u015awi\u0119tego, nawiedzania miejsc \u015bwi\u0119tych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym wydaniu <em>Enchiridionu<\/em> cz\u0119\u015bciej zwraca si\u0119 uwag\u0119 na uprawnienia kongregacji biskupich: dla kongregacji wschodnich zgodnie z ich w\u0142asnymi statutami, dla kongregacji \u0142aci\u0144skich zgodnie z kanonem 447 Kodeksu Prawa Kanonicznego, dotycz\u0105ce spis\u00f3w modlitw szerzej rozpowszechnianych na ich w\u0142asnym terytorium. I faktycznie liczba modlitw zapisanych w <em>Enchiridionie<\/em> znacznie wzros\u0142a, zw\u0142aszcza w przypadku modlitw tradycji wschodnich.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niniejszym dekretem uznaje si\u0119 poni\u017cszy tekst za autentyczny i postanawia si\u0119 go opublikowa\u0107, moc\u0105 autorytetu Ojca \u015awi\u0119tego, zgodnie z audiencj\u0105 udzielon\u0105 moderatorom Penitencjarii Apostolskiej w dniu 5 lipca 1999 r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sama Penitencjaria Apostolska, id\u0105c za zamys\u0142em Naj\u015bwi\u0119tszego Ojca, obiecuje, \u017ce wierni, prowadzeni przez nauk\u0119 i dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105 biskup\u00f3w, b\u0119d\u0105 pracowa\u0107 z najg\u0142\u0119bszym uczuciem religijnym swych dusz nad powi\u0119kszaniem swej pobo\u017cno\u015bci ku chwale Przenaj\u015bwi\u0119tszej Tr\u00f3jcy, poprzez korzystanie ze \u015bwi\u0119tych odpust\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bez wzgl\u0119du na jakiekolwiek odmienne postanowienia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dano w Rzymie, w siedzibie Penitencjarii Apostolskiej, 16 lipca 1999 r., we wspomnienie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny z G\u00f3ry Karmel.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Karta Williama Wakefielda S.RE. <\/strong><em>Wi\u0119zienie G\u0142\u00f3wne <\/em><strong>Baum<\/strong><em><br><\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Aloisius de Magistris, List tyt. Dziewi\u0105ty <\/strong><em><br>w\u0142adca&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L. i S.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W zak\u0142adce PA, nr 6999I<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>SKR\u00d3TY I AKRONIMY&nbsp;<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AA Decr. <em>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 apostolska<\/em> , 18 listopada. 1965 (AAS 59 [1966] 837-864)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AAS&nbsp; <em>Acta Apostolicae Sedis, Oficjalny komentarz<\/em> AG&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dekret. <em>Do narod\u00f3w<\/em> , 7 grudnia. 1965 (AAS 58 [1966] 947-990) Wszystko. Przem\u00f3wienie&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AP BenedictusPP. XV, mp <em>Allocutiones proxime<\/em> , 25 marca. 1917 (AAS 9 [1917] 167)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oczekiwanie. Apostolski&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">mo\u017ce.mo\u017ce. Kanon kanony&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/em> CCE&nbsp; , 15 sierpnia 1997 r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deklaracja CD <em>Chrystus Pan<\/em> , 28 pa\u017adziernika. 1965 (AAS 58 [1966] 673-701)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ceremonia\u0142&nbsp; <em>Biskup\u00f3w ustanowiony dekretem \u015awi\u0119tego Soboru Watyka\u0144skiego II z upowa\u017cnienia Jana Paw\u0142a II. II og\u0142oszono<\/em> 14 wrze\u015bnia 1984 r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CIC 1917&nbsp; <em>Kodeks Prawa Kanonicznego opracowany na polecenie papie\u017ca Piusa X, Maksyma, og\u0142oszony autorytetem papie\u017ca Benedykta XV<\/em> , 27 maja 1917 r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">KPK 1983&nbsp; <em>Kodeks Prawa Kanonicznego na mocy autorytetu Jana Paw\u0142a II. II og\u0142oszono<\/em> 25 stycznia. 1983&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">st\u0119\u017c. koncesje koncesje&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konst. Konstytucja Papie\u017ca Piusa XII. XII, mp <em>\u015awi\u0119to\u015b\u0107 duchowie\u0144stwa<\/em> , 2 czerwca. 1957 (AAS 49 [1957] 433-600)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O Benie.&nbsp; <em>Rytua\u0142 Rzymski zosta\u0142 ustanowiony dekretem \u015awi\u0119tego Soboru Watyka\u0144skiego II, z upowa\u017cnienia Jana Paw\u0142a II. Og\u0142oszono II, O b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwach<\/em> , 31 maja 1984 r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odrzu\u0107. Deklaracja&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dekret. Dekret&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DH Odm. <em>Godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka,<\/em> grudzie\u0144 1965 (AAS 58 [1966] 929-946)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DS Denzinger-Sch\u00f6nmetzer, <em>Enchiridion symboli, definicji i deklaracji w sprawach wiary i moralno\u015bci<\/em> , red. 33, 1965&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">EI 1968&nbsp; <em>Podr\u0119cznik odpust\u00f3w. Normy i koncesje<\/em> , 29 czerwca. 1968&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">EI 1986&nbsp; <em>Podr\u0119cznik odpust\u00f3w. Zasady i ulgi<\/em> , 18 maja 1986 r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">GS Konst. List pasterski <em>Gaudium et Spes<\/em> , 7 grudnia. 1966 (AAS 58 [1966] 1025-1120)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Identyfikator Paulus PP. VI, Konst. Oczekiwanie. <em>Nauka o odpustach<\/em> , 1 stycznia. 1967 (AAS 59 [1967] 5-24)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">IFI SPA, dekret. <em>W niezliczonej liczbie przypadk\u00f3w<\/em> 20 lipca. 1942 (AAS 34 [1942] 240)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">LG Konst. Konstytucja dogmatyczna <em>Lumen Gentium<\/em> , 21 listopada. 1964 (AAS 57 [1965] 5-71)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biuro LH&nbsp; <em>ustanowione dekretem \u015awi\u0119tego Soboru Watyka\u0144skiego II z upowa\u017cnienia Paw\u0142a PP. Og\u0142oszono VI, Liturgi\u0119 Godzin wed\u0142ug Rytu Rzymskiego,<\/em> 7 kwietnia. 1985&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">pose\u0142 Litt. Oczekiwanie. Podane&nbsp; <em>przez ruch<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">MR&nbsp; <em>Msza\u0142 Rzymski ustanowiony dekretem \u015awi\u0119tego Soboru Watyka\u0144skiego II z upowa\u017cnienia Paw\u0142a PP. VI og\u0142oszono<\/em> 27 marca. 1975&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">n.nn. normy&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">OT Dekr. <em>\u017byczenie wszystkich<\/em> , 28 pa\u017adziernika. 1965 (AAS 58 [1966] 713-727)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Penitencjaria Apostolska PA&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3l. Pawe\u0142 PP. VI, Konst. Oczekiwanie. <em>Pokutujcie<\/em> , 17 lutego. 1966 (AAS 58 [1966] 177-198)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PB Jan Pawe\u0142 II. II, Konst. Oczekiwanie. <em>Dobry Pasterzu<\/em> , 28 czerwca. 1988 (AAS 80 [1988] 841-912)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PL Migne JP, <em>Patrologia \u0142aci\u0144ska<\/em> , 1844-1855&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a. Odpowied\u017a na odpowied\u017a&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pawe\u0142 PP. VI, Konst. Oczekiwanie. <em>Rz\u0105dy Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego<\/em> , 15 sierpnia. 1967 (AAS 59 [1967] 885-928)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SCR \u015awi\u0119ta Kongregacja Obrz\u0119d\u00f3w&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SPA \u015awi\u0119ta Penitencjaria Apostolska&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">patka. szafka na dokumenty&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0119gi Pisma \u015awi\u0119tego przedstawione s\u0105 w skr\u00f3conej formie, jaka zosta\u0142a zastosowana w typowym wydaniu Nowej Wulgaty.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>ABY BY\u0106 WCZE\u015aNIEJ POWIADOMIONYM<\/strong><\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Pierwsze wydanie tego Enchiridionu odpust\u00f3w, kt\u00f3re ukaza\u0142o si\u0119 w czerwcu 1968 r., wprowadza\u0142o w \u017cycie norm\u0119 13 Konstytucji Apostolskiej o <em>odpustach:<\/em> \u201eEnchiridion odpust\u00f3w zostanie zrewidowany w tym celu, aby odpustami zosta\u0142y ubogacone tylko najwa\u017cniejsze modlitwy i najwa\u017cniejsze dzie\u0142a pobo\u017cno\u015bci, mi\u0142o\u015bci i pokuty\u201d. W kolejnych wydaniach, a\u017c do chwili obecnej, Penitencjaria Apostolska zadba\u0142a o wi\u0119ksz\u0105 przejrzysto\u015b\u0107 tekstu, o zmian\u0119 mniej istotnych fragment\u00f3w, tak aby odpowiada\u0142y one wymogom sztuki krytycznej, oraz o wprowadzenie pewnych uzupe\u0142nie\u0144.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Za g\u0142\u00f3wne modlitwy i uczynki uznaje si\u0119 te, kt\u00f3re bior\u0105c pod uwag\u0119 tradycj\u0119 i okoliczno\u015bci czasu, wydaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie odpowiednie, aby wiernym nie tylko pom\u00f3c zado\u015b\u0107uczyni\u0107 karom nale\u017cnym za grzechy, lecz tak\u017ce i przede wszystkim pobudzi\u0107 ich do wi\u0119kszej \u017carliwo\u015bci mi\u0142o\u015bci. Zasada ta ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w idei uk\u0142adania rzeczy we w\u0142a\u015bciwej kolejno\u015bci. <sup>1<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Udzia\u0142 w Ofierze Mszy \u015awi\u0119tej i sakramentach nie jest, wed\u0142ug tradycji, wzbogacony odpustami: same w sobie maj\u0105 one bowiem bardzo wysok\u0105 skuteczno\u015b\u0107 w zakresie \u201eu\u015bwi\u0119cenia i oczyszczenia\u201d. <sup>2<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy odpust jest udzielany z okazji szczeg\u00f3lnych wydarze\u0144 (takich jak Pierwsza Komunia \u015awi\u0119ta, pierwsza Msza \u015awi\u0119ta odprawiona przez ksi\u0119dza nowicjusza, Msza \u015awi\u0119ta odprawiona na zako\u0144czenie Zgromadzenia Eucharystycznego), nie dodaje si\u0119 go do uczestnictwa we Mszy lub sakramentach, ale do nadzwyczajnych okoliczno\u015bci, kt\u00f3re towarzysz\u0105 takiemu uczestnictwu. Dlatego te\u017c za pomoc\u0105 odpustu pobudza si\u0119 i niejako wynagradza pragnienie po\u015bwi\u0119cenia si\u0119, kt\u00f3re jest w\u0142a\u015bciwe takim celebransom, dobro ofiarowane innym, przyk\u0142ad, cze\u015b\u0107 przypisywana wznios\u0142ej Eucharystii i kap\u0142a\u0144stwu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak\u017ce, zgodnie z tradycj\u0105, odpust mo\u017ce by\u0107 dodany do r\u00f3\u017cnych uczynk\u00f3w pobo\u017cno\u015bci prywatnej i publicznej; Mo\u017cna to r\u00f3wnie\u017c ubogaci\u0107 dzie\u0142ami mi\u0142osierdzia i pokuty, do kt\u00f3rych w naszych czasach nale\u017cy przywi\u0105zywa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119. Jednak\u017ce wszystkie te dzie\u0142a obdarzone odpustami, podobnie jak ka\u017cdy inny dobry uczynek i ka\u017cde cierpliwie znoszone cierpienie, nie s\u0105 w \u017caden spos\u00f3b oddzielone od Mszy \u015awi\u0119tej i sakrament\u00f3w, gdy\u017c s\u0105 one g\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami u\u015bwi\u0119cenia i oczyszczenia; <sup>3<\/sup> poniewa\u017c dobre uczynki i cierpienia staj\u0105 si\u0119 ofiar\u0105 samych wiernych, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy si\u0119 z ofiar\u0105 Chrystusa w Ofierze Eucharystycznej; <sup>4<\/sup> Msza \u015bwi\u0119ta i sakramenty prowadz\u0105 bowiem wiernych do wype\u0142niania na\u0142o\u017conych na nich obowi\u0105zk\u00f3w, aby \u201ezachowali w \u017cyciu to, co przyj\u0119li z wiar\u0105\u201d <sup>5,<\/sup> a z kolei obowi\u0105zki starannie wype\u0142niane lepiej przygotowuj\u0105 ich umys\u0142y do \u200b\u200bowocnego uczestnictwa we Mszy \u015bwi\u0119tej i sakramentach. <sup>6<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. Aby mie\u0107 pobo\u017cny stosunek do rzeczy \u015bwi\u0119tych, przypisuje si\u0119 wi\u0119cej czynno\u015bci wiernych chrze\u015bcijan <em>(opera operantis),<\/em> z czego powodu nie wymienia si\u0119 uczynk\u00f3w pobo\u017cno\u015bci <em>(opus operatum)<\/em> w d\u0142ugim spisie , jakby oderwanych od codziennego \u017cycia wiernych chrze\u015bcijan, lecz przedstawia si\u0119 tylko ograniczon\u0105 liczb\u0119 ust\u0119pstw7, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wierni chrze\u015bcijanie mog\u0105 by\u0107 skuteczniej pobudzani do uczynienia swego \u017cycia bardziej po\u017cytecznym i \u015bwi\u0119tym, mianowicie <sup>o<\/sup> tyle, o ile \u201eten podzia\u0142 mi\u0119dzy wyznawan\u0105 wiar\u0105 a codziennym \u017cyciem wielu&#8230; przez zebranie wysi\u0142k\u00f3w ludzkich, domowych, zawodowych, naukowych lub technicznych w jedn\u0105 \u017cywotn\u0105 syntez\u0119 z dobrami religijnymi, pod kt\u00f3rych najwy\u017cszym porz\u0105dkiem wszystko jest uporz\u0105dkowane na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105\u201d zostaje usuni\u0119ty. <sup>8<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego obowi\u0105zkiem Penitencjarii Apostolskiej jest zapewnienie odpowiedniej przestrzeni \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skiemu i ukszta\u0142towanie dusz zgodnie z duchem modlitwy i pokuty oraz \u0107wiczenia si\u0119 w cnotach teologalnych, zamiast proponowania formu\u0142 i akt\u00f3w do powtarzania.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5. W Enchiridionie, przed wyliczeniem poszczeg\u00f3lnych koncesji, powo\u0142ano si\u0119 na Normy, kt\u00f3re zazwyczaj zaczerpni\u0119to z Konstytucji Apostolskiej <em>o odpustach<\/em> , z Kodeksu Prawa Kanonicznego, a tak\u017ce z innych przykaza\u0144. Aby jednak unikn\u0105\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, jakie mog\u0105 powsta\u0107 w tej sprawie, nale\u017cy w spos\u00f3b jednolity, ca\u0142o\u015bciowy i uporz\u0105dkowany wyja\u015bni\u0107 wszystkie obowi\u0105zuj\u0105ce obecnie przepisy dotycz\u0105ce odpust\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6. W Enchiridionie na pocz\u0105tku wymienione s\u0105 cztery bardziej og\u00f3lne ust\u0119pstwa, kt\u00f3re, jak si\u0119 wydaje, daj\u0105 wgl\u0105d w codzienne \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do ka\u017cdej z tych czterech bardziej og\u00f3lnych koncesji, dla dobra i edukacji wiernych, dodano kilka uwag, kt\u00f3re jasno wskazuj\u0105, \u017ce ka\u017cda koncesja jest zgodna z duchem Ewangelii i odnow\u0105 zapocz\u0105tkowan\u0105 przez Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">7. Poni\u017cej przedstawiono list\u0119 koncesji dotycz\u0105cych niekt\u00f3rych dzie\u0142 religijnych. Jest ich jednak niewiele, poniewa\u017c niekt\u00f3re dzie\u0142a wchodz\u0105 w zakres og\u00f3lniejszych ust\u0119pstw, a co si\u0119 tyczy modlitw, tylko niekt\u00f3re z nich, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 charakter uniwersalny, uznano za godne wyra\u017anej wzmianki. W\u0142a\u015bciwe Konferencje Episkopat\u00f3w powinny zadba\u0107 o to, aby w razie potrzeby do wyda\u0144 Enchiridionu doda\u0107 inne formu\u0142y, przydatne do pobo\u017cno\u015bci wiernych i drogie im ze wzgl\u0119du na tradycyjny zwyczaj, s\u0142u\u017c\u0105ce r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kaza\u0144.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8. Do podr\u0119cznika do\u0142\u0105czony jest r\u00f3wnie\u017c dodatek, kt\u00f3ry zawiera spis wezwa\u0144 oraz tekst Konstytucji Apostolskiej <em>o odpustach<\/em> .&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>ZASADY DOTYCZ\u0104CE ODPUST\u00d3W&nbsp;<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 1<\/strong> \u2013 <sup>9<\/sup> Odpust jest to darowanie przed Bogiem doczesnej kary za grzechy, co do winy. Wierny Chrystusowi, odpowiednio usposobiony i pod pewnymi i okre\u015blonymi warunkami, uzyskuje je przy pomocy Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jako szafarz odkupienia autorytatywnie rozporz\u0105dza i stosuje skarbiec zado\u015b\u0107uczynie\u0144 Chrystusa i \u015awi\u0119tych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 2<\/strong> \u2013 <sup>10<\/sup> Odpust jest cz\u0105stkowy albo zupe\u0142ny zale\u017cnie od tego, czy uwalnia od kary doczesnej za grzechy w cz\u0119\u015bci czy w ca\u0142o\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 3<\/strong> \u2013 <sup>11<\/sup> Ka\u017cdy wierny mo\u017ce uzyska\u0107 odpusty, czy to cz\u0119\u015bciowe, czy zupe\u0142ne, albo dla siebie, albo za zmar\u0142ego w drodze wstawiennictwa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 4<\/strong> \u2013 <sup>12<\/sup> Chrze\u015bcijanin, kt\u00f3ry przynajmniej ze skruszonym sercem wykonuje dzie\u0142o obdarzone odpustem cz\u0105stkowym, uzyskuje z pomoc\u0105 Ko\u015bcio\u0142a odpuszczenie kar doczesnych tej samej warto\u015bci, jak\u0105 on sam otrzymuje w\u0142asnym dzia\u0142aniem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N. 5<\/strong> \u2013 \u00a7 1. <sup>13<\/sup> Opr\u00f3cz najwy\u017cszej w\u0142adzy ko\u015bcielnej, odpusty mog\u0105 by\u0107 udzielane tylko przez tych, kt\u00f3rym w\u0142adza ta jest uznana przez prawo lub udzielona przez Papie\u017ca.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>14<\/sup> \u017badna w\u0142adza poni\u017cej Papie\u017ca nie ma prawa powierza\u0107 innym w\u0142adzy udzielania odpust\u00f3w, chyba \u017ce Stolica Apostolska wyra\u017anie jej na to udzieli\u0142a.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 6<\/strong> \u2013 <sup>15<\/sup> W Kurii Rzymskiej wy\u0142\u0105cznie Penitencjarii Apostolskiej powierzone s\u0105 sprawy dotycz\u0105ce udzielania i u\u017cytkowania odpust\u00f3w, z zastrze\u017ceniem prawa Kongregacji Nauki Wiary do wgl\u0105du w sprawy dotycz\u0105ce nauczania dogmatycznego w tym zakresie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 7<\/strong> \u2013 Biskupi eparchialni lub diecezjalni oraz inni zr\u00f3wnani z nimi prawnie, chocia\u017cby nie posiadali godno\u015bci biskupiej, maj\u0105 od pocz\u0105tku swego urz\u0119du pasterskiego prawo:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1\u00b0 <sup>16<\/sup> udzieli\u0107 odpustu cz\u0105stkowego wszystkim wiernym na swoim terytorium, lecz wiernym nale\u017c\u0105cym do ich jurysdykcji poza tym terytorium;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2\u00b0 <sup>17<\/sup> B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa papieskiego z odpustem zupe\u0142nym, wed\u0142ug ustalonej formu\u0142y, nale\u017cy udziela\u0107 we w\u0142asnej eparchii lub diecezji trzy razy w roku, w uroczyste \u015bwi\u0119ta przez ni\u0105 wyznaczone, nawet je\u015bli uczestniczy si\u0119 tylko we Mszy \u015bwi\u0119tej. B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo to udzielane jest na zako\u0144czenie Mszy \u015awi\u0119tej w miejsce zwyk\u0142ego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, zgodnie z normami Ceremonia\u0142a danego Biskupa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 8<\/strong> \u2013 <sup>18<\/sup> Metropolici mog\u0105 udziela\u0107 odpust\u00f3w cz\u0105stkowych w eparchiach lub diecezjach sufraga\u0144skich, tak jak na w\u0142asnym terytorium.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N. 9<\/strong> \u2013 <sup>19<\/sup> \u00a7 1. Patriarchowie w ka\u017cdym miejscu swojego patriarchatu, nawet je\u015bli s\u0105 wy\u0142\u0105czeni, w ko\u015bcio\u0142ach swojego obrz\u0105dku poza granicami patriarchatu i wsz\u0119dzie dla wiernych swojego obrz\u0105dku mog\u0105:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1\u00b0 udzieli\u0107 odpustu cz\u0105stkowego;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2\u00b0 Udziela\u0107 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa papieskiego z odpustem zupe\u0142nym trzy razy w roku zgodnie z prawem zwyczajowym, ale ponadto, gdy zaistnieje szczeg\u00f3lna okoliczno\u015b\u0107 lub pow\u00f3d, ca\u0142kowicie religijny, kt\u00f3ry dla dobra wiernych wymaga udzielenia odpustu zupe\u0142nego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 <sup>2.20<\/sup> To samo dotyczy arcybiskup\u00f3w wi\u0119kszych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 10 <sup>21<\/sup><\/strong> \u2013 Kardyna\u0142owie SRE maj\u0105 w\u0142adz\u0119 udzielania wsz\u0119dzie odpustu cz\u0105stkowego, kt\u00f3ry mo\u017cna uzyska\u0107 tylko od os\u00f3b obecnych, w zale\u017cno\u015bci od przypadku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 11<\/strong> \u2013 \u00a7 1. <sup>22<\/sup> Do wydania Enchiridionu Odpust\u00f3w w jakimkolwiek j\u0119zyku wymagana jest wyra\u017ana zgoda Stolicy Apostolskiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>23<\/sup> Wszystkie inne ksi\u0119gi odpustowe, folio i inne pisma, w kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 ich zezwolenia, nie mog\u0105 by\u0107 publikowane bez zezwolenia Hierarchy lub miejscowego ordynariusza.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 12<\/strong> \u2013 <sup>24<\/sup> Zdaniem Ojca \u015awi\u0119tego, odpusty udzielone wszystkim wiernym zaczynaj\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 dopiero po przejrzeniu ich autentycznych kopii przez Penitencjari\u0119 Apostolsk\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 13<\/strong> \u2013 <sup>25<\/sup> Przez odpust zwi\u0105zany z dniem pewnej uroczysto\u015bci liturgicznej rozumie si\u0119 przeniesiony na dzie\u0144, na kt\u00f3ry ta uroczysto\u015b\u0107 lub zwi\u0105zana z ni\u0105 uroczysto\u015b\u0107 zewn\u0119trzna jest prawnie przeniesiona.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 14<\/strong> \u2013 <sup>26<\/sup> Aby uzyska\u0107 odpust zwi\u0105zany z konkretnym dniem, nale\u017cy odwiedzi\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 lub kaplic\u0119 od po\u0142udnia dnia poprzedniego do p\u00f3\u0142nocy, kt\u00f3ra zamyka wyznaczony dzie\u0144.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 15<\/strong> \u2013 <sup>27<\/sup> Wierny chrze\u015bcijanin mo\u017ce uzyska\u0107 odpust, je\u017celi pobo\u017cnie u\u017cyje kt\u00f3rego\u015b z nast\u0119puj\u0105cych przedmiot\u00f3w pobo\u017cno\u015bci, nale\u017cycie po\u015bwi\u0119conych, a mianowicie: krucyfiksu lub krzy\u017ca, korony, szkaplerza, medalika.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 16<\/strong> \u2013 \u00a7 1. <sup>28<\/sup> Odpust zwi\u0105zany z wizytacj\u0105 ko\u015bcio\u0142a lub kaplicy nie wygasa, je\u017celi budynek ten zostanie ca\u0142kowicie zburzony i odbudowany w ci\u0105gu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat w tym samym lub prawie tym samym miejscu i pod tym samym tytu\u0142em.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>29<\/sup> Odpust zwi\u0105zany z u\u017cywaniem przedmiotu pobo\u017cno\u015bci wygasa dopiero wtedy, gdy ten przedmiot ca\u0142kowicie przestaje istnie\u0107 lub zostanie sprzedany.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 17<\/strong> \u2013 \u00a7 1. <sup>30<\/sup> Aby kto\u015b m\u00f3g\u0142 uzyska\u0107 odpust, musi by\u0107 ochrzczony, nieekskomunikowany i znajdowa\u0107 si\u0119 przynajmniej po spe\u0142nieniu przepisanych uczynk\u00f3w w stanie \u0142aski.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>31<\/sup> Aby podmiot zdolny do ich uzyskania m\u00f3g\u0142 je uzyska\u0107, musi mie\u0107 przynajmniej og\u00f3lny zamiar ich uzyskania oraz wykona\u0107 na\u0142o\u017cone zadania w oznaczonym czasie i w spos\u00f3b nale\u017cyty, zgodnie z tre\u015bci\u0105 koncesji.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N. 18<\/strong> \u2013 \u00a7 1. <sup>32<\/sup> Odpust zupe\u0142ny mo\u017cna uzyska\u0107 tylko raz dziennie; ale cz\u0119sto cz\u0119\u015bciowe odpusty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>33<\/sup> Wierny jednak b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny <em>w chwili \u015bmierci<\/em> , chocia\u017cby w tym samym dniu uzyska\u0142 ju\u017c odpust zupe\u0142ny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 19<\/strong> \u2013 <sup>34<\/sup> Przepisowym aktem wymaganym do uzyskania odpustu zupe\u0142nego zwi\u0105zanego z ko\u015bcio\u0142em lub kaplic\u0105 jest pobo\u017cna wizytacja tego\u017c ko\u015bcio\u0142a lub kaplicy, podczas kt\u00f3rej odmawia si\u0119 Modlitw\u0119 Pa\u0144sk\u0105 i symbol wiary <em>(Ojcze nasz i Wyznanie Wiary)<\/em> , chyba \u017ce w koncesji wskazano inaczej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N. 20<\/strong> \u2013 \u00a7 1. <sup>35<\/sup> Aby uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny, opr\u00f3cz ca\u0142kowitego wykluczenia przywi\u0105zania do jakiegokolwiek grzechu, nawet powszedniego, wymagane jest wykonanie dzie\u0142a odpustowego za bogatych i spe\u0142nienie trzech warunk\u00f3w, kt\u00f3rymi s\u0105: spowied\u017a sakramentalna, Komunia eucharystyczna i modlitwa do Ojca \u015awi\u0119tego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>36<\/sup> Przez jedn\u0105 spowied\u017a sakramentaln\u0105 mo\u017cna uzyska\u0107 kilka odpust\u00f3w zupe\u0142nych; Jednak\u017ce za przyj\u0119cie jednej Komunii Eucharystycznej i odm\u00f3wienie jednej modlitwy do Papie\u017ca mo\u017cna uzyska\u0107 tylko jeden odpust zupe\u0142ny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 3. <sup>37<\/sup> Trzy warunki mog\u0105 by\u0107 spe\u0142nione na kilka dni przed lub po wykonaniu przepisanych prac; Wypada jednak, aby komunia \u015bwi\u0119ta i modlitwa w intencji Papie\u017ca odbywa\u0142y si\u0119 tego samego dnia, w kt\u00f3rym rozpoczyna si\u0119 dzie\u0142o.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 4. <sup>38<\/sup> W przypadku braku pe\u0142nego dysponowania albo niespe\u0142nienia wymaganej pracy i niespe\u0142nienia trzech wy\u017cej wymienionych warunk\u00f3w, z zastrze\u017ceniem postanowie\u0144 art. 24 i n. 25. Je\u017celi nie zostan\u0105 spe\u0142nione warunki okre\u015blone w pkt. 25 \u201eprzeszkody\u201d, odpust b\u0119dzie tylko cz\u0119\u015bciowy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 5. <sup>39<\/sup> Warunek modlitwy w my\u015blach Papie\u017ca uwa\u017ca si\u0119 za spe\u0142niony, je\u017celi <em>Ojcze nasz<\/em> i <em>Zdrowa\u015b Maryjo<\/em> zostan\u0105 odm\u00f3wione jeden raz w my\u015blach ; Jednak\u017ce ka\u017cdemu wiernemu udziela si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci odmawiania innych modlitw zgodnie z w\u0142asn\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 i oddaniem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 21<\/strong> \u2013 \u00a7 1. <sup>40<\/sup> Nie mo\u017cna uzyska\u0107 odpustu za dzie\u0142o, kt\u00f3re kto\u015b jest zobowi\u0105zany wykona\u0107 na mocy prawa lub nakazu, chyba \u017ce w poleceniu dzie\u0142a wyra\u017anie zastrze\u017cono inaczej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>41<\/sup> Jednak\u017ce ten, kto wykonuje dzie\u0142o nakazane mu w sakramentalnej pokucie i ewentualnie wzbogacony o odpusty, mo\u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie i zado\u015b\u0107uczyni\u0107 pokucie, i zyska\u0107 odpusty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 3. <sup>42<\/sup> Podobnie cz\u0142onkowie instytut\u00f3w \u017cycia konsekrowanego i stowarzysze\u0144 \u017cycia apostolskiego mog\u0105 uzyska\u0107 odpusty za modlitwy i pobo\u017cne uczynki, kt\u00f3re s\u0105 zobowi\u0105zani sk\u0142ada\u0107 lub wykonywa\u0107 na mocy swoich regu\u0142 lub konstytucji, albo innego nakazu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 22<\/strong> <sup>43<\/sup> \u2013 Odpust zwi\u0105zany z jak\u0105kolwiek modlitw\u0105 mo\u017cna uzyska\u0107 w j\u0119zyku, w kt\u00f3rym modlitwa jest odmawiana, pod warunkiem, \u017ce przek\u0142ad zosta\u0142 zatwierdzony przez kompetentn\u0105 w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 23<\/strong> <sup>44<\/sup> \u2013 Aby uzyska\u0107 odpust, wystarczy odmawia\u0107 modlitw\u0119 naprzemiennie z drug\u0105 osob\u0105 albo kontynuowa\u0107 j\u0105 w my\u015blach, podczas gdy druga osoba j\u0105 odmawia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 24<\/strong> <sup>45<\/sup> \u2013 Spowiednicy mog\u0105 zmieni\u0107 zar\u00f3wno przepisane dzie\u0142o, jak i warunki dla tych, kt\u00f3rzy z powodu uzasadnionej przeszkody nie mog\u0105 go wykona\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 25<\/strong> <sup>46<\/sup> \u2013 Hierarchowie lub ordynariusze miejsca mog\u0105 tak\u017ce udzieli\u0107 wiernym, nad kt\u00f3rymi sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119 wed\u0142ug przepis\u00f3w prawa, je\u015bli znajduj\u0105 si\u0119 w miejscach, w kt\u00f3rych nie mog\u0105 lub w og\u00f3le nie mog\u0105 przyst\u0105pi\u0107 do spowiedzi lub Komunii \u015bwi\u0119tej, odpustu zupe\u0142nego bez aktualnej spowiedzi i Komunii \u015bwi\u0119tej, pod warunkiem, \u017ce \u017ca\u0142uj\u0105 w sercu i zamierzaj\u0105 przyst\u0105pi\u0107 do wy\u017cej wymienionych sakrament\u00f3w tak szybko, jak to mo\u017cliwe.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nr 26<\/strong> <sup>47<\/sup> \u2013 G\u0142usi i niemi mog\u0105 zyska\u0107 odpusty zwi\u0105zane z modlitwami publicznymi, je\u015bli razem z innymi wiernymi modl\u0105cymi si\u0119 w tym samym miejscu wznios\u0105 ku Bogu swoje my\u015bli i pobo\u017cne uczucia; a je\u015bli chodzi o modlitwy prywatne, wystarczy, \u017ce przypomn\u0105 je sobie w my\u015blach lub wyra\u017c\u0105 za pomoc\u0105 znak\u00f3w, albo po prostu przebiegn\u0105 je wzrokiem.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1) Pawe\u0142 PP. VI, Wszyscy. do Kolegium Kardyna\u0142\u00f3w i Kurii Rzymskiej, 23 grudnia. 1966 (AAS 59 [1967] 57).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(2) Por. Numer identyfikacyjny 11.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(3) Identyfikator 11.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(4) Por. RZ 34.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(5) MR, modlitwa na drugi tydzie\u0144 oktawy Wielkanocy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(6) Por. SN 9-13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(7) Por. poni\u017cej szczeg\u00f3lnie nr. I-IV, str. str. 33-44.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(8) Por. GS43.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(9) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 911; Dow\u00f3d osobisty nr 1; EI 1968, nr 1; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 992; EI 1986, nr 1.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(10) Dow\u00f3d osobisty, n. 2; EI 1968, nr. 2; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 993; EI 1986, nr. 2.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(11) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 930; Dow\u00f3d osobisty, n. 3; EI 1968, nr. 3-4; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 994; EI 1986, nr. 3-4.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(12) Dow\u00f3d osobisty, n. 5; EI 1968, nr. 6; EI 1986, nr. 5.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(13) \u00a7 1: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 912; EI 1968, nr. 8; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 995 \u00a7 1; EI 1986, nr. 7.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(14) \u00a7 2: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 913; EI 1968, nr. 10, 1\u00b0; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 995 \u00a7 2; EI 1986, nr. 9.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(15) AP 4-5; REU 113; EI 1968, nr. 9; EI 1986, nr. 8; PB 120.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(16) 1\u00b0: KPK 1917, kan. 349 \u00a7 2, 2\u00b0; IFI 1; CS, puszka. 396 \u00a7 2, 2\u00b0, 364 \u00a7 3, 3\u00b0, 367 \u00a7 2, 1\u00b0, 391; EI 1968, nr. 11 \u00a7 1; EI 1986, nr. 10, 1\u00b0.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(17) 2\u00b0: KPK 1917, kan. 914; IFI 1; EI 1968, nr. 11 \u00a7 2; CE, 1122-1126 EI 1986, n. 10, 2\u00b0.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(18) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 274, 20; SPA, dekret. 20 lipca 1942, nr. 2; CS, puszka. 319, 6\u00b0, 320 \u00a7 1, 4\u00b0; EI 1968, nr. 12; EI 1986, nr. 11.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(19) \u00a7 1, 1\u00b0: KPK, kan. 283, 4\u00b0; EI 1968, nr. 13; EI 1986, nr. 12.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(20) \u00a7 2: Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 326 \u00a7 1, pkt 10\u00b0; EI 1968, nr. 13; EI 1968, nr. 12.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(21) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 239 \u00a7 1, 24\u00b0; CS, mo\u017ce. 185 \u00a7 1, 24\u00b0; EI 1968, nr. 14; EI 1986, nr. 13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(22) \u00a7 1: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 1388 \u00a7 2; EI 1968, nr. 15 \u00a7 2; EI 1986, nr. \u00a7 2.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(23) \u00a7 2: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 1388 \u00a7 1; EI 1968, nr. 15 \u00a7 1; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 826 \u00a7 3; EI 1986, nr. \u00a7 14.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(24) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 920; EI 1968, nr 16; EI 1986, nr 15.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(25) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 922; EI 1968, nr. 17; EI 1986, nr. 16.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(26) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 923; EI 1968, nr 18; EI 1986, nr 17.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(27) Dow\u00f3d osobisty, n. 17; EI 1968, nr. 19; EI 1986, nr. 18.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(28) \u00a7 1: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 924 \u00a7 1 i kan. 75; EI 1968, nr. 20 \u00a7 1; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 78 \u00a7 3; EI 1986, nr. 19 \u00a7 1.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(29) \u00a7 2: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 924 \u00a7 2 i kan. 75; EI 1968, nr. 20 \u00a7 2; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 78 \u00a7 3; EI 1986, nr. 19 \u00a7 2.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(30) \u00a7 1: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 925 \u00a7 1; EI 1968, nr. 22 \u00a7 1; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 996 \u00a7 1; EI 1986, nr. \u00a7 20.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(31) \u00a7 2: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 925 \u00a7 2; EI 1968, nr. 22 \u00a7 2; Kodeks Prawa Kanonicznego 1983, kan. 996 \u00a7 2; EI 1986, nr. \u00a7 20.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(32) \u00a7 1: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 928; Dow\u00f3d osobisty, n. 6; EI 1968, nr. 24 \u00a7\u00a7 1 i 3; EI 1986, nr. 21 \u00a7\u00a7 1 i 3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(33) \u00a7 2: DT, pkt. 18; EI 1968, nr. 24 \u00a7 2; EI 1986, nr. 21 \u00a7 2.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(34) Dz.U., n. 16; EI 1968, nr 25; EI 1986, nr 22.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(35) \u00a7 1: DT, pkt. 7; EI 1968, nr. 26; EI 1986, nr. 23 \u00a7 1.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(36) \u00a7 2: DT, pkt. 9; EI 1968, nr. 28; EI 1986, nr. 23 \u00a7 2.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(37) \u00a7 3: DT, pkt. 8; EI 1968, nr. 27; EI 1986, nr. 23 \u00a7 3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(38) \u00a7 4: DT, pkt 7, na ko\u0144cu; EI 1968, nr 26, na ko\u0144cu; EI 1986, nr 23 \u00a7 4.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(39) \u00a7 5: DT, pkt. 10; EI 1968, nr. 29; EI 1986, nr. 23 \u00a7 5.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(40) \u00a7 1: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 932; EI 1968, nr. 31; EI 1986, nr. 24.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(41) \u00a7 2: Kodeks post\u0119powania cywilnego z 1917 r., kan. 932; EI 1968, nr. 31; EI 1986, nr. 24.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(42) \u00a7 3: PA, <em>Odpowied\u017a na zadane pytanie<\/em> z dnia 1 lipca 1992 r. (AAS 84 [1992] 935).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(43) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 934 \u00a7 2; EI 1968, nr. 32; EI 1986, nr. 25.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(44) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 934 \u00a7 3; EI 1968, nr. 33; EI 1986, nr. 26.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(45) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 935; EI 1968, nr. 34; EI 1986, nr. 27.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(46) Dow\u00f3d osobisty, n. 11; EI 1968, nr. 35; EI 1986, nr. 28.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(47) Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r., kan. 936; EI 1968, nr. 36; EI 1986, nr. 29.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>CZTERY OG\u00d3LNE KONCESJE&nbsp;<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wst\u0119p&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Przede wszystkim proponuje si\u0119 cztery ulgi odpustowe, kt\u00f3re maj\u0105 zach\u0119ci\u0107 wiernych do kszta\u0142towania uczynk\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym codzienne \u017cycie ma by\u0107 przepojone duchem chrze\u015bcija\u0144skim, <sup>1<\/sup> a tak\u017ce do d\u0105\u017cenia do doskona\u0142ej mi\u0142o\u015bci w swoim stanie \u017cycia. <sup>2<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Cztery koncesje maj\u0105 w istocie charakter bardziej og\u00f3lny i ka\u017cda z nich obejmuje kilka dzie\u0142 tego samego rodzaju. Nie wszystkie jednak dzie\u0142a tego rodzaju s\u0105 obdarzane odpustami, lecz tylko te, kt\u00f3re s\u0105 wykonywane w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b i w szczeg\u00f3lnym duchu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak wi\u0119c w przypadku pierwszej koncesji, kt\u00f3rej s\u0142owa s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce: \u201eUdziela si\u0119 odpustu cz\u0105stkowego wiernemu, kt\u00f3ry przy wype\u0142nianiu obowi\u0105zk\u00f3w i znoszeniu trud\u00f3w \u017cycia wznosi sw\u00f3j umys\u0142 do Boga z pokorn\u0105 ufno\u015bci\u0105, dodaj\u0105c, cho\u0107by samym umys\u0142em, jakie\u015b pobo\u017cne wezwanie\u201d, odpustu udziela si\u0119 tylko tym aktom, przez kt\u00f3re wierny, przy wype\u0142nianiu obowi\u0105zk\u00f3w i znoszeniu trud\u00f3w \u017cycia, wznosi sw\u00f3j umys\u0142 do Boga, tak jak jest on proponowany. Tego rodzaju czyny, ze wzgl\u0119du na ludzk\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107, nie zdarzaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli za\u015b kto\u015b jest tak pilny i gorliwy, \u017ce rozci\u0105ga te akty na kilka chwil dnia, w\u00f3wczas s\u0142usznie zas\u0142uguje, opr\u00f3cz wzrostu \u0142aski, na wi\u0119ksze odpuszczenie kar i dzi\u0119ki swej mi\u0142o\u015bci mo\u017ce obficiej pom\u00f3c duszom przebywaj\u0105cym w czy\u015b\u0107cu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0119 sam\u0105 argumentacj\u0119 nale\u017cy zastosowa\u0107 do pozosta\u0142ych trzech koncesji.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Poniewa\u017c, jak wida\u0107, cztery ust\u0119pstwa s\u0105 w doskona\u0142ej zgodzie z Ewangeli\u0105 i doktryn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, jasno wy\u0142o\u017con\u0105 przez Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, dla wygody wiernych poni\u017cej do ka\u017cdego ust\u0119pstwa do\u0142\u0105czono odniesienia do Pisma \u015awi\u0119tego i akt\u00f3w tego\u017c Soboru.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>KONCESJE<\/strong><\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Odpustu cz\u0105stkowego udziela si\u0119 chrze\u015bcijaninowi, kt\u00f3ry wype\u0142niaj\u0105c swe obowi\u0105zki i znosz\u0105c trudy \u017cycia, wzni\u00f3s\u0142 sw\u00f3j umys\u0142 ku Bogu z pokorn\u0105 ufno\u015bci\u0105, dodaj\u0105c, cho\u0107by tylko w umy\u015ble, jakie\u015b pobo\u017cne wezwanie. <\/strong><sup>3<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>To pierwsze ust\u0119pstwo ma na celu niejako poprowadzi\u0107 wiernych chrze\u015bcijan za r\u0119k\u0119 ku wype\u0142nianiu przykazania Chrystusa: \u201eZawsze powinni\u015bmy si\u0119 modli\u0107 i nie ustawa\u0107\u201d <\/em><sup>4 <\/sup><em>, a jednocze\u015bnie napomnienie, aby ka\u017cdy ze swoich obowi\u0105zk\u00f3w wype\u0142niali w taki spos\u00f3b, by zachowa\u0107 i pog\u0142\u0119bi\u0107 jedno\u015b\u0107 z Chrystusem.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>T\u0119 my\u015bl Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry udziela odpust\u00f3w, najlepiej ilustruj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce fragmenty Pisma \u015awi\u0119tego:<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePro\u015bcie, a b\u0119dzie wam dane; Szukajcie, a znajdziecie; Pukajcie, a otworz\u0105 wam. Bo ka\u017cdy, kto prosi, otrzymuje; kto szuka, znajduje; a ko\u0142acz\u0105cemu otworz\u0105. <sup>5<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eCzuwajcie i m\u00f3dlcie si\u0119, aby\u015bcie nie popadli w pokuszenie\u201d. <sup>6<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAle uwa\u017cajcie na siebie, aby czasem serca wasze nie by\u0142y oci\u0119\u017ca\u0142e z powodu trosk doczesnych&#8230; Czuwajcie wi\u0119c, modl\u0105c si\u0119 w ka\u017cdym czasie\u201d. <sup>7<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eI trwali w nauce aposto\u0142\u00f3w i we wsp\u00f3lnocie, w \u0142amaniu chleba i w modlitwach\u201d. <sup>8<\/sup> \u201eWeselcie si\u0119 nadziej\u0105, w ucisku b\u0105d\u017acie cierpliwi, w modlitwie wytrwali\u201d. <sup>9<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eCzy wi\u0119c jecie, czy pijecie, czy cokolwiek czynicie, wszystko czy\u0144cie na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105\u201d. <sup>10<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eModl\u0105c si\u0119 o ka\u017cdym czasie w ka\u017cdej modlitwie i pro\u015bbie w Duchu, i czuwaj\u0105c w tym z ca\u0142\u0105 wytrwa\u0142o\u015bci\u0105 i pro\u015bb\u0105 za wszystkich \u015bwi\u0119tych\u201d. <sup>11<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eA wszystko, cokolwiek czynicie w s\u0142owie lub w uczynku, wszystko czy\u0144cie w imi\u0119 Pana Jezusa, dzi\u0119kuj\u0105c Bogu Ojcu przez niego\u201d. <sup>12<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePo\u015bwi\u0119cajcie si\u0119 modlitwie, czuwaj\u0105c w niej z dzi\u0119kczynieniem\u201d. <sup>13<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eM\u00f3dlcie si\u0119 nieustannie, dzi\u0119kujcie za wszystko\u201d. <sup>14<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>A w aktach Soboru Watyka\u0144skiego II czytamy:<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWszyscy wierni chrze\u015bcijanie zatem, w warunkach, obowi\u0105zkach i okoliczno\u015bciach swego \u017cycia, i przez to wszystko, b\u0119d\u0105 u\u015bwi\u0119cani coraz bardziej z dnia na dzie\u0144, je\u015bli przyjm\u0105 wszystko z r\u0119ki Ojca niebieskiego z wiar\u0105 i b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z wol\u0105 Bo\u017c\u0105, okazuj\u0105c wszystkim w swej doczesnej pos\u0142udze mi\u0142o\u015b\u0107, jak\u0105 B\u00f3g umi\u0142owa\u0142 \u015bwiat\u201d. <sup>15<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTo \u017cycie intymnej jedno\u015bci z Chrystusem w Ko\u015bciele jest podtrzymywane przez zasoby duchowe, kt\u00f3re&#8230; maj\u0105 by\u0107&#8230; u\u017cywane przez \u015bwieckich w taki spos\u00f3b, aby przy nale\u017cytym wype\u0142nianiu swoich obowi\u0105zk\u00f3w \u015bwiatowych w zwyk\u0142ych warunkach \u017cycia nie oddzielali jedno\u015bci z Chrystusem od swego \u017cycia, lecz raczej, wykonuj\u0105c swoj\u0105 prac\u0119 wed\u0142ug woli Bo\u017cej, wzrastali w niej&#8230; Ani troski rodzinne, ani sprawy \u015bwieckie nie powinny by\u0107 obce \u017cyciu duchowemu, wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Aposto\u0142a: \u201eA wszystko, cokolwiek czynicie w s\u0142owie lub uczynku, wszystko czy\u0144cie w imi\u0119 Pana Jezusa Chrystusa, dzi\u0119kuj\u0105c Bogu i Ojcu przez Niego \u201d. <sup>16 <\/sup><sup>17<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePodzia\u0142&#8230; mi\u0119dzy wyznawan\u0105 przez nich wiar\u0105 a codziennym \u017cyciem wielu nale\u017cy zaliczy\u0107 do najpowa\u017cniejszych b\u0142\u0119d\u00f3w naszych czas\u00f3w&#8230; Dlatego te\u017c nie nale\u017cy nies\u0142usznie przeciwstawia\u0107 sobie z jednej strony dzia\u0142alno\u015bci zawodowej i spo\u0142ecznej, a z drugiej \u017cycia religijnego&#8230; Przeciwnie, chrze\u015bcijanie, id\u0105c za przyk\u0142adem Chrystusa, kt\u00f3ry praktykowa\u0142 sztuk\u0119 ciesielsk\u0105, powinni radowa\u0107 si\u0119, \u017ce mog\u0105 wykonywa\u0107 wszystkie swoje ziemskie czynno\u015bci, gromadz\u0105c ludzkie, domowe, zawodowe, naukowe lub techniczne wysi\u0142ki w jedn\u0105 \u017cyciow\u0105 syntez\u0119 z dobrami religijnymi, pod kt\u00f3rych najwy\u017cszym porz\u0105dkiem wszystkie rzeczy s\u0105 skoordynowane na chwa\u0142\u0119 Boga\u201d. <sup>18<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>II<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Odpustu cz\u0105stkowego udziela si\u0119 chrze\u015bcijaninowi, kt\u00f3ry kieruj\u0105c si\u0119 duchem wiary, po\u015bwi\u0119ci\u0142 siebie lub swoje dobra z mi\u0142osiernym sercem na s\u0142u\u017cb\u0119 braciom cierpi\u0105cym w potrzebie. <\/strong><sup>19<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wierni przez to udzielenie odpustu s\u0105 kuszeni do <\/em><em>cz\u0119stszego wykonywania uczynk\u00f3w mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego i mi\u0142osierdzia&nbsp; <\/em><sup>, id\u0105c za przyk\u0142adem i przykazaniem Jezusa Chrystusa.<\/sup><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Jednak\u017ce nie wszystkie dzie\u0142a mi\u0142osierdzia s\u0105 obdarzane odpustem, lecz tylko te, kt\u00f3re s\u0105 czynione \u201ew pos\u0142udze braciom cierpi\u0105cym w potrzebie\u201d, na przyk\u0142ad tym, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 po\u017cywienia lub odzienia dla cia\u0142a, wykszta\u0142cenia lub pociechy dla duszy.<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eBo by\u0142em g\u0142odny, a dali\u015bcie Mi je\u015b\u0107; by\u0142em spragniony, a dali\u015bcie Mi pi\u0107; by\u0142em przybyszem, a przyj\u0119li\u015bcie Mnie; by\u0142em nagi, a przyodziali\u015bcie Mnie; by\u0142em chory, a odwiedzili\u015bcie Mnie; by\u0142em w wi\u0119zieniu, a przyszli\u015bcie do Mnie&#8230; Zaprawd\u0119, powiadam wam: Wszystko, co uczynili\u015bcie jednemu z tych braci moich najmniejszych, mnie\u015bcie uczynili\u201d. <sup>21<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00abPrzykazanie nowe daj\u0119 wam, aby\u015bcie si\u0119 wzajemnie mi\u0142owali; Jak Ja was umi\u0142owa\u0142em, \u017ceby\u015bcie i wy tak si\u0119 mi\u0142owali wzajemnie. \u201ePo tym wszyscy poznaj\u0105, \u017ce\u015bcie uczniami moimi, je\u015bli b\u0119dziecie si\u0119 wzajemnie mi\u0142owali\u201d. <sup>22<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eKto daje w prostocie&#8230; kto okazuje mi\u0142osierdzie w rado\u015bci&#8230; mi\u0142uj\u0105c si\u0119 wzajemnie w mi\u0142o\u015bci braterskiej, szanuj\u0105c si\u0119 wzajemnie, nie oci\u0105gaj\u0105c si\u0119 w gorliwo\u015bci, p\u0142omienni duchem, s\u0142u\u017c\u0105c Panu&#8230; dziel\u0105c si\u0119 potrzebami \u015bwi\u0119tych, zabiegaj\u0105c o go\u015bcinno\u015b\u0107\u201d. <sup>23<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eA je\u015bli rozdam na \u017cywno\u015b\u0107 wszystko, co posiadam, a ja\u0142mu\u017cny bym nie mia\u0142, nic mi to nie pomo\u017ce\u201d. <sup>24<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eDop\u00f3ki mamy czas, czy\u0144my dobrze wszystkim, a najbardziej domownikom wiary\u201d. <sup>25<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePost\u0119pujcie drog\u0105 mi\u0142o\u015bci, bo i Chrystus nas umi\u0142owa\u0142\u201d. <sup>26<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eB\u00f3g was nauczy\u0142, aby\u015bcie si\u0119 wzajemnie mi\u0142owali\u201d. <sup>27<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNiech mi\u0142o\u015b\u0107 braterska trwa\u201d. <sup>28<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eCzyst\u0105 i nieskalan\u0105 religi\u0105 przed Bogiem i Ojcem jest to: troszczy\u0107 si\u0119 o sieroty i wdowy w ich utrapieniach i zachowa\u0107 siebie nieskalanym od tego \u015bwiata\u201d. <sup>29<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eOczyszczaj\u0105c dusze wasze w pos\u0142usze\u0144stwie prawdzie dla nieudawanej mi\u0142o\u015bci braterstwa, mi\u0142ujcie si\u0119 wzajemnie jeszcze gorliwiej z serca\u201d. <sup>30<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNa koniec b\u0105d\u017acie wszyscy jednomy\u015blni, wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cy, mi\u0142uj\u0105cy si\u0119 wzajemnie, mi\u0142osierni, pokorni, nie oddawajcie z\u0142em za z\u0142o ani przekle\u0144stwem za przekle\u0144stwo, lecz przeciwnie, b\u0142ogos\u0142awijcie, poniewa\u017c zostali\u015bcie powo\u0142ani do tego, aby\u015bcie otrzymali b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo jako dziedzictwo\u201d. <sup>31<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eS\u0142u\u017ccie wszystkiemu, znosz\u0105c wszelk\u0105 trosk\u0119&#8230; w pobo\u017cno\u015bci&#8230; w mi\u0142o\u015bci braterskiej, a w mi\u0142o\u015bci braterskiej w mi\u0142o\u015bci mi\u0142osiernej\u201d. <sup>32<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJe\u015bli kto\u015b posiada dobra tego \u015bwiata i widzi brata swego w potrzebie, a zamknie przed nim swoje serce, jak\u017ce mo\u017ce trwa\u0107 w nim mi\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017ca?\u201d \u201eDzieci, nie mi\u0142ujmy s\u0142owem i j\u0119zykiem, ale czynem i prawd\u0105\u201d. <sup>33<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eGdziekolwiek s\u0105 ci, kt\u00f3rym brakuje jedzenia i picia, ubrania, mieszkania, lekarstw, pracy, wykszta\u0142cenia, zdolno\u015bci niezb\u0119dnych do prowadzenia prawdziwie ludzkiego \u017cycia, kt\u00f3rzy s\u0105 dr\u0119czeni trudno\u015bciami lub z\u0142ym zdrowiem, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 wygnanie lub wi\u0119zienie, tam chrze\u015bcija\u0144ska mi\u0142o\u015b\u0107 musi ich szuka\u0107 i znale\u017a\u0107, i ul\u017cy\u0107 im oddan\u0105 trosk\u0105 i udzielon\u0105 pomoc\u0105&#8230; Aby wykonywanie tego rodzaju mi\u0142o\u015bci by\u0142o wi\u0119ksze ni\u017c jakikolwiek wyj\u0105tek i mog\u0142o si\u0119 tak wydawa\u0107, rozwa\u017cmy w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci obraz Boga, dla kt\u00f3rego zosta\u0142 stworzony, i Chrystusa Pana, kt\u00f3remu wszystko, co jest prawdziwie ofiarowane potrzebuj\u0105cym, jest dane\u201d. <sup>34<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePoniewa\u017c dzie\u0142a mi\u0142osierdzia i mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego daj\u0105 najwspanialsze \u015bwiadectwo \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego, formacja apostolska powinna prowadzi\u0107 tak\u017ce do ich praktykowania, aby wierni chrze\u015bcijanie uczyli si\u0119 od dzieci\u0144stwa wsp\u00f3\u0142czucia dla braci i si\u00f3str oraz hojnej pomocy potrzebuj\u0105cym\u201d. <sup>35<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eChrze\u015bcijanie, pami\u0119taj\u0105c o s\u0142owach Pana: 'Po tym wszyscy poznaj\u0105, \u017ce\u015bcie uczniami moimi, je\u015bli b\u0119dziecie si\u0119 wzajemnie mi\u0142owali&#8217;, <sup>36<\/sup> nie mog\u0105 pragn\u0105\u0107 niczego bardziej \u017carliwie, jak s\u0142u\u017cy\u0107 ludziom tego \u015bwiata coraz hojniej i skuteczniej&#8230; Ale Ojciec chce, aby\u015bmy uznawali Chrystusa za naszego brata we wszystkich ludziach i kochali Go skutecznie, zar\u00f3wno s\u0142owem, jak i czynem\u201d. <sup>37<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Odpust cz\u0105stkowy przys\u0142uguje chrze\u015bcijaninowi, kt\u00f3ry dobrowolnie powstrzyma si\u0119 od czego\u015b, co jest dla niego dozwolone i przyjemne, w duchu pokuty. <\/strong><sup>38<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Jednak\u017ce ust\u0119pstwo to jest ca\u0142kowicie stosowne w naszych czasach, w kt\u00f3rych opr\u00f3cz prawa wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci od pokarm\u00f3w mi\u0119snych i postu, cho\u0107by \u0142agodnego, zupe\u0142nie wskazane jest pobudzanie wiernych do praktykowania pokuty. <\/em><sup>39<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wierz\u0105cy chrze\u015bcijanin jest zatem zmuszony do poskromienia swoich pragnie\u0144, nauczenia si\u0119, jak uczyni\u0107 swoje cia\u0142o niewolnikiem i upodobni\u0107 si\u0119 do biednego i cierpi\u0105cego Chrystusa. <\/em><sup>40<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 b\u0119dzie doskonalsza, je\u015bli po\u0142\u0105czymy j\u0105 z mi\u0142o\u015bci\u0105 bli\u017aniego, zgodnie ze s\u0142owami \u015bw. Leona M.: \u201eTo, co zabieramy przyjemno\u015bciom, przeznaczajmy na cnot\u0119\u201d. \u201ePost i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 niech b\u0119d\u0105 orze\u017awieniem dla ubogich\u201d. <\/em><sup>41<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJe\u015bli kto chce p\u00f3j\u015b\u0107 za Mn\u0105, niech si\u0119 zaprze samego siebie, niech co dnia bierze krzy\u017c sw\u00f3j i niech Mnie na\u015bladuje\u201d. <sup>42<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJe\u015bli si\u0119 nie nawr\u00f3cicie, wszyscy podobnie zginiecie\u201d. <sup>43<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAle je\u015bli przy pomocy Ducha u\u015bmierca\u0107 b\u0119dziecie uczynki cia\u0142a, b\u0119dziecie \u017cyli\u201d. <sup>44<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJe\u015bli cierpimy, aby\u015bmy te\u017c byli uwielbieni\u201d. <sup>45<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAle ka\u017cdy, kto walczy w grze, powstrzymuje si\u0119 od wszystkiego; oni wprawdzie, aby otrzyma\u0107 wieniec znikomy, my za\u015b nieznikomy\u201d. Dlatego biegn\u0119 tak, nie jakby na o\u015blep, walcz\u0119 tak, nie jakbym uderza\u0142 w powietrze; Ale ja dyscyplinuj\u0119 swoje cia\u0142o i ujarzmiam je. <sup>46<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNosz\u0105c zawsze w ciele swoim umartwienie Jezusa, aby \u017cycie Jezusa objawi\u0142o si\u0119 w ciele naszym\u201d. <sup>47<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePrawdziwa to mowa: Bo je\u015bli razem umarli\u015bmy, razem te\u017c \u017cy\u0107 b\u0119dziemy\u201d. \u201eJe\u015bli wytrwamy, b\u0119dziemy te\u017c panowa\u0107 razem\u201d. <sup>48<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e&#8230;odrzucaj\u0105c ziemskie pragnienia, \u017cyjmy trze\u017awo, sprawiedliwie i pobo\u017cnie na tym \u015bwiecie\u201d. <sup>49<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAle radujcie si\u0119, im bardziej jeste\u015bcie uczestnikami cierpie\u0144 Chrystusowych, aby\u015bcie si\u0119 tak\u017ce cieszyli i radowali przy objawieniu si\u0119 chwa\u0142y Jego\u201d. <sup>50<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eZe szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 s\u0105 oni wychowywani w pos\u0142usze\u0144stwie kap\u0142a\u0144skim, w drodze \u017cycia ubogiego i w duchu wyrzeczenia, tak \u017ce nawet z tego, co jest dozwolone&#8230; przywykli ch\u0119tnie wyrzeka\u0107 si\u0119 i przystosowywa\u0107 do Chrystusa ukrzy\u017cowanego\u201d. <sup>51<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWierni, moc\u0105 swego kr\u00f3lewskiego kap\u0142a\u0144stwa, gromadz\u0105 si\u0119 w ofierze Eucharystii i sprawuj\u0105 j\u0105 przez przyjmowanie sakrament\u00f3w, modlitw\u0119 i dzi\u0119kczynienie, \u015bwiadectwo \u015bwi\u0119tego \u017cycia, wyrzeczenie si\u0119 siebie i czynn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107\u201d. <sup>52<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eW r\u00f3\u017cnych sposobach \u017cycia i obowi\u0105zk\u00f3w jedn\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 piel\u0119gnuj\u0105 wszyscy, kt\u00f3rzy s\u0105 prowadzeni przez Ducha Bo\u017cego i kt\u00f3rzy, pos\u0142uszni g\u0142osowi Ojca i czcz\u0105c Boga Ojca w duchu i prawdzie, na\u015bladuj\u0105 Chrystusa, ubogiego, pokornego i nios\u0105cego krzy\u017c, aby zas\u0142u\u017cy\u0107 na udzia\u0142 w Jego chwale\u201d. <sup>53<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 zach\u0119ca wszystkich wiernych, opr\u00f3cz niedogodno\u015bci i strat, kt\u00f3re towarzysz\u0105 codziennej rutynie \u017cycia, do pos\u0142usze\u0144stwa boskiemu nakazowi pokuty poprzez udr\u0119czenie cia\u0142a pewnymi aktami karania&#8230; Ko\u015bci\u00f3\u0142 pragnie wskaza\u0107, \u017ce istniej\u0105 trzy g\u0142\u00f3wne metody, przekazywane od czas\u00f3w staro\u017cytnych, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych boski nakaz pokuty mo\u017ce zosta\u0107 zaspokojony: mianowicie modlitwa, post i dzie\u0142a mi\u0142osierdzia, chocia\u017c szczeg\u00f3lnie zaleca\u0142 wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 od mi\u0119sa i post\u201d. Powody praktykowania pokuty by\u0142y wsp\u00f3lne dla wszystkich epok; W naszych czasach jednak podaje si\u0119 szczeg\u00f3lne powody, dla kt\u00f3rych, zale\u017cnie od lokalnych okoliczno\u015bci, zaleca si\u0119 pewn\u0105 form\u0119 pokuty bardziej ni\u017c inne. Dlatego w\u015br\u00f3d narod\u00f3w, kt\u00f3re ciesz\u0105 si\u0119 wi\u0119kszym dobrobytem, \u200b\u200bnale\u017cy nak\u0142ania\u0107 wiernych do wyrzeczenia si\u0119 siebie, aby nie upodabniali si\u0119 do tego \u015bwiata, a jednocze\u015bnie do okazywania \u015bwiadectwa mi\u0142o\u015bci wobec braci, nawet tych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w odleg\u0142ych stronach, gdzie panuje ub\u00f3stwo i g\u0142\u00f3d. <sup>54<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>IV&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Odpustu cz\u0105stkowego udziela si\u0119 chrze\u015bcijaninowi, kt\u00f3ry dobrowolnie z\u0142o\u017cy\u0142 otwarte \u015bwiadectwo wiary wobec innych ludzi w szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach \u017cycia codziennego.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Koncesja ta ma na celu zach\u0119cenie wiernych chrze\u015bcijan do otwartego wyznawania swojej wiary wobec innych, dla chwa\u0142y Bo\u017cej i zbudowania Ko\u015bcio\u0142a.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u015aw. Augustyn napisa\u0142: \u201eNiech twoje Wyznanie wiary b\u0119dzie dla ciebie niczym zwierciad\u0142o. Wyobra\u017a sobie siebie w tym miejscu, je\u015bli wierzysz we wszystko, co wyznajesz, i raduj si\u0119 ka\u017cdego dnia swoj\u0105 wiar\u0105. <\/em><sup>55 <\/sup><em>\u017bycie chrze\u015bcija\u0144skie ka\u017cdego dnia b\u0119dzie wi\u0119c jakby \u201eAmen\u201d ko\u0144cz\u0105cym \u201eWierz\u0119\u201d naszego chrzcielnego wyznania wiary. <\/em><sup>56<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eDo ka\u017cdego wi\u0119c, kto si\u0119 przyzna do Mnie przed lud\u017ami, przyznam si\u0119 i Ja przed moim Ojcem, kt\u00f3ry jest w niebie\u201d. <sup>57<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eB\u0142ogos\u0142awieni s\u0105 raczej ci, kt\u00f3rzy s\u0142uchaj\u0105 s\u0142owa Bo\u017cego i zachowuj\u0105 je!\u201d \u00bb. <sup>58<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eB\u0119dziecie moimi \u015bwiadkami\u201d. <sup>59<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eI codziennie jednomy\u015blnie trwali w \u015bwi\u0105tyni, a \u0142ami\u0105c chleb po domach, przyjmowali pokarm z rado\u015bci\u0105 i prostot\u0105 serca, chwal\u0105c Boga i maj\u0105c \u0142ask\u0119 u ca\u0142ego ludu\u201d. <sup>60<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAle rzesza tych, kt\u00f3rzy uwierzyli, by\u0142a jednego serca i jednej duszy&#8230; I aposto\u0142owie z wielk\u0105 moc\u0105 dawali \u015bwiadectwo o zmartwychwstaniu Pana Jezusa, a wielka \u0142aska by\u0142a na nich wszystkich\u201d. <sup>61<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eTwoja wiara jest g\u0142oszona na ca\u0142ym \u015bwiecie\u201d. <sup>62<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eBo je\u015bli ustami swoimi wyznasz, <em>\u017ce Jezus jest Panem!\u201d<\/em> i uwierz w swoim sercu&#8230; b\u0119dziesz zbawiony. Bo sercem przyj\u0119ta wiara prowadzi do usprawiedliwienia, a ustami wyznawana jest ku zbawieniu. <sup>63<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWalcz w dobrych zawodach wiary, uchwy\u0107 si\u0119 \u017cycia wiecznego, do kt\u00f3rego zosta\u0142e\u015b powo\u0142any, i z\u0142\u00f3\u017c dobre wyznanie wobec wielu \u015bwiadk\u00f3w\u201d. <sup>64<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNie wstyd\u017a si\u0119 \u015bwiadectwa naszego Pana\u201d. <sup>65<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Niech wi\u0119c nikt z was nie cierpi jako zab\u00f3jca albo z\u0142odziej, albo z\u0142oczy\u0144ca, albo szpieg&#8221;. A je\u015bli jest chrze\u015bcijaninem, niech si\u0119 nie wstydzi, lecz niech w tym imieniu wychwala Boga. <sup>66<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eJe\u015bli kto\u015b wyzna, \u017ce \u200b\u200bJezus jest Synem Bo\u017cym, to B\u00f3g trwa w nim, a on w Bogu\u201d. <sup>67<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAby mi\u0142o\u015b\u0107 wzrasta\u0142a i przynosi\u0142a owoce w duszy jak dobre nasiono, ka\u017cdy wierz\u0105cy musi ch\u0119tnie s\u0142ucha\u0107 s\u0142owa Bo\u017cego i z pomoc\u0105 Jego \u0142aski wype\u0142nia\u0107 Jego wol\u0119 w dzia\u0142aniu. Musi cz\u0119sto uczestniczy\u0107 w sakramentach, szczeg\u00f3lnie w Eucharystii, i w \u015bwi\u0119tych czynno\u015bciach. Musi stale oddawa\u0107 si\u0119 modlitwie, wyrzeczeniom, aktywnej s\u0142u\u017cbie braterskiej i \u0107wiczeniu wszystkich cn\u00f3t\u201d. <sup>68<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWierni chrze\u015bcijanie jako jednostki s\u0105 powo\u0142ani do apostolstwa w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach swojego \u017cycia; Niech jednak pami\u0119taj\u0105, \u017ce cz\u0142owiek z natury jest istot\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Niech wi\u0119c wierni chrze\u015bcijanie wykonuj\u0105 swe apostolstwo, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105c ze sob\u0105. Niech b\u0119d\u0105 aposto\u0142ami zar\u00f3wno we w\u0142asnych wsp\u00f3lnotach rodzinnych, w parafiach i diecezjach, kt\u00f3re same w sobie wyra\u017caj\u0105 wsp\u00f3lnotowy charakter apostolstwa, jak i w wolnych grupach, w kt\u00f3rych postanowi\u0105 si\u0119 gromadzi\u0107. <sup>69<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eSama spo\u0142eczna natura cz\u0142owieka wymaga, aby cz\u0142owiek wyra\u017ca\u0142 swoje wewn\u0119trzne akty religijne na zewn\u0105trz, aby komunikowa\u0142 si\u0119 z innymi w sprawach religijnych, aby wyznawa\u0142 swoj\u0105 religi\u0119 w spos\u00f3b wsp\u00f3lnotowy\u201d. <sup>70<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNie wystarczy, aby lud chrze\u015bcija\u0144ski by\u0142 obecny i osiad\u0142y w danym narodzie, ani aby sprawowa\u0142 wzorow\u0105 pos\u0142ug\u0119 apostolsk\u0105; Zosta\u0142a ona ustanowiona w tym celu, istnieje po to, aby g\u0142osi\u0107 Chrystusa swoim wsp\u00f3\u0142obywatelom, kt\u00f3rzy nie s\u0105 chrze\u015bcijanami, s\u0142owem i czynem, i pomaga\u0107 im w pe\u0142nym przyj\u0119ciu Chrystusa. <sup>71<\/sup><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1) Por. <em>1 Koryntian<\/em> 10:31; <em>Kol<\/em> 3:17; Towarzystwo A.D. 2-4, 13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(2) Por. LG 39, 40-42.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(3) Por. SPA, Decr. <em>Pobo\u017cne ofiarowanie codziennej pracy zostaje wzbogacone odpustami<\/em> , 25 listopada. 1961 ( <em>Dz.U. Nr<\/em> 53, poz. 1961, s. 827); Dekret. <em>Pobo\u017cne ofiarowanie ludzkiego cierpienia zostaje wzbogacone odpustami<\/em> , 4 czerwca. 1962 ( <em>Dz.U. Nr<\/em> 54, poz. 1962, poz. 475); EI 1968 i 1986, st\u0119\u017c. gen. I.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(4) <em>\u0141ukasza<\/em> 18:1.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(5) <em>Ewangelia Mateusza<\/em> 7:7-8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(6) <em>Mateusza<\/em> 26:41.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(7) <em>\u0141ukasza<\/em> 21:34.36.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(8) <em>Dzieje Apostolskie<\/em> 2:42.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(9) <em>Rzym.<\/em> 12:12.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(10) <em>1 Koryntian<\/em> 10:31.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(11) <em>Efezjan<\/em> 6:18.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(12) <em>Kol<\/em> 3:17.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(13) <em>Kol<\/em> 4:2.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(14) <em>1 Tes<\/em> 5:17-18.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(15) KK 41.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(16) <em>Kol<\/em> 3:17.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(17) Dz.U. 4.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(18) GS43.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(19) Por. SPA, <em>Odpusty Apostolskie<\/em> (AAS 55 [1963] 657-659); EI 1968 i 1986, st\u0119\u017c. gen. II.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(20) Por. Ewangelia <em>Jana<\/em> 13:15; <em>Dzieje Apostolskie<\/em> 10:38.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(21) <em>Ewangelia Mateusza<\/em> 25:35-36.40; Widzie\u0107. tak\u017ce <em>Tob 4<\/em> :7-8; <em>Jest<\/em> 58,7.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(22) <em>Jana<\/em> 13: 34-35.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(23) <em>Rzym.<\/em> 12:8.10-11.13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(24) <em>1 Kor<\/em> 13:3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(25) <em>Gal<\/em> 6:10.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(26) <em>Efezjan<\/em> 5:2.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(27) <em>1 Tes.<\/em> 4:9.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(28) <em>Hebrajczyk\u00f3w<\/em> 13:1.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(29) <em>Jakuba<\/em> 1:27; Widzie\u0107. <em>List Jakuba 2<\/em> :15-16.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(30) <em>1 Piotra<\/em> 1:22.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(31) <em>1 Piotra 3<\/em> :8-9.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(32) <em>2 Piotra<\/em> 1:5.7.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(33) <em>1 Jana<\/em> 3: 17-18.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(34) Dz.U. 8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(35) AA 31 c.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(36) <em>Jana<\/em> 13:35.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(37) GS 93.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(38) EI 1968 i 1986, st\u0119\u017c. gen. III.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(39) Por. Paen III, ok.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(40) Por. <em>Ewangelia Mateusza<\/em> 8:20; 16,24.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(41) <em>Kazanie 13<\/em> (alias: 12) <em>O po\u015bcie dziesi\u0105tego miesi\u0105ca<\/em> , 2 (PL 54, 172).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(42) <em>\u0141k<\/em> 9:23: por. <em>\u0141ukasza<\/em> 14:27.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(43) <em>\u0141ukasza<\/em> 13:5; Widzie\u0107. <em>\u0141ukasza<\/em> 13:3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(44) <em>Rzymian<\/em> 8:13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(45) <em>Rzymian<\/em> 8:17.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(46) <em>1 Kor<\/em> 9:25-27.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(47) <em>2 Koryntian<\/em> 4:10.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(48) <em>2 Tym<\/em> 2: 11-12.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(49) <em>Tytusa<\/em> 2:12.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(50) <em>1 Piotra<\/em> 4:13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(51) OT 9.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(52) Dz.U. 10.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(53) Dz.U. 41.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(54) Paen III w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(55) <em>Kazanie<\/em> 58, 11, 13 (PL 38, 399).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(56) Por. KKK 1064.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(57) <em>Ewangelia Mateusza<\/em> 10:32.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(58) <em>\u0141ukasza<\/em> 11:28.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(59) <em>Dzieje Apostolskie<\/em> 1:8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(60) <em>Dzieje Apostolskie<\/em> 2:46.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(61) <em>Dzieje Apostolskie<\/em> 4:32-33.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(62) <em>Rzym.<\/em> 1:8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(63) <em>Rzymian<\/em> 10:9-10.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(64) <em>1 Tym<\/em> 6:12.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(65) <em>2 Tym<\/em> 1:8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(66) <em>1 Piotra<\/em> 4:15-16.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(67) <em>1 Jana<\/em> 4:15.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(68) KK 42.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(69) Dz.U. 18.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(70) DH 3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(71) OG 15.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>INNE KONCESJE&nbsp;<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Wst\u0119p<\/strong>&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Do czterech bardziej og\u00f3lnych koncesji, o kt\u00f3rych mowa powy\u017cej w punktach I-IV, dodaje si\u0119 pewne inne koncesje, kt\u00f3re bior\u0105c pod uwag\u0119 zar\u00f3wno tradycje przesz\u0142o\u015bci, jak i potrzeby naszych czas\u00f3w, maj\u0105 szczeg\u00f3lne znaczenie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystkie te ust\u0119pstwa wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 i zach\u0119caj\u0105 wiernych do czynienia uczynk\u00f3w pobo\u017cno\u015bci, mi\u0142o\u015bci i pokuty darem odpustu, a zarazem prowadz\u0105 ich do \u015bci\u015blejszego zjednoczenia z Chrystusem, G\u0142ow\u0105 i Cia\u0142em Ko\u015bcio\u0142a, poprzez mi\u0142o\u015b\u0107. <sup>1<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. O niekt\u00f3rych modlitwach m\u00f3wi si\u0119, \u017ce s\u0105 czcigodne i maj\u0105 uniwersalne zastosowanie, albo ze wzgl\u0119du na bosk\u0105 inspiracj\u0119, albo ze wzgl\u0119du na staro\u017cytno\u015b\u0107. <sup>2<\/sup> Jak wida\u0107, s\u0105 one podawane jako przyk\u0142ady. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o tym, co powiedziano w normach o prawach biskup\u00f3w eparchialnych i diecezjalnych, metropolit\u00f3w, patriarch\u00f3w i kardyna\u0142\u00f3w. <sup>3<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpusty udzielane za pobo\u017cne odmawianie modlitw, kt\u00f3rych spis podano poni\u017cej, mog\u0105, ze swej natury, by\u0107 uzyskane przez wiernych ka\u017cdego obrz\u0105dku, niezale\u017cnie od tradycji liturgicznej, do kt\u00f3rej te modlitwy nale\u017c\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Modlitwy te, je\u015bli spraw\u0119 zbadamy bli\u017cej, s\u0105 ju\u017c zawarte w pierwszej, og\u00f3lniejszej koncesji, gdy odmawiaj\u0105 je wierni chrze\u015bcijanie, z umys\u0142em wzniesionym ku Bogu z pokorn\u0105 ufno\u015bci\u0105, zgodnie ze swym porz\u0105dkiem \u017cycia. Tak wi\u0119c na przyk\u0142ad ta pierwsza koncesja zawiera modlitwy \u201eNasze czyny\u201d i \u201eDzi\u0119kujemy ci\u201d, kt\u00f3re odmawia si\u0119 \u201eprzy wykonywaniu obowi\u0105zk\u00f3w\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak\u017ce z przyjemno\u015bci\u0105 informowali\u015bmy o nich po kolei, \u017ce zostali obdarzeni odpustami, zar\u00f3wno aby rozwia\u0107 wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci, jak i podkre\u015bli\u0107 ich doskona\u0142o\u015b\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. Jak wida\u0107, ilekro\u0107 w ust\u0119pstwach dotycz\u0105cych uzyskania odpustu wymagane jest odm\u00f3wienie modlitw lub litanii albo ma\u0142ego oficjum, ich tekst musi by\u0107 zawsze zatwierdzony przez kompetentn\u0105 w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105, a samo odm\u00f3wienie, podobnie jak wtedy, gdy jest przepisane, nawiedzenie miejsca \u015bwi\u0119tego, wykonanie pobo\u017cnego \u0107wiczenia lub u\u017cycie przedmiotu pobo\u017cno\u015bci, powinno by\u0107 wykonane z pobo\u017cno\u015bci\u0105 i pobo\u017cnym uczuciem serca. Intencja ta zosta\u0142a wyra\u017anie wyra\u017cona w niekt\u00f3rych indywidualnych ust\u0119pstwach, aby wspom\u00f3c pobo\u017cno\u015b\u0107 wiernych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5. Aby uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny, zgodnie z norm\u0105 20, wymagane jest wykonanie dzie\u0142a, spe\u0142nienie trzech warunk\u00f3w oraz pe\u0142ne usposobienie umys\u0142u, wykluczaj\u0105ce wszelkie grzeszne sk\u0142onno\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o odpust cz\u0105stkowy, jak w normie 4, wymagane jest wykonanie dzie\u0142a i przynajmniej \u017cal serca.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6. Je\u017celi dzie\u0142o wzbogacone odpustem zupe\u0142nym daje si\u0119 odpowiednio podzieli\u0107 na cz\u0119\u015bci (np. R\u00f3\u017caniec Maryjny na dziesi\u0105tki), w\u00f3wczas kto\u015b, kto z uzasadnionej przyczyny nie uko\u0144czy ca\u0142ego dzie\u0142a, mo\u017ce uzyska\u0107 odpust cz\u0105stkowy za uko\u0144czon\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. <sup>4<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">7. Szczeg\u00f3ln\u0105 wzmiank\u0119 nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 tym ulgom, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do uczynk\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wierny, wykonuj\u0105c kt\u00f3rykolwiek z nich, mo\u017ce uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny ka\u017cdego dnia w roku, z zachowaniem przepisu 18 \u00a7 1, zgodnie z kt\u00f3rym odpust zupe\u0142ny mo\u017cna uzyska\u0107 tylko raz dziennie:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 adoracja Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu trwaj\u0105ca co najmniej p\u00f3\u0142 godziny (nast. 7 \u00a7 1, 1\u00b0)\u201d;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 pobo\u017cne odprawianie Drogi Krzy\u017cowej (nabo\u017ce\u0144stwo 13, 2\u00b0);&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 odmawianie R\u00f3\u017ca\u0144ca Maryjnego lub hymnu Akatystu w ko\u015bciele lub kaplicy, w rodzinie, we wsp\u00f3lnocie zakonnej, w stowarzyszeniu wiernych, a og\u00f3lnie, gdy kilka os\u00f3b gromadzi si\u0119 w jakim\u015b zaszczytnym celu (nadzwyczajne 17 \u00a7 1, 1\u00b0 i nadzw. 23 \u00a7 1);&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 pobo\u017cne czytanie lub s\u0142uchanie Pisma \u015awi\u0119tego przez co najmniej p\u00f3\u0142 godziny (konc. 30).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8. Koncesje wymienione s\u0105 w kolejno\u015bci alfabetycznej. Aby ustali\u0107 t\u0119 kolejno\u015b\u0107, bierze si\u0119 pod uwag\u0119 pierwsze s\u0142owa podane w tytu\u0142ach (np. Akt po\u015bwi\u0119cenia rodzin &#8211; adoracja eucharystyczna i procesja).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0179r\u00f3d\u0142a, z kt\u00f3rych zaczerpni\u0119to modlitwy, podano tylko wtedy, gdy chodzi o teksty liturgiczne obowi\u0105zuj\u0105ce aktualnie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby u\u0142atwi\u0107 wiernym korzystanie z Enchiridionu, na ko\u0144cu tomu zamieszczono trzy indeksy:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 formu\u0142y modlitewne;&nbsp;<br>\u2013 wykaz moment\u00f3w i czynno\u015bci, przez kt\u00f3re uzyskuje si\u0119 odpust zupe\u0142ny;&nbsp;<br>\u2013 indeks og\u00f3lny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>KONCESJE<\/strong><\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1&nbsp;<br>Uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia rodzin&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Odpust zupe\u0142ny<\/em> udziela si\u0119 cz\u0142onkom rodziny w dniu, w kt\u00f3rym dokonano pierwszego po\u015bwi\u0119cenia rodziny Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu Pana Jezusa lub \u015awi\u0119tej Rodzinie Jezusa, Maryi i J\u00f3zefa, je\u015bli to mo\u017cliwe przez kap\u0142ana lub diakona, je\u017celi pobo\u017cnie odm\u00f3wi\u0105 oni modlitw\u0119 prawnie zatwierdzon\u0105 przed wizerunkiem tego\u017c Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa lub \u015awi\u0119tej Rodziny; W dniu rocznicy <em>odpust<\/em> b\u0119dzie <em>cz\u0119\u015bciowy.&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2&nbsp;<br>Po\u015bwi\u0119cenie rodzaju ludzkiego Jezusowi Chrystusowi Kr\u00f3lowi&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Udziela si\u0119 odpustu zupe\u0142nego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry w uroczysto\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Pana Jezusa Chrystusa, Kr\u00f3la Wszech\u015bwiata, publicznie odm\u00f3wi akt po\u015bwi\u0119cenia rodzaju ludzkiego temu\u017c Jezusowi Chrystusowi, Kr\u00f3lowi ( <em>Jezusie, najs\u0142odszy Odkupicielu<\/em> ); W innych okoliczno\u015bciach <em>odpust<\/em> b\u0119dzie <em>cz\u0119\u015bciowy<\/em> . <\/strong><sup>5<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Najs\u0142odszy Jezu, Odkupicielu<\/em> rodzaju ludzkiego, sp\u00f3jrz na nas, kt\u00f3rzy w pokorze kl\u0119kamy przed Twoim wzrokiem. Jeste\u015bmy wasi, chcemy by\u0107 wasi; Aby\u015bmy mogli jeszcze \u015bci\u015blej zjednoczy\u0107 si\u0119 z Tob\u0105, oto dzisiaj ka\u017cdy z nas dobrowolnie po\u015bwi\u0119ca si\u0119 Twojemu Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu. Wiele os\u00f3b nigdy Ci\u0119 nie zna\u0142o; Wielu odrzuci\u0142o Ci\u0119, lekcewa\u017c\u0105c Twoje przykazania. Zmi\u0142uj si\u0119 nad nimi obojgiem, najmi\u0142osierniejszy Jezu, i przyci\u0105gnij ich wszystkich do swego Naj\u015bwi\u0119tszego Serca. B\u0105d\u017a kr\u00f3lem, Panie, nie tylko wiernych, kt\u00f3rzy nigdy nie odst\u0105pili od Ciebie, ale tak\u017ce syn\u00f3w marnotrawnych, kt\u00f3rzy od Ciebie odeszli. Spraw, aby szybko powr\u00f3cili do domu ojca, aby nie zgin\u0119li w n\u0119dzy i g\u0142odzie. B\u0105d\u017a Kr\u00f3lem tych, kt\u00f3rzy zostali zwiedzeni przez b\u0142\u0119dne pogl\u0105dy lub podzieleni przez niezgod\u0119, i przywo\u0142aj ich z powrotem do portu prawdy i jedno\u015bci wiary, aby wkr\u00f3tce stali si\u0119 jedn\u0105 owczarni\u0105 i jednym pasterzem. Daj, Panie, Twojemu Ko\u015bcio\u0142owi wolno\u015b\u0107 pewn\u0105 i chronion\u0105; obdarzy\u0107 wszystkie narody spokojem i porz\u0105dkiem; Spraw, aby z obu kra\u0144c\u00f3w ziemi rozbrzmia\u0142 jeden g\u0142os: Chwa\u0142a Boskiemu Sercu, przez kt\u00f3re zbawienie zosta\u0142o nam dane: Jemu chwa\u0142a i cze\u015b\u0107 na wieki. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3.&nbsp;<br>Prace naprawcze&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Udziela si\u0119 odpustu zupe\u0142nego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry w uroczysto\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa odm\u00f3wi publicznie akt zado\u015b\u0107uczynienia ( <em>Jezu najs\u0142odszy<\/em> ); W innych okoliczno\u015bciach <em>odpust<\/em> b\u0119dzie <em>cz\u0119\u015bciowy.<\/em><\/strong><sup> 6<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Najs\u0142odszy Jezu<\/em> , kt\u00f3rego mi\u0142o\u015b\u0107 wylana na ludzi jest najbardziej niewdzi\u0119cznie odp\u0142acana zapomnieniem, zaniedbaniem i pogard\u0105, oto my, oddaj\u0105cy pok\u0142ony Twojemu wzrokowi, staramy si\u0119 ze szczeg\u00f3ln\u0105 czci\u0105 zado\u015b\u0107uczyni\u0107 za niegodziwe lenistwo i krzywdy ludzi, kt\u00f3rymi Twoje najmi\u0142osierniejsze Serce jest zewsz\u0105d dotkni\u0119te.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pami\u0119taj\u0105c jednak, \u017ce i my niegdy\u015b nie byli\u015bmy wolni od takiej zniewagi, i przej\u0119ci g\u0142\u0119bokim smutkiem, b\u0142agamy przede wszystkim o Twoje mi\u0142osierdzie dla nas, gotowe dobrowolnie odpokutowa\u0107 nie tylko za grzechy, kt\u00f3re sami pope\u0142nili\u015bmy, ale tak\u017ce za tych, kt\u00f3rzy zb\u0142\u0105dzili daleko od drogi zbawienia, albo zaprzeczaj\u0105 p\u00f3j\u015bciu za Tob\u0105, swoim pasterzem i przewodnikiem, albo trwaj\u0105 w niewierze, albo, depcz\u0105c obietnice chrztu, zrzucili s\u0142odkie jarzmo Twojego prawa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te godne po\u017ca\u0142owania zbrodnie, podczas gdy staramy si\u0119 odpokutowa\u0107 za wszystkie, postanawiamy nast\u0119pnie dokona\u0107 zado\u015b\u0107uczynienia za ka\u017cd\u0105 z nich: nieskromno\u015b\u0107 i brud \u017cycia i kultury, tak wiele zepsucia zastawiaj\u0105cych pu\u0142apki na umys\u0142y niewinnych ludzi, zbezczeszczone \u015bwi\u0119ta, przekl\u0119te przekle\u0144stwa rzucane na Ciebie i Twoich \u015awi\u0119tych, obelgi rzucane na Twojego Wikariusza i stan kap\u0142a\u0144ski, wreszcie sam Sakrament Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci zaniedbany lub zbezczeszczony przez straszne \u015bwi\u0119tokradztwa, a w ko\u0144cu publiczne zbrodnie narod\u00f3w, kt\u00f3re walcz\u0105 z prawami i nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a za\u0142o\u017conego przez Ciebie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jakie zbrodnie mogliby\u015bmy zmy\u0107 w\u0142asn\u0105 krwi\u0105? Tymczasem, aby naprawi\u0107 zniewa\u017con\u0105 cze\u015b\u0107 Bo\u017c\u0105, kt\u00f3r\u0105 niegdy\u015b ofiarowa\u0142e\u015b Ojcu w zado\u015b\u0107uczynieniu na Krzy\u017cu i kt\u00f3r\u0105 nadal codziennie odnawiasz na o\u0142tarzach, ofiarujemy Ci t\u0119 sam\u0105, zjednoczon\u0105 z zado\u015b\u0107uczynieniem Dziewicy Matki, wszystkich \u015awi\u0119tych i pobo\u017cnych wiernych, przyrzekaj\u0105c z serca, \u017ce \u200b\u200bmocn\u0105 wiar\u0105, czystym \u017cyciem moralnym, doskona\u0142ym przestrzeganiem prawa ewangelicznego, a zw\u0142aszcza mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, a tak\u017ce przesz\u0142ymi grzechami w\u0142asnymi i innych oraz zaniedbaniem tak wielkiej mi\u0142o\u015bci, z Twoj\u0105 \u0142ask\u0105 wynagrodzimy Ci tak wiele, jak to mo\u017cliwe, a tak\u017ce zapobiegniemy krzywdom wyrz\u0105dzonym Tobie i wezwiemy jak najwi\u0119cej, aby szli za Tob\u0105. Prosimy Ci\u0119, naj\u0142askawszy Jezu, za wstawiennictwem b\u0142ogos\u0142awionej Dziewicy Maryi, Wynagradzaj\u0105cej, przyjmij nasze dobrowolne pos\u0142usze\u0144stwo wobec tego zado\u015b\u0107uczynienia i zachowaj nas wiernymi naszym obowi\u0105zkom i s\u0142u\u017cbie Tobie a\u017c do \u015bmierci, daj\u0105c nam wielki dar wytrwa\u0142o\u015bci, aby\u015bmy wszyscy mogli w ko\u0144cu dotrze\u0107 do tej ojczyzny, gdzie Ty \u017cyjesz i kr\u00f3lujesz z Ojcem i Duchem \u015awi\u0119tym na wieki wiek\u00f3w. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4&nbsp;<br>B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo papieskie&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Udziela si\u0119 odpustu zupe\u0142nego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry pobo\u017cnie przyjmie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo udzielone przez Najwy\u017cszego Papie\u017ca Miasta i \u015awiata lub przez Biskupa wiernym powierzonym jego opiece zgodnie z norm\u0105 7, 20 tego Enchiridionu, nawet je\u015bli z uzasadnionych przyczyn nie by\u0142 fizycznie obecny podczas \u015bwi\u0119tych obrz\u0119d\u00f3w, pod warunkiem, \u017ce uczestniczy\u0142 w samych obrz\u0119dach w czasie ich sprawowania za po\u015brednictwem transmisji telewizyjnej lub radiowej, z pobo\u017cn\u0105 intencj\u0105 umys\u0142u. <\/strong><sup>7<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5 <\/strong><sup>8 <\/sup>&nbsp;<strong><br>Dzie\u0144 powszechnie po\u015bwi\u0119cony \u015bwi\u0119towaniu jakiego\u015b celu religijnego.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Udziela si\u0119 odpustu zupe\u0142nego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry w dniu powszechnie przeznaczonym na jaki\u015b cel religijny (np. na piel\u0119gnowanie powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich i zakonnych, na szczeg\u00f3ln\u0105 opiek\u0119 duszpastersk\u0105 nad chorymi i niedo\u0142\u0119\u017cnymi, na umocnienie m\u0142odzie\u017cy w wyznawaniu wiary i pomoc jej w prowadzeniu \u015bwi\u0119tego \u017cycia itp.) pobo\u017cnie we\u017amie udzia\u0142 w takich celebracjach; Kto za\u015b modli si\u0119 w wy\u017cej wymienionych intencjach, dost\u0105pi odpustu <em>cz\u0105stkowego <\/em><em>.&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>6 <\/strong><sup>9 <\/sup>&nbsp;<strong><br>Doktryna chrze\u015bcija\u0144ska&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 nauczaniu lub uczeniu si\u0119 doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>7.&nbsp;<br>Adoracja i procesja Eucharystyczna&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. <em>Odpust zupe\u0142ny<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 <\/strong><sup>10<\/sup> <strong>Nawiedzi\u0142 Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament w celu adoracji przez co najmniej p\u00f3\u0142 godziny;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 w dniu <\/strong><sup>11.<\/sup> <strong>pi\u0105tego dnia Wielkiego Tygodnia, je\u017celi podczas uroczystego z\u0142o\u017cenia Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu po Mszy Wieczerzy Pa\u0144skiej odm\u00f3wi pobo\u017cnie strofy <em>Tantum ergo<\/em> ;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3\u00b0 pobo\u017cnie uczestniczy\u0142 w uroczystej procesji eucharystycznej, kt\u00f3ra ma ogromne znaczenie w uroczysto\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Cia\u0142a i Krwi Chrystusa, niezale\u017cnie od tego, czy odbywa si\u0119 ona wewn\u0105trz budynk\u00f3w sakralnych, czy na zewn\u0105trz;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4\u00b0 <\/strong><sup>12<\/sup> <strong>uczestniczy\u0142o religijnie w uroczystej Eucharystii, kt\u00f3ra zwykle odbywa si\u0119 na zako\u0144czenie zgromadzenia eucharystycznego.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. <em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0<\/strong> <sup>13 <\/sup><strong>nawiedzi\u0142 Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament, aby Go adorowa\u0107;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0<\/strong> <sup>14 <\/sup><strong>wypowiedzia\u0142 do Jezusa w Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramencie jak\u0105\u015b prawnie uznan\u0105 modlitw\u0119 (np. rytm <em>Adoro te beloved<\/em> , modlitw\u0119 <em>O sacred convivium<\/em> , strofy <em>Tantum ergo<\/em> ).&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>O \u015bwi\u0119ta uczto<\/em> , na kt\u00f3rej przyjmujemy Chrystusa, wspominamy Jego m\u0119k\u0119, umys\u0142 nape\u0142nia si\u0119 \u0142ask\u0105, otrzymujemy zadatek przysz\u0142ej chwa\u0142y.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Dlatego<\/em> czcijmy sakrament,&nbsp;<br>kt\u00f3ry widzieli\u015bmy,&nbsp;<br>i niech staro\u017cytny dokument&nbsp;<br>ust\u0105pi miejsca nowemu obrz\u0119dowi:&nbsp;<br>niech wiara uzupe\u0142ni&nbsp;<br>braki zmys\u0142\u00f3w.&nbsp; Chwa\u0142a i rado\u015b\u0107,&nbsp; zbawienie, cze\u015b\u0107, cnota&nbsp; i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo&nbsp;<br>nale\u017c\u0105 si\u0119 Rodzicowi i Zrodzonemu&nbsp; . Temu, kt\u00f3ry pochodzi od Obydw\u00f3ch,&nbsp; nale\u017cy si\u0119 r\u00f3wna chwa\u0142a. Amen.&nbsp;<br><br><br><br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V. Da\u0142e\u015b im chleb z nieba,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R. Maj\u0105cy wszelk\u0105 rozkosz w sobie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3dlmy si\u0119. \u2013 Bo\u017ce, kt\u00f3ry\u015b w cudownym Sakramencie zostawi\u0142 nam pami\u0105tk\u0119 swojej M\u0119ki: spraw, prosimy, aby\u015bmy tak\u0105 czci\u0105 otaczali \u015bwi\u0119te tajemnice Twojego Cia\u0142a i Krwi, aby\u015bmy nieustannie odczuwali w nas owoce Twojego odkupienia. Kt\u00f3ry \u017cyjesz i kr\u00f3lujesz na wieki wiek\u00f3w. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>(O Komunii \u015awi\u0119tej i kulcie tajemnicy Eucharystii poza Msz\u0105 \u015awi\u0119t\u0105,<\/em> 21 czerwca 1973, 200 i 192)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>8&nbsp;<br>Komunia eucharystyczna i duchowa&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. <em>Odpust zupe\u0142ny<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 <\/strong><sup>15<\/sup> <strong>On sam pierwszy zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do \u015bwi\u0119tej synagogi, albo gdy inni zbli\u017cali si\u0119 pierwsi, on stawa\u0142 pobo\u017cnie;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 <\/strong><sup>16<\/sup> <strong>W ka\u017cdy pi\u0105tek Wielkiego Postu po Komunii \u015bwi\u0119tej pobo\u017cnie odmawia\u0107 b\u0119dzie modlitw\u0119 \u201eOto <em>ja, dobry i s\u0142odki Jezu<\/em> \u201d przed wizerunkiem Jezusa Chrystusa Ukrzy\u017cowanego;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. <em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry jak\u0105kolwiek pobo\u017cn\u0105 formu\u0142\u0105 prawnie zatwierdzon\u0105 wywo\u0142a\u0142:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 <\/strong><sup>17<\/sup> <strong>akt\u00f3w komunii duchowej,&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 akt dzi\u0119kczynienia po Komunii (np. <em>Duszo Chrystusa; Oto ja, o dobry i s\u0142odki Jezu<\/em> ).&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Duszo Chrystusa<\/em> , u\u015bwi\u0119\u0107 mnie.&nbsp;<br>Bo\u017ce Cia\u0142o, ratuj mnie. <sup>18<\/sup>&nbsp;<br>Krwi Chrystusa, upoj mnie.&nbsp;<br>Wodo z boku Chrystusowego, obmyj mnie.&nbsp;<br>M\u0119ko Chrystusowa, wzmocnij mnie.&nbsp;<br>O dobry Jezu, wys\u0142uchaj mnie.&nbsp;<br>Ukryj mnie w swoich ranach.&nbsp;<br>Nie dozw\u00f3l mi oddali\u0107 si\u0119 od Ciebie.&nbsp;<br>Bro\u0144 mnie przed z\u0142ym wrogiem.&nbsp;<br>W godzin\u0119 mojej \u015bmierci wezwij mnie&nbsp;<br>i ka\u017c mi przyj\u015b\u0107 do siebie,&nbsp;<br>abym z Twoimi \u015bwi\u0119tymi m\u00f3g\u0142 Ci\u0119 chwali\u0107&nbsp;<br>na wieki wiek\u00f3w. Amen.&nbsp; <em><br>(MR, \u015awi\u0119to Dzi\u0119kczynienia po Mszy)<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Oto ja, o dobry i najs\u0142odszy Jezu<\/em> , padam na kolana przed Twoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 i z najwi\u0119kszym \u017carem duszy prosz\u0119 Ci\u0119 i zaklinam, aby\u015b wszczepi\u0142 w moje serce \u017cywe uczucia wiary, nadziei i mi\u0142o\u015bci oraz prawdziw\u0105 skruch\u0119 za moje grzechy i najsilniejsz\u0105 wol\u0119 ich naprawy; Podczas gdy z wielkim wzruszeniem i smutkiem rozwa\u017cam Twoje pi\u0119\u0107 ran i rozwa\u017cam je w moim umy\u015ble, maj\u0105c przed oczami to, co prorok Dawid ju\u017c w\u0142o\u017cy\u0142 w Twoje usta o Tobie, o dobry Jezu: \u201ePrzebodli moje r\u0119ce i moje nogi\u201d; \u201ePoliczyli wszystkie moje ko\u015bci\u201d ( <em>Ps<\/em> 22 [Vg 21] 17-18). <em><br>(MR, \u015awi\u0119to Dzi\u0119kczynienia po Mszy)<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>9&nbsp;<br>Rachunek sumienia i akt skruchy&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Udziela si\u0119 odpustu cz\u0105stkowego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry, zw\u0142aszcza w celu przygotowania si\u0119 do sakramentalnej spowiedzi,&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 wstrz\u0105sn\u0105\u0142 swoim sumieniem, chc\u0105c si\u0119 poprawi\u0107;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 <\/strong><sup>19<\/sup> <strong>pobo\u017cnie odm\u00f3wi\u0142 akt \u017calu, wed\u0142ug dowolnej formu\u0142y prawnej (np. <em>Confiteor, Ps De profundis, Ps Miserere, Ps graduales, Ps paenitentiales).&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>10&nbsp;<br>\u0107wicze\u0144 duchowych i miesi\u0119czne rekolekcje&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. <\/strong><sup>20<\/sup> <strong><em>Odpustu zupe\u0142nego<\/em><\/strong><strong> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry przynajmniej trzy pe\u0142ne dni po\u015bwi\u0119ci\u0142 \u0107wiczeniom duchownym.&nbsp;<\/strong><strong> <em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. <\/strong><sup>21<\/sup> <strong><em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em><\/strong><strong> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry uczestniczy\u0142 w miesi\u0119cznym nabo\u017ce\u0144stwie modlitewnym.&nbsp;<\/strong><strong> <em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>11.&nbsp;<br>Tydzie\u0144 Jedno\u015bci Chrze\u015bcijan&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki przywi\u0105zuje wielk\u0105 wag\u0119 do modlitwy swego Za\u0142o\u017cyciela do Ojca w przeddzie\u0144 Jego m\u0119ki: \u201eaby wszyscy stanowili jedno\u201d, dlatego te\u017c gor\u0105co zach\u0119ca wiernych do nieustannej modlitwy o jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcijan.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. <em>Odpustu zupe\u0142nego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry w ci\u0105gu tygodnia uczestniczy\u0142 w kilku nabo\u017ce\u0144stwach na rzecz jedno\u015bci chrze\u015bcijan i by\u0142 obecny przy zako\u0144czeniu tego tygodnia.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. <\/strong><sup>22<\/sup> <strong><em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em><\/strong><strong> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry pobo\u017cnie odm\u00f3wi modlitw\u0119, zgodnie z prawem zatwierdzon\u0105, o jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcijan (np. <\/strong><strong><em>Bo\u017ce wszechmog\u0105cy i mi\u0142osierny)<\/em><\/strong> .&nbsp;<strong> <em><\/em><em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wszechmog\u0105cy i mi\u0142osierny Bo\u017ce<\/em> , kt\u00f3ry chcia\u0142e\u015b zjednoczy\u0107 r\u00f3\u017cnorodne narody w jeden lud przez Twojego Syna, spraw \u0142askawie, aby ci, kt\u00f3rzy chlubi\u0105 si\u0119 imieniem chrze\u015bcijan, odrzucaj\u0105c wszelki podzia\u0142, byli jedno\u015bci\u0105 w prawdzie i mi\u0142o\u015bci, a wszyscy ludzie, o\u015bwieceni \u015bwiat\u0142em prawdziwej wiary, zjednoczyli si\u0119 w jednym Ko\u015bciele w braterskiej wsp\u00f3lnocie. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>12&nbsp;<br>W chwili \u015bmierci&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. Kap\u0142an, kt\u00f3ry udziela sakrament\u00f3w wiernemu znajduj\u0105cemu si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci, nie powinien zaniedba\u0107 udzielenia mu apostolskiego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa z odpustem <em>zupe\u0142nym<\/em> .&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. Je\u015bli za\u015b nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 kap\u0142ana, pobo\u017cna Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0142askawie udziela temu samemu wiernemu, nale\u017cycie przygotowanemu, <em>odpustu zupe\u0142nego<\/em> do nabycia w godzinie \u015bmierci, pod warunkiem, \u017ce za \u017cycia regularnie odmawia\u0142 jakie\u015b modlitwy; W tym przypadku Ko\u015bci\u00f3\u0142 spe\u0142nia trzy warunki normalnie wymagane do uzyskania odpustu zupe\u0142nego.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 3. Do uzyskania odpustu zupe\u0142nego zaleca si\u0119 u\u017cywanie krucyfiksu lub krzy\u017ca.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 4.<\/strong> <sup>23 <\/sup><strong>Wierny b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uzyska\u0107 ten sam odpust zupe\u0142ny w chwili \u015bmierci, chocia\u017cby ju\u017c tego samego dnia uzyska\u0142 inny odpust zupe\u0142ny.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 5. O tym zbawiennym zarz\u0105dzeniu Ko\u015bcio\u0142a w nauczaniu katechetycznym nale\u017cy wiernych informowa\u0107 cz\u0119sto i na czas.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>13<br>Na pami\u0105tk\u0119 M\u0119ki i \u015amierci Pana&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Odpust zupe\u0142ny<\/em> udzielany jest wiernym, kt\u00f3rzy:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 <\/strong><sup>24<\/sup> <strong>pobo\u017cnie uczestniczy\u0142 w uroczystej czynno\u015bci liturgicznej sz\u00f3stego dnia M\u0119ki i \u015amierci Pa\u0144skiej, w adoracji Krzy\u017ca;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 <\/strong><sup>25<\/sup> <strong>albo sam odprawi\u0142 pobo\u017cne nabo\u017ce\u0144stwo <em>Drogi Krzy\u017cowej<\/em> , albo, gdy jest ona odprawiana przez Papie\u017ca, a rozpowszechniana za po\u015brednictwem telewizji lub radia, pobo\u017cnie si\u0119 z ni\u0105 z\u0142\u0105czy\u0142.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Pobo\u017cne<\/em> odprawianie Drogi Krzy\u017cowej <em>odnawia pami\u0119\u0107 o cierpieniach, kt\u00f3rych Boski Odkupiciel dozna\u0142 w czasie swojej podr\u00f3\u017cy z pretorium Pi\u0142ata, gdzie zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107, na G\u00f3r\u0119 Kalwari\u0119, gdzie umar\u0142 na krzy\u017cu dla naszego zbawienia.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W odniesieniu do uzyskania odpustu zupe\u0142nego ustala si\u0119, co nast\u0119puje:&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>1. Nabo\u017ce\u0144stwo powinno by\u0107 odprawiane przed<\/em> prawnie ustanowionymi stacjami Drogi Krzy\u017cowej <em>.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>2. Do zbudowania<\/em> Drogi Krzy\u017cowej <em>potrzebnych jest czterna\u015bcie krzy\u017cy, do kt\u00f3rych zazwyczaj dodaje si\u0119 tak\u0105 sam\u0105 liczb\u0119 tablic lub obraz\u00f3w, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 stacje drogi w Jerozolimie.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>3. Zgodnie z powszechniejszym zwyczajem, \u0107wiczenie pobo\u017cne sk\u0142ada si\u0119 z czternastu pobo\u017cnych lekcji, do kt\u00f3rych dodaje si\u0119 kilka modlitw ustnych. Jednak\u017ce do w\u0142a\u015bciwego odprawiania \u0107wicze\u0144 pobo\u017cnych wystarcza pobo\u017cne rozmy\u015blanie o M\u0119ce i \u015amierci Pa\u0144skiej, nie jest zatem konieczne rozwa\u017canie poszczeg\u00f3lnych tajemnic stacji.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>4. Konieczne jest przemieszczanie si\u0119 z jednej stacji do drugiej.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Je\u017celi nabo\u017ce\u0144stwo odbywa si\u0119 publicznie i przemieszczanie si\u0119 wszystkich obecnych nie mo\u017ce si\u0119 odby\u0107 bez utrudnie\u0144, wystarczy, \u017ce przynajmniej osoba kieruj\u0105ca \u0107wiczeniem zajmie si\u0119 ka\u017cd\u0105 stacj\u0105, a pozostali zajm\u0105 ich miejsca.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>5. Ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 uzasadnione przeszkody, b\u0119d\u0105 mogli uzyska\u0107 ten sam odpust, je\u015bli przynajmniej przez jaki\u015b czas, np. kwadrans, po\u015bwi\u0119c\u0105 si\u0119 pobo\u017cnemu czytaniu i rozwa\u017caniu M\u0119ki i \u015amierci naszego Pana Jezusa Chrystusa.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>6.<\/em> Do odprawiania pobo\u017cnej Drogi Krzy\u017cowej podobne s\u0105 tak\u017ce inne \u0107wiczenia pobo\u017cne zatwierdzone przez w\u0142a\u015bciw\u0105 w\u0142adz\u0119, w kt\u00f3rych wspomina si\u0119 M\u0119k\u0119 i \u015amier\u0107 Pana, z czternastoma jednakowo ustanowionymi stacjami, <em>tak\u017ce pod wzgl\u0119dem uzyskania odpustu.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>7. W ko\u015bcio\u0142ach prawos\u0142awnych, gdzie nie praktykuje si\u0119 tego nabo\u017ce\u0144stwa, inne nabo\u017ce\u0144stwo ku pami\u0119ci M\u0119ki i \u015amierci naszego Pana Jezusa Chrystusa, ustanowione przez patriarch\u00f3w dla ich wiernych, jest wa\u017cne i uprawnia do uzyskania tego odpustu.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>14 <\/strong><sup>26 <\/sup><strong><br>U\u017cywanie przedmiot\u00f3w pobo\u017cno\u015bci&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. <em>Odpustu zupe\u0142nego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry w uroczysto\u015b\u0107 \u015awi\u0119tych Aposto\u0142owie Piotr i Pawe\u0142, <em>jako przedmiot pobo\u017cno\u015bci<\/em> , zgodnie z norm\u0105 n. 15, ustanowionego przez Papie\u017ca lub ka\u017cdego biskupa b\u0142ogos\u0142awionego, stosuje si\u0119 go w duchu pobo\u017cno\u015bci, dodaj\u0105c jednak ka\u017cd\u0105 prawowit\u0105 formu\u0142\u0119 wyznania wiary.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. Udziela si\u0119 <em>odpustu cz\u0105stkowego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry z pobo\u017cn\u0105 my\u015bl\u0105&nbsp; u\u017cywa tego rodzaju <em>przedmiotu pobo\u017cno\u015bci , nale\u017cycie po\u015bwi\u0119conego przez jakiegokolwiek kap\u0142ana lub diakona.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>15 <\/strong><sup>27 <\/sup><strong><br>Modlitwa my\u015blna&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Udziela si\u0119 odpustu cz\u0105stkowego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry dla osobistego pouczenia oddaje si\u0119 pobo\u017cnie modlitwie my\u015blnej.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>16 <\/strong><sup>28 <\/sup><strong><br>Udzia\u0142 w kazaniu \u015bwi\u0119tym&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. Udziela si\u0119 <em>odpustu zupe\u0142nego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry w czasie misji \u015bwi\u0119tych, po wys\u0142uchaniu kilku kaza\u0144, uczestniczy\u0142 tak\u017ce w uroczystym zako\u0144czeniu tych\u017ce misji.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. <em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry uwa\u017cnie i pobo\u017cnie wys\u0142ucha\u0142 innego rodzaju kaza\u0144, g\u0142osz\u0105cych \u015bwi\u0119te s\u0142owo Bo\u017ce.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>17<br>Modlitw do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. <em>Odpust zupe\u0142ny<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 <\/strong><sup>29 Pobo\u017cnie odmawia\u0142 <\/sup><strong><em>R\u00f3\u017caniec Maryjny<\/em> w ko\u015bciele lub w kaplicy, w rodzinie, we wsp\u00f3lnocie zakonnej, w stowarzyszeniu wiernych, a og\u00f3lniej, gdy wiele os\u00f3b gromadzi si\u0119 w jakim\u015b zaszczytnym celu;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 pobo\u017cnie przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do odmawiania tej samej modlitwy, gdy jest ona odprawiana przez Papie\u017ca i rozpowszechniana za po\u015brednictwem telewizji lub radia.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>W innych okoliczno\u015bciach jednak <em>odpust<\/em> b\u0119dzie <em>cz\u0119\u015bciowy.&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>R\u00f3\u017caniec <em>jest <\/em><em>sta\u0142\u0105 formu\u0142\u0105 modlitwy, w kt\u00f3rej wyr\u00f3\u017cniamy pi\u0119tna\u015bcie dziesi\u0105tk\u00f3w Pozdrowie\u0144 Anielskich, przeplatanych Modlitw\u0105 Pa\u0144sk\u0105, przy czym dla ka\u017cdego z nich w pobo\u017cnym rozmy\u015blaniu przypominamy sobie tak\u0105 sam\u0105 liczb\u0119 tajemnic naszego zado\u015b\u0107uczynienia.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W sprawie odpustu zupe\u0142nego za odmawianie<\/em> R\u00f3\u017ca\u0144ca <em>ustanawia si\u0119, co nast\u0119puje:&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>a) wystarczaj\u0105ce jest wyrecytowanie tylko jednej trzeciej jego cz\u0119\u015bci; ale pi\u0119\u0107 dekad nale\u017cy recytowa\u0107 nieprzerwanie;&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>b) do modlitwy ustnej nale\u017cy doda\u0107 pobo\u017cne rozwa\u017canie tajemnic;&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>c) podczas publicznego odmawiania tajemnice nale\u017cy wymawia\u0107 zgodnie z przyj\u0119tym w danym miejscu zwyczajem; W przypadku prywatnego odmawiania wystarczy, \u017ce wierny chrze\u015bcijanin do modlitwy ustnej do\u0142\u0105czy rozwa\u017canie tajemnic.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. <em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 <\/strong><sup>30 pobo\u017cnie wyrecytowa\u0142<\/sup> <strong>pie\u015b\u0144 <em>Magnificat<\/em> ;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 <\/strong><sup>31<\/sup> <strong>o \u015bwicie, albo w po\u0142udnie, albo pod wiecz\u00f3r pobo\u017cnie odm\u00f3wi <em>Anio\u0142 Pa\u0144ski<\/em> z przepisanymi wersetami i modlitw\u0105, albo w okresie wielkanocnym antyfon\u0119 <em>Kr\u00f3lowej Nieba<\/em> ze zwyk\u0142\u0105 modlitw\u0105;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3\u00b0 <\/strong><sup>32<\/sup> <strong>pobo\u017cnie wyla\u0142 jak\u0105\u015b zatwierdzon\u0105 modlitw\u0119 do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny (np. <em>Maryjo, Matko \u0141aski; Pami\u0119taj, o najpobo\u017cniejsza Panno Maryjo; Witaj, Kr\u00f3lowo; \u015awi\u0119ta Maryjo, wspom\u00f3\u017c ubogich; Pod Twoj\u0105 obron\u0119<\/em> ).&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W\u0142a\u015bciwe Konferencje Episkopat\u00f3w podejm\u0105 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu uzupe\u0142nienie wyda\u0144<\/em> Enchiridionu <em>o modlitwy maryjne, kt\u00f3re s\u0105 powszechniejsze na ich terytoriach i dro\u017csze wiernym.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Anio\u0142 Pa\u0144ski<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V. Anio\u0142 Pa\u0144ski zwiastowa\u0142 Maryi:&nbsp;<br>R. I pocz\u0119\u0142a z Ducha \u015awi\u0119tego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdrowa\u015b Maryjo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V. Oto ja s\u0142u\u017cebnica Pa\u0144ska.&nbsp;<br>R. Niech mi si\u0119 stanie wed\u0142ug s\u0142owa twego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdrowa\u015b Maryjo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V. A S\u0142owo sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em,&nbsp;<br>R. I zamieszka\u0142o mi\u0119dzy nami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdrowa\u015b Maryjo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V. M\u00f3dl si\u0119 za nami, \u015bwi\u0119ta Bo\u017ca Rodzicielko,&nbsp;<br>W. Aby\u015bmy si\u0119 stali godnymi obietnic Chrystusowych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3dlmy si\u0119. Prosimy Ci\u0119, Panie, wylej swoj\u0105 \u0142ask\u0119 na nasze umys\u0142y, aby\u015bmy, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki zwiastowaniu Anio\u0142a poznali\u015bmy wcielenie Chrystusa, Twojego Syna, zostali doprowadzeni przez Jego m\u0119k\u0119 i krzy\u017c do chwa\u0142y Jego zmartwychwstania. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp; <em><br>(MR, Dom. IV, Adv., collecta)<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Kr\u00f3lowa nieba<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kr\u00f3lowo nieba, raduj si\u0119, alleluja:&nbsp;<br>Bo Ten, kt\u00f3rego\u015b zrodzi\u0107 zas\u0142u\u017cy\u0142a, alleluja,&nbsp;<br>zmartwychwsta\u0142, jak powiedzia\u0142, alleluja.&nbsp;<br>M\u00f3dlcie si\u0119 za nas do Boga, alleluja.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V. Ciesz si\u0119 i wesel, Panno Maryjo, alleluja.&nbsp;<br>R. Bo Pan prawdziwie zmartwychwsta\u0142, alleluja.&nbsp; <em><br>(LH, Ord. temp. pasch. po zako\u0144czeniu)<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3dlmy si\u0119. Bo\u017ce, kt\u00f3ry przez zmartwychwstanie Twojego Syna, naszego Pana Jezusa Chrystusa, raczy\u0142e\u015b uradowa\u0107 \u015bwiat, spraw, prosimy Ci\u0119, aby\u015bmy przez Jego Matk\u0119, Maryj\u0119 Dziewic\u0119, mogli otrzyma\u0107 rado\u015b\u0107 \u017cycia wiecznego. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp; <em><br>(MR, okres wielkanocny BMV, zbieraj)<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Maryjo, Matko \u0142aski,<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Matko mi\u0142osierdzia,&nbsp;<br>chro\u0144 mnie przed wrogiem&nbsp;<br>i przyjmij mnie w godzin\u0119 \u015bmierci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Pomnij, o najlito\u015bciwsza Panno Maryjo<\/em> , \u017ce nigdy nie s\u0142yszano na \u015bwiecie, aby ktokolwiek, kto ucieka si\u0119 do Twojej opieki, b\u0142aga Twojej pomocy i prosi o Twoje wstawiennictwo, zosta\u0142 opuszczony. Z tak\u0105 ufno\u015bci\u0105 biegn\u0119 do Ciebie, Dziewico nad Dziewicami, Matko; Przychodz\u0119 do Ciebie; Stoj\u0119 przed Tob\u0105 jako j\u0119cz\u0105cy grzesznik. Nie gard\u017a, Matko S\u0142owa, moimi s\u0142owami, ale pos\u0142uchaj mych dobrych s\u0142\u00f3w i zwa\u017c na nie. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Witaj, Kr\u00f3lowo<\/em> , Matko Mi\u0142osierdzia; Nasze \u017cycie, s\u0142odycz i nadzieja, pozdrowienia. Do Was wo\u0142amy, wygna\u0144cy synowie Ewy. Wzdychamy do Ciebie, j\u0119cz\u0105c i p\u0142acz\u0105c na tej dolinie \u0142ez. Przyjd\u017a wi\u0119c, nasz Or\u0119downiku, zwr\u00f3\u0107 na nas swoje mi\u0142osierne oczy. I poka\u017c nam Jezusa, b\u0142ogos\u0142awiony owoc Twojego \u0142ona, po tym wygnaniu. O mi\u0142osierna, o pobo\u017cna, o s\u0142odka Panno Maryjo.&nbsp; <em><br>(LH, Ord. ad Compl.)<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u015awi\u0119ta Maryjo, pom\u00f3\u017c nieszcz\u0119\u015bliwym<\/em> , pom\u00f3\u017c ma\u0142odusznym, orze\u017awij p\u0142acz\u0105cych, m\u00f3dl si\u0119 za ludem, wstawiaj si\u0119 za duchowie\u0144stwem, wstawiaj si\u0119 za pobo\u017cn\u0105 p\u0142ci\u0105 \u017ce\u0144sk\u0105: niech wszyscy odczuj\u0105 Twoj\u0105 pomoc, ktokolwiek obchodzi Twoje \u015bwi\u0119te wspomnienie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Pod Twoj\u0105 obron\u0119<\/em> uciekamy si\u0119 , \u015bwi\u0119ta Bo\u017ca Rodzicielko; Nie gard\u017a naszymi pro\u015bbami w potrzebach naszych, ale od wszelakich niebezpiecze\u0144stw racz nas zawsze wybawia\u0107, Dziewico chwalebna i b\u0142ogos\u0142awiona.&nbsp; <em><br>(LH, Ord. ad Compl.)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>18 <\/strong><sup>33 <\/sup><strong>Modlitwy do Anio\u0142a Str\u00f3\u017ca&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry pobo\u017cnie wzywa swego Anio\u0142a Str\u00f3\u017ca, modl\u0105c si\u0119 prawnie zatwierdzon\u0105 modlitw\u0105 (np. <em>Aniele Bo\u017cy<\/em> ).&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Aniele Bo\u017cy<\/em> , kt\u00f3ry jeste\u015b moim str\u00f3\u017cem, o\u015bwiecaj, chro\u0144, rz\u0105dzisz i kierujesz mn\u0105, powierzonym Tobie, z Twoim boskim wsp\u00f3\u0142czuciem. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>19 <\/strong><sup>34 <\/sup><strong>Modlitwy ku czci \u015bw. J\u00f3zefa&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Udziela si\u0119 odpustu cz\u0105stkowego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry pobo\u017cnie wzywa <em>\u015bw. J\u00f3zefa, Oblubie\u0144ca Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny<\/em> , modlitw\u0105 prawnie zatwierdzon\u0105 (np. <em>Tobie, b\u0142ogos\u0142awiony J\u00f3zefie).&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Do Ciebie, b\u0142ogos\u0142awiony J\u00f3zefie<\/em> , uciekamy si\u0119 w naszym ucisku i wzywaj\u0105c pomocy Twojej Naj\u015bwi\u0119tszej Oblubienicy, z ufno\u015bci\u0105 prosimy tak\u017ce o Twoj\u0105 opiek\u0119. Przez mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra Ci\u0119 zjednoczy\u0142a z Niepokalan\u0105 Dziewic\u0105 Matk\u0105 Boga i przez ojcowsk\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 otacza\u0142e\u015b Dzieci\u0119 Jezus, pokornie Ci\u0119 prosimy, wejrzyj \u0142askawie na dziedzictwo, kt\u00f3re Jezus Chrystus naby\u0142 swoj\u0105 Krwi\u0105, i wspom\u00f3\u017c nasze potrzeby swoj\u0105 moc\u0105 i pomoc\u0105. O najtroskliwszy Str\u00f3\u017cu Bo\u017cej Rodziny, chro\u0144 wybrane potomstwo Jezusa Chrystusa; Nie dopu\u015b\u0107, najmi\u0142osierniejszy Ojcze, do wszelkiej powodzi b\u0142\u0119d\u00f3w i zepsucia; B\u0105d\u017a nam \u0142askawy, nasz najdzielniejszy obro\u0144co, b\u0105d\u017a obecny z nieba w tej walce z moc\u0105 ciemno\u015bci; A jak niegdy\u015b uratowa\u0142e\u015b Dzieci\u0119 Jezus z najwi\u0119kszego niebezpiecze\u0144stwa \u017cycia, tak teraz bro\u0144 \u015bwi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Bo\u017cego od zasadzek wrog\u00f3w i od wszelkiej przeciwno\u015bci. I ochraniaj ka\u017cdego z nas swoj\u0105 nieustaj\u0105c\u0105 opiek\u0105, aby\u015bmy wsparci Twoim przyk\u0142adem i pomoc\u0105 mogli \u017cy\u0107 \u015bwi\u0105tobliwie, umiera\u0107 w pobo\u017cno\u015bci i osi\u0105gn\u0105\u0107 wieczne szcz\u0119\u015bcie w niebie. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>20 <\/strong><sup>35 <\/sup><strong><br>Modlitwy ku czci \u015bwi\u0119tych. Aposto\u0142owie Piotr i Pawe\u0142&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Udziela si\u0119 odpustu cz\u0105stkowego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry pobo\u017cnie odm\u00f3wi&nbsp; Modlitw\u0119 <em>\u015awi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a .<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u015awi\u0119ci Aposto\u0142owie Piotrze i Pawle<\/em> , wstawiajcie si\u0119 za nami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O Panie, chro\u0144 sw\u00f3j lud; i ufny w opiek\u0119 Twoich aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a, sprawuj nad nim nieustann\u0105 obron\u0119. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>21<br>modlitw ku czci innych \u015bwi\u0119tych i b\u0142ogos\u0142awionych&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 1. <\/strong><sup>36 Udziela si\u0119<\/sup> <strong><em>odpustu cz\u0105stkowego<\/em><\/strong><strong> wiernemu, kt\u00f3ry w dzie\u0144 wspomnienia kt\u00f3rego\u015b ze \u015awi\u0119tych, zaznaczonych w kalendarzu, pobo\u017cnie odm\u00f3wi na jego cze\u015b\u0107 jedn\u0105 z modlitw wzi\u0119tych z Msza\u0142u albo inn\u0105 modlitw\u0119 prawnie zatwierdzon\u0105.&nbsp;<\/strong><strong> <em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00a7 2. <\/strong><sup>37<\/sup> <strong>Ponadto, dla podsycenia czci i pobo\u017cno\u015bci wobec nowych \u015awi\u0119tych lub B\u0142ogos\u0142awionych, udziela si\u0119 jednorazowo <em>odpustu zupe\u0142nego<\/em> wiernym, kt\u00f3rzy w ci\u0105gu roku pobo\u017cnie nawiedz\u0105 ko\u015bcio\u0142y lub kaplice, w kt\u00f3rych s\u0105 obchodzone uroczysto\u015bci na ich cze\u015b\u0107, i odm\u00f3wi\u0105 tam <em>Ojcze nasz<\/em> i <em>Wyznanie Wiary<\/em> ; Cz\u0119\u015bciowe jednak b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo przys\u0142uguje temu, kto w tym samym okresie czasu pobo\u017cnie wype\u0142ni\u0142 wy\u017cej wymienion\u0105 wizytacj\u0119 <em>.&nbsp; <\/em><em><\/em><em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>22<br>modlitwy nowennowe, litanie i ma\u0142e nabo\u017ce\u0144stwa&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Odpust cz\u0105stkowy<\/em> udzielany jest wiernym, kt\u00f3rzy:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 <\/strong><sup>38<\/sup> <strong>pobo\u017cnie uczestniczy\u0142 w nowennie pobo\u017cnej, odprawianej publicznie (np. przed uroczysto\u015bci\u0105 Narodzenia Pa\u0144skiego, Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego lub Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny);&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 pobo\u017cnie odm\u00f3wi\u0142 <\/strong><sup>39<\/sup> <strong>zatwierdzonych litanii (np <em>. Naj\u015bwi\u0119tsze Imi\u0119 Jezus, Naj\u015bwi\u0119tsze Serce Jezusowe, Najdro\u017csza Krew Jezusowa, B\u0142ogos\u0142awiona Maryjo, \u015awi\u0119ty J\u00f3zefie, \u015awi\u0119ci);<\/em>&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3\u00b0 <\/strong><strong>Odm\u00f3wiono pobo\u017cnie <\/strong><sup>40 ma\u0142ych, prawnie zatwierdzonych oficj\u00f3w (np<\/sup> <strong><em>. M\u0119ki Pa\u0144skiej, Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa, Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, Niepokalanego Pocz\u0119cia, \u015bw. J\u00f3zefa).&nbsp; <\/em><\/strong><strong><em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>23<br>Modlitwy Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Wschodnich&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Na mocy katolicko\u015bci Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201eprzynosi innym cz\u0119\u015bciom i ca\u0142emu Ko\u015bcio\u0142owi w\u0142asne dary, aby pomna\u017ca\u0142 si\u0119 zar\u00f3wno jeden, jak i drugi\u201d (LG 13), je\u015bli chodzi o wszystkie duchowe dary Bo\u017cej hojno\u015bci. St\u0105d te\u017c modlitwy z r\u00f3\u017cnych tradycji wschodnich rozproszy\u0142y si\u0119, zw\u0142aszcza w ostatnich latach, tak\u017ce w\u015br\u00f3d wiernych obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skiego i by\u0142y u\u017cywane zar\u00f3wno prywatnie, jak i publicznie, nie bez po\u017cytku dla pobo\u017cno\u015bci religijnej.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 1. <sup>41<\/sup> <em>Odpustu zupe\u0142nego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry pobo\u017cnie odm\u00f3wi <em>Akatyst<\/em> lub Oficjum <em>Paraklis\u00f3w<\/em> w ko\u015bciele lub kaplicy, w rodzinie, we wsp\u00f3lnocie zakonnej, w stowarzyszeniu wiernych, a og\u00f3lniej, gdy gromadzi si\u0119 wi\u0119cej os\u00f3b w jakim\u015b zaszczytnym celu. W innych okoliczno\u015bciach jednak <em>odpust<\/em> b\u0119dzie <em>cz\u0119\u015bciowy.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Je\u015bli chodzi o hymn Akatystu, to do uzyskania odpustu zupe\u0142nego nie jest wymagane odm\u00f3wienie ca\u0142ej jego cz\u0119\u015bci, lecz wystarczaj\u0105ce jest ci\u0105g\u0142e odmawianie jakiej\u015b odpowiedniej cz\u0119\u015bci zgodnie z prawowitym zwyczajem.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W\u015br\u00f3d wiernych wschodnich, gdzie nie praktykuje si\u0119 tych nabo\u017ce\u0144stw, inne podobne nabo\u017ce\u0144stwa ku czci B\u0142ogos\u0142awionej Marii V, ustanowione przez patriarch\u00f3w, ciesz\u0105 si\u0119 tymi samymi odpustami.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry zale\u017cnie od czasu i okoliczno\u015bci pobo\u017cnie odm\u00f3wi jedn\u0105 z nast\u0119puj\u0105cych modlitw: <em>Modlitw\u0119 dzi\u0119kczynn\u0105<\/em> (z tradycji ormia\u0144skiej); <em>Modlitwa wieczorna, Modlitwa za zmar\u0142ych<\/em> (z tradycji bizantyjskiej); <em>Modlitwa Sanktuarium, Modlitwa \u201eLakhu Mara\u201d lub \u201eTobie, Panie\u201d<\/em> (z tradycji chaldejskiej); <em>Modlitwa o ofiar\u0119 kadzid\u0142a, Modlitwa ku czci Maryi, Matki Bo\u017cej<\/em> (z tradycji koptyjskiej); <em>Modlitwa o odpuszczenie grzech\u00f3w, Modlitwa o poszukiwanie Chrystusa<\/em> (z tradycji etiopskiej); <em>Modlitwa za Ko\u015bci\u00f3\u0142, Modlitwa po liturgii<\/em> (z tradycji maronickiej); <em>Modlitwy wstawiennicze za zmar\u0142ych z Liturgii \u015bw. Jakuba<\/em> (z tradycji syro-antioche\u0144skiej).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>24 <\/strong><sup>42 <\/sup>&nbsp;<strong><br>Modlitwy za dobroczy\u0144c\u00f3w&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Udziela si\u0119 odpustu cz\u0105stkowego<\/em> wiernemu, kt\u00f3ry poruszony nadprzyrodzonym uczuciem wdzi\u0119czno\u015bci, pobo\u017cnie odm\u00f3wi za swoich dobroczy\u0144c\u00f3w modlitw\u0119 prawnie zatwierdzon\u0105 (np. <em>Retribuere dignare, Domine).&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Racz wynagrodzi\u0107, Panie<\/em> , wszystkich, kt\u00f3rzy nam dobrze czyni\u0105 dla imienia Twojego, \u017cyciem wiecznym. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>25 <\/strong><sup>43 <\/sup>&nbsp;<strong><br>Modlitwy za pastor\u00f3w&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Odpust cz\u0105stkowy<\/em> udzielany jest wiernym, kt\u00f3rzy:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1\u00b0 w duchu synowskiego oddania pobo\u017cnie odm\u00f3wi\u0142 jedn\u0105 z prawnie zatwierdzonych modlitw za Papie\u017ca (np. <em>Oremus pro Pontifice<\/em> );&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2\u00b0 ponadto w imieniu biskupa eparchialnego lub diecezjalnego, na pocz\u0105tku pos\u0142ugi pasterskiej lub w rocznic\u0119, pobo\u017cnie odmawia modlitw\u0119 zaczerpni\u0119t\u0105 z Msza\u0142u.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>M\u00f3dlmy si\u0119 za Papie\u017ca.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W.<\/em> \u200bM\u00f3dlmy si\u0119 za naszego Papie\u017ca <em>N.<\/em>&nbsp;<br>R. Niech Pan go zachowa, da mu \u017cycie i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo na ziemi i nie wyda w r\u0119ce jego wrog\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>26&nbsp;<br>Modlitw b\u0142agalnych i dzi\u0119kczynnych&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 1. <em>Odpustu zupe\u0142nego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry w ko\u015bciele lub kaplicy wzi\u0105\u0142 pobo\u017cny udzia\u0142 w uroczystym \u015bpiewie lub recytacji:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>44<\/sup> hymny <em>Veni, Stw\u00f3rco<\/em> , albo w pierwszym dniu roku, aby prosi\u0107 o pomoc Bo\u017c\u0105 na ca\u0142y rok; lub w uroczysto\u015b\u0107 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>45<\/sup> hymn\u00f3w <em>Te Deum<\/em> , odmawianych w ostatnim dniu roku, jako podzi\u0119kowanie Bogu za dobrodziejstwa otrzymane w ci\u0105gu roku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>46<\/sup> <em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 <strong>\u00b0<\/strong> na pocz\u0105tku i na ko\u0144cu dnia,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 <strong>\u00b0<\/strong> w rozpoczynaniu i pe\u0142nieniu w\u0142asnego urz\u0119du,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3 <strong>\u00b0<\/strong> przed i po posi\u0142ku,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">pobo\u017cnie odm\u00f3wi\u0107 jak\u0105\u015b prawnie uznan\u0105 modlitw\u0119 b\u0142agaln\u0105 i dzi\u0119kczynn\u0105 (np. <em>Actiones nostras; Addsumus; Agimus Tibi gratias; B\u0142ogos\u0142aw, Panie; Panie, Bo\u017ce wszechmog\u0105cy; Exaudis nos; Te Deum; Veni, Stw\u00f3rco; Veni, Duchu \u015awi\u0119ty; Visita, quaesumus, Panie).&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Prosimy Ci\u0119, Panie, wyprzedzaj nasze dzia\u0142ania<\/em> , inspiruj\u0105c je i kontynuuj\u0105c je, pomagaj\u0105c im, aby wszelkie nasze dzie\u0142o zawsze zaczyna\u0142o si\u0119 od Ciebie i rozpocz\u0119te przez Ciebie, mog\u0142o by\u0107 sko\u0144czone. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>(Modlitwa o pomoc Bo\u017c\u0105 przed podj\u0119ciem jakiegokolwiek dzia\u0142ania; MR, czwartek po \u015arodzie Popielcowej, modlitwa modlitewna; LH, pierwszy tydzie\u0144 tygodnia, w Jutrzni)<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Jeste\u015bmy tutaj<\/em> , Panie Duchu \u015awi\u0119ty, jeste\u015bmy tutaj, wprawdzie zatrzymani przez ogrom grzechu, ale szczeg\u00f3lnie zgromadzeni w Twoim imieniu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyjd\u017a do nas, b\u0105d\u017a z nami i racz wkroczy\u0107 do naszych serc.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naucz nas, co mamy czyni\u0107, dok\u0105d i\u015b\u0107 i poka\u017c nam, co mamy czyni\u0107, aby\u015bmy przy Twojej pomocy mogli Ci si\u0119 we wszystkim podoba\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u0105d\u017a jedynym, kt\u00f3ry wydaje i realizuje nasze s\u0105dy, kt\u00f3ry sam jeden, wraz z Bogiem Ojcem i Jego Synem, posiada chwalebne imi\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie pozw\u00f3l, aby\u015bmy byli sprawcami gwa\u0142tu, Ty, kt\u00f3ry mi\u0142ujesz najwy\u017csz\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107. Niech ignorancja nie pcha nas w lewo, niech nie kieruj\u0105 nami jakie\u015b uprzywilejowane cechy, niech przyjmowanie urz\u0119du czy osoby nas nie deprawuje.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale zjednocz nas skutecznie z Tob\u0105 jedynie przez dar Twojej \u0142aski, aby\u015bmy byli jedno w Tobie i w niczym nie odst\u0105pili od prawdy; aby\u015bmy, zebrani w Twoim imieniu, mogli we wszystkich sprawach zachowa\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 pobo\u017cno\u015bci z umiarem, aby\u015bmy i w tej sprawie nasze zdanie nie r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 od Twojego, a w przysz\u0142o\u015bci mogli otrzyma\u0107 wieczne nagrody za nasze dobre uczynki. Amen.&nbsp; <em><br>(Modlitwa przed sesj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 spraw og\u00f3lnych)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Dzi\u0119kujemy Ci<\/em> , Bo\u017ce wszechmog\u0105cy, za wszystkie Twoje dobrodziejstwa: Kt\u00f3ry \u017cyjesz i kr\u00f3lujesz na wieki wiek\u00f3w. Amen.&nbsp; <em><br>(Modlitwa dzi\u0119kczynna)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Pob\u0142ogos\u0142aw, Panie<\/em> , nam i tym Twoim darom, kt\u00f3re mamy przyj\u0105\u0107 z Twojej hojno\u015bci. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp; <em><br>(De Ben., 785)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Panie, Bo\u017ce Wszechmog\u0105cy<\/em> , kt\u00f3ry doprowadzi\u0142e\u015b nas do pocz\u0105tku tego dnia, wybaw nas dzisiaj swoj\u0105 moc\u0105, aby\u015bmy w tym dniu nie odwr\u00f3cili si\u0119 od \u017cadnego grzechu, lecz aby nasze s\u0142owa, nasze my\u015bli i dzie\u0142a by\u0142y zawsze skierowane ku czynieniu Twojej sprawiedliwo\u015bci. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp; <em><br>(LH, 2. tydzie\u0144, poniedzia\u0142ek, w Jutrzni)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wys\u0142uchaj nas<\/em> , Panie \u015bwi\u0119ty, Ojcze wszechmog\u0105cy, wieczny Bo\u017ce, i racz zes\u0142a\u0107 z nieba swego \u015bwi\u0119tego Anio\u0142a, aby strzeg\u0142, troszczy\u0142 si\u0119, chroni\u0142, nawiedza\u0142 i broni\u0142 wszystkich, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 w tym miejscu. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Przyjd\u017a Duchu \u015awi\u0119ty<\/em> , nape\u0142nij serca Twoich wiernych i rozpal w nich ogie\u0144 Twojej mi\u0142o\u015bci.&nbsp; <em><br>(LH, Niedziela Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nawied\u017a, prosimy Ci\u0119, Panie<\/em> , to miejsce i oddal od niego wszelkie zasadzki wroga. Niech zamieszkaj\u0105 w nim Twoi \u015bwi\u0119ci anio\u0142owie i strzeg\u0105 nas w pokoju. i niech Twoje b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo zawsze b\u0119dzie z nami. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.&nbsp; <em><br>(LH, Podczas komplety w uroczysto\u015bci)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>27.&nbsp;<br>Msza \u015awi\u0119ta Pierwsza dla kap\u0142an\u00f3w i Uroczysto\u015bci Jubileuszowe \u015awi\u0119ce\u0144 Kap\u0142a\u0144skich&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 1. <sup>47<\/sup> Udziela si\u0119&nbsp; <em>odpustu zupe\u0142nego<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 <strong>\u00b0<\/strong> kap\u0142anowi odprawiaj\u0105cemu pierwsz\u0105 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 przed ludem w wyznaczonym dniu,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 <strong>\u00b0<\/strong> wiernym, kt\u00f3rzy pobo\u017cnie uczestniczyli w tej samej Mszy \u015bwi\u0119tej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>48<\/sup> Udziela si\u0119&nbsp; tak\u017ce <em>odpustu zupe\u0142nego<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 <strong>\u00b0<\/strong> ci, kt\u00f3rzy obchodz\u0105 25., 50., 60. i 70. rocznic\u0119 \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich i odnowili przed Bogiem postanowienie wiernego wype\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w swego powo\u0142ania;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 <strong>\u00b0<\/strong> biskupom, kt\u00f3rzy w 25. <strong>,<\/strong> 40. <strong>i<\/strong> 50. <strong>rocznic\u0119<\/strong> \u015bwi\u0119ce\u0144 biskupich odnowili przed Bogiem postanowienie wiernego wype\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w swego stanu;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>49<\/sup> do wiernych, kt\u00f3rzy pobo\u017cnie uczestniczyli w odprawionej Mszy \u015bwi\u0119tej jubileuszowej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>28&nbsp;<br>Wyznanie wiary i akty cn\u00f3t teologalnych<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 1. <sup>50<\/sup> <sup>51 <\/sup><em>Odpustu zupe\u0142nego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry podczas celebracji Wigilii Paschalnej lub w rocznic\u0119 swojego chrztu odnowi przyrzeczenia chrzcielne przy u\u017cyciu jakiejkolwiek prawnie zatwierdzonej formu\u0142y.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <em>Odpustu cz\u0105stkowego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 <strong>\u00b0<\/strong> odnowi\u0142 w jakiejkolwiek formie przyrzeczenia chrzcielne;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>52<\/sup> pobo\u017cnie \u017cegna si\u0119 znakiem krzy\u017ca, wymawiaj\u0105c zwyczajowe s\u0142owa: <em>W imi\u0119 Ojca i Syna, i Ducha \u015awi\u0119tego. Amen;<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>53<\/sup> pobo\u017cnie odm\u00f3wi\u0142 Sk\u0142ad Apostolski, czyli Wyznanie Wiary Nicejsko-Konstantynopolita\u0144skie;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>54<\/sup> Akty wiary, nadziei i mi\u0142o\u015bci odmawiane w dowolnej obowi\u0105zuj\u0105cej formule.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>29&nbsp;<br>Za wiernych zmar\u0142ych&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 1. <em>Odpust zupe\u0142ny<\/em> , kt\u00f3ry mo\u017cna uzyska\u0107 jedynie za dusze zatrzymane w czy\u015b\u0107cu, udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>55<\/sup> Ka\u017cdego dnia, od pierwszego do \u00f3smego listopada, pobo\u017cnie odwiedza\u0142 cmentarz i cho\u0107 tylko w my\u015blach modli\u0142 si\u0119 za zmar\u0142ych;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>56<\/sup> w dniu Wspomnienia wszystkich wiernych zmar\u0142ych (albo za zgod\u0105 ordynariusza w poprzedni\u0105 lub nast\u0119pn\u0105 niedziel\u0119 albo w uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych) pobo\u017cnie nawiedza\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 lub kaplic\u0119 i tam odmawia\u0142 <em>Pater<\/em> i <em>Credo.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <em>Odpust cz\u0105stkowy<\/em> , kt\u00f3ry mo\u017cna uzyska\u0107 jedynie za dusze zatrzymane w czy\u015b\u0107cu, udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>57<\/sup> pobo\u017cnie odwiedzi\u0142 cmentarz i cho\u0107 tylko w my\u015blach modli\u0142 si\u0119 za zmar\u0142ego;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>58<\/sup> Pobo\u017cnie odprawi\u0142 Jutrzni\u0119, czyli <em>Nieszpory <\/em><em>z Liturgii Godzin za Zmar\u0142ych<\/em> , albo modlitw\u0119 <em>Requiem aeternam<\/em> .&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W\u0142a\u015bciwe Konferencje Episkopat\u00f3w zadbaj\u0105 o to, aby do wyda\u0144<\/em> Enchiridionu doda\u0107 <em>, ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 kaza\u0144, modlitwy za zmar\u0142ych, kt\u00f3re s\u0105 powszechniejsze na ich terytoriach i dro\u017csze wiernym.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wieczny odpoczynek<\/em> racz im da\u0107 Panie, a \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 wiekuista niechaj im \u015bwieci. Niech spoczywaj\u0105 w pokoju. Amen.&nbsp; <em><br>(Kolejno\u015b\u0107 pogrzeb\u00f3w)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>30&nbsp;<br>Czytanie Pisma \u015awi\u0119tego&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 1. <sup>59<\/sup> <em>Odpustu zupe\u0142nego<\/em> udziela si\u0119 wiernemu, kt\u00f3ry czyta Pismo \u015bwi\u0119te wed\u0142ug tekstu zatwierdzonego przez kompetentn\u0105 w\u0142adz\u0119, z szacunkiem nale\u017cnym mowie Bo\u017cej i w spos\u00f3b czytania duchowego, przynajmniej przez p\u00f3\u0142 godziny; Je\u017celi czyni\u0142 to przez kr\u00f3tszy czas, <em>odpust<\/em> b\u0119dzie <em>cz\u0119\u015bciowy.<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. Je\u017celi kto\u015b z uzasadnionych przyczyn nie mo\u017ce czyta\u0107, udziela si\u0119 <em>odpustu zupe\u0142nego<\/em> lub <em>cz\u0119\u015bciowego<\/em> , jak wy\u017cej, je\u017celi inny lektor lub za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w zwanych \u201ewizualnymi\u201d lub \u201es\u0142uchowymi\u201d zapozna si\u0119 z samym tekstem Pisma \u015awi\u0119tego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>31 <\/strong><sup>60 <\/sup>&nbsp;<strong><br>Synod Diecezjalny&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Odpust zupe\u0142ny<\/em> udziela si\u0119 jednorazowo wiernemu, kt\u00f3ry w czasie trwania synodu diecezjalnego pobo\u017cnie nawiedzi\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym odbywa si\u0119 synod, i odm\u00f3wi\u0142 tam modlitw\u0119 <em>Ojcze nasz<\/em> i <em>Wyznanie Wiary.<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>32 <\/strong><sup>61 <\/sup>&nbsp;<strong><br>Wizytacja duszpasterska&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Odpust zupe\u0142ny<\/em> udzielany jest jednorazowo wiernemu, kt\u00f3ry podczas wizytacji pasterskiej wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w nabo\u017ce\u0144stwie liturgicznym sprawowanym przez Wizytatora.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>33&nbsp;<br>Wizyty w miejscach \u015bwi\u0119tych&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 1. <sup>62<\/sup> Wiernemu, kt\u00f3ry nawiedzi i tam pobo\u017cnie odm\u00f3wi <em>Pater<\/em> i <em>Credo<\/em> ,&nbsp; udziela si\u0119 <em>odpustu zupe\u0142nego .<\/em><em><\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 <strong>\u00b0<\/strong> jednej z czterech Bazylik Patriarchalnych w Mie\u015bcie, b\u0105d\u017a podr\u00f3\u017cuj\u0105c do niej w towarzystwie innych, b\u0105d\u017a przynajmniej w czasie wizyty wzbudzaj\u0105c uczucie synowskiego podporz\u0105dkowania wobec Papie\u017ca;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>63<\/sup> bazylika mniejsza&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a) w uroczysto\u015b\u0107 \u015bw. Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a,&nbsp;<br>b) w uroczysto\u015b\u0107 Tytularn\u0105,&nbsp;<br>c) drugiego dnia sierpnia, kiedy przypada odpust Porcjunkuli,&nbsp;<br>d) raz w roku, w dniu wybranym przez wiernych;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>64<\/sup> ko\u015bci\u00f3\u0142 katedralny&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a) w uroczysto\u015b\u0107 \u015bw. Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a,&nbsp;<br>b) w uroczysto\u015b\u0107 Tytularn\u0105,&nbsp;<br>c) w liturgiczn\u0105 celebracj\u0119 Katedry \u015awi\u0119tego Piotra Aposto\u0142a,&nbsp;<br>d) w uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia Archibazyliki Naj\u015bwi\u0119tszego Zbawiciela,&nbsp;<br>e) w drugi dzie\u0144 sierpnia, w kt\u00f3rym przypada odpust Porcjunkuli;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>65<\/sup> sanktuarium ustanowione przez kompetentn\u0105 w\u0142adz\u0119, czy to mi\u0119dzynarodow\u0105, krajow\u0105, czy diecezjaln\u0105&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a) w uroczysto\u015b\u0107 tytularn\u0105,&nbsp;<br>b) raz w roku, w dniu wybranym przez wiernych,&nbsp;<br>c) zawsze, gdy uczestniczy\u0142 w pielgrzymce, kt\u00f3ra odbywa si\u0119 tam grupowo;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5o <sup>66<\/sup> ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a) w uroczysto\u015b\u0107 Tytularn\u0105,&nbsp;<br>b) drugiego dnia sierpnia, kiedy przypada odpust Porcjunkuli;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>67<\/sup> ko\u015bci\u00f3\u0142 lub o\u0142tarz, w samym dniu po\u015bwi\u0119cenia;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">7 <strong>\u00b0 <\/strong><sup>68<\/sup> ko\u015bci\u00f3\u0142 lub kaplic\u0119 instytut\u00f3w \u017cycia konsekrowanego i stowarzysze\u0144 \u017cycia apostolskiego w dniu po\u015bwi\u0119conym ich Za\u0142o\u017cycielowi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 2. <sup>69 <\/sup><em>Odpustu zupe\u0142nego<\/em> udziela si\u0119 tak\u017ce wiernemu, kt\u00f3ry w tym dniu uczestniczy\u0142 w czynno\u015bciach liturgicznych w jakimkolwiek ko\u015bciele sta\u0142ym; Je\u015bli w jakikolwiek spos\u00f3b nabo\u017cnie odwiedzi miejsce kultu, <em>odpust<\/em> b\u0119dzie <em>cz\u0119\u015bciowy.<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a7 3. <sup>70<\/sup> Chrze\u015bcijaninowi, kt\u00f3ry pobo\u017cnie nawiedzi staro\u017cytny cmentarz chrze\u015bcija\u0144ski lub \u201ekatakumby\u201d, udziela si\u0119 <em>odpustu cz\u0105stkowego .<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1) Por. Numer identyfikacyjny 11.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(2) Np. <em>Credo<\/em> (zm. 28 \u00a7 2, 3 <strong>\u00b0<\/strong> ); <em>Na g\u0142\u0119boko\u015bciach<\/em> (st\u0119\u017c. 9, 2 <strong>\u00b0<\/strong> ); <em>Magnificat<\/em> (zm. 17 \u00a7 2, 1 <strong>\u00b0<\/strong> ); <em>Pod Twoj\u0105 opiek\u0105<\/em> (art. 17 \u00a7 2, 3 <strong>\u00b0<\/strong> ); <em>Witaj, Kr\u00f3lowo<\/em> (tam\u017ce); <em>Nasze dzia\u0142ania<\/em> (art. 26 \u00a7 2, 2 <strong>\u00b0<\/strong> ); <em>Dzi\u0119kujemy<\/em> (tam\u017ce).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(3) Por. Nr. 7-10, 11 \u00a7 2, 22, 25.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(4) Por. zgodnie z norm\u0105 20 \u00a7 4.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(5) EI 1986, st\u0119\u017c. 27 (r\u00f3wnie\u017c w EI 1968).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(6) EI 1986, st\u0119\u017c. 26.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(7) EI 1986, st\u0119\u017c. 12 (por. SPA, dekret <em>o odpustach uzyskanych za po\u015brednictwem telewizji i radia<\/em> z 14 grudnia 1985 r. (AAS 78 [1986] 293-294).&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(8) Por. EI 1986, st\u0119\u017c. 37.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(9) EI 1986, st\u0119\u017c. 20 (cz\u0119\u015bciowy odpust, uzyskany na mocy og\u00f3lniejszej koncesji II od nauczyciela, jest rozci\u0105gni\u0119ty na ucznia poprzez t\u0119 koncesj\u0119).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(10) \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(11) \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 59.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(12) \u00a7 1, 4 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 23.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(13) \u00a7 2, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(14) \u00a7 2, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 4, 40, 59.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(15) \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 42.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(16) \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 22.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(17) \u00a7 2, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 15.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(18) \u00a7 2, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 10 i 22.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(19) 2o: EI 1986, st\u0119\u017c. 2, 19, 33.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(20) \u00a7 1: EI 1986, st\u0119\u017c. 25.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(21) \u00a7 2: EI 1986, zm. 45.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(22) \u00a7 2: EI 1986, zm. 44.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(23) \u00a7\u00a7 1-4: EI 1986, zm. 28. (Por. DT, nn. 6, 18; EI 1968, n. 24 \u00a7 2; <em>Rozporz\u0105dzenie o namaszczeniu chorych i o ich duszpasterstwie<\/em> z 7 grudnia 1972 r., 122; KPK 1983, kan. 530; EI 1986, n. 21 \u00a7 2).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(24) 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, st\u0119\u017cenie. 17.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(25) 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, st\u0119\u017cenie. 63.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(26) EI 1986, st\u0119\u017c. 35. Aby w\u0142a\u015bciwie po\u015bwi\u0119ci\u0107 przedmioty kultu, kap\u0142an lub diakon powinien zachowa\u0107 formu\u0142y liturgiczne swojego rytua\u0142u. W szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach szafarz mo\u017ce u\u017cy\u0107 nast\u0119puj\u0105cej kr\u00f3tkiej formu\u0142y: \u201eW imi\u0119 Ojca i Syna, i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d. Amen\u201d ( <em>De Ben.<\/em> , 1165 i 1182).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(27) EI 1986, st\u0119\u017c. 38.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(28) EI 1986, st\u0119\u017c. 41.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(29) \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 48 (o hymnie <em>Akathistos<\/em> i oficjum <em>Paraclisis<\/em> patrz ni\u017cej konc. 23).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(30) \u00a7 2, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 30.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(31) \u00a7 2, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 9.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(32) \u00a7 2, 3 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 31, 32, 51, 52, 57 (o modlitwach nowennowych, litanii i ma\u0142ych oficjach ku czci Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny V patrz ni\u017cej konc. 22).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(33) EI 1986, st\u0119\u017c. 8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(34) EI 1986, st\u0119\u017c. 6 (o litaniach i oficjum ku czci \u015bw. J\u00f3zefa patrz ni\u017cej konc. 22, 2 <strong>\u00b0<\/strong> -3 <strong>\u00b0<\/strong> ).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(35) EI 1986, st\u0119\u017c. 53.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(36) \u00a7 1: EI 1986, zm. 54 (o litanii do wszystkich \u015bwi\u0119tych patrz ni\u017cej konc. 22, 2 <strong>\u00b0<\/strong> ).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(37) \u00a7 2: SPA, dekret. 12 wrze\u015bnia 1968. Por. SCR, Instr. <em>O uroczysto\u015bciach, kt\u00f3re zwykle odbywaj\u0105 si\u0119 ku czci \u015bwi\u0119tego lub b\u0142ogos\u0142awionego w ci\u0105gu roku od kanonizacji lub beatyfikacji<\/em> (AAS 60 [1968] 602, ad 5).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(38) 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, st\u0119\u017cenie. 34.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(39) 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, st\u0119\u017cenie. 29.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(40) 3 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, st\u0119\u017cenie. 36.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(41) \u00a7 1: EI 1986, zm. 48, do 4; PA, dekret. <em>Mater Christi<\/em> , 31 maja 1991 (w tab. PA nr 3691I).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(42) EI 1986, st\u0119\u017c. 47.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(43) 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, st\u0119\u017cenie. 39.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(44) \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 61.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(45) \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 60.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(46) \u00a7 2: EI 1986, zm. 1, 5, 7, 21, 24, 60, 61, 62, 64.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(47) \u00a7 1: EI 1986, zm. 43.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(48) \u00a7 2, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, st\u0119\u017c. 49.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(49) \u00a7 2, 3 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 49.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(50) \u00a7 1: EI 1986, zm. 70.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(51) \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 70.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(52) \u00a7 2, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 55.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(53) \u00a7 2, 3 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 16.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(54) \u00a7 2, 4 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 2 (poszczeg\u00f3lne akty s\u0105 wzbogacone odpustem).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(55) \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(56) \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 67 (patrz tak\u017ce powy\u017cej norma 19).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(57) \u00a7 2, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(58) \u00a7 2, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 18, 46.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(59) \u00a7 1: EI 1986, zm. 50.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(60) EI 1986, st\u0119\u017c. 58.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(61) EI 1986, st\u0119\u017c. 69.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(62) \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 11.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(63) \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> : por. SCR, spadek <em>Dom Bo\u017cy<\/em> , 6 czerwca 1968 (AAS 60 [1968] 536-539). Oba odpusty, wymienione w lit. b i c, mo\u017cna uzyska\u0107 albo w dniu okre\u015blonym powy\u017cej, albo w innym dniu ustalonym przez ordynariusza dla dobra wiernych (r\u00f3wnie\u017c w dniu 3, wymienione w lit. b i e; w dniu 4, wymienione w lit. a; w dniu 5, wymienione w lit. a i b).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(64) \u00a7 1, 3 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 65.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(65) \u00a7 1, 4 <strong>\u00b0<\/strong> : Por. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1230-1234.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(66) \u00a7 1, 5 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 65. Tymi samymi odpustami cieszy si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 konkatedralny \u2013 je\u017celi takowy istnieje \u2013 cho\u0107by nie by\u0142 parafialny, jak r\u00f3wnie\u017c ko\u015bcio\u0142y quasi-parafialne: por. CIC, mo\u017ce. 516 \u00a7 1. W odniesieniu do marynarzy i os\u00f3b odbywaj\u0105cych podr\u00f3\u017c morsk\u0105 por. Jan Pawe\u0142 II, papie\u017c <em>Stella Maris<\/em> (AAS 89 [1997] 209-216).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(67) \u00a7 1, 6 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 66.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(68) \u00a7 1, 7 <strong>\u00b0<\/strong> : EI 1986, zm. 68.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(69) \u00a7 2: EI 1986, zm. 56. Por. Dz.U. 260-261.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(70) \u00a7 3: EI 1986, zm. 14.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Za\u0142\u0105cznik<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Pobo\u017cne wezwania&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W odniesieniu do wszelkich pobo\u017cnych modlitw nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na nast\u0119puj\u0105ce kwestie:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. W odniesieniu do odpustu, b\u0142aganie nie jest uwa\u017cane za dzie\u0142o odr\u0119bne ani kompletne, ale raczej za uzupe\u0142nienie dzie\u0142a, poprzez kt\u00f3re wierny, wype\u0142niaj\u0105c swoje obowi\u0105zki i znosz\u0105c trudy \u017cycia, wznosi sw\u00f3j umys\u0142 do Boga z pokorn\u0105 ufno\u015bci\u0105. Dlatego pobo\u017cne wezwania dope\u0142niaj\u0105 podniesienia umys\u0142u; i jedno i drugie jest jak klejnot, kt\u00f3ry wk\u0142ada si\u0119 w codzienne czynno\u015bci i zdobi je, i jak s\u00f3l, kt\u00f3r\u0105 te same czynno\u015bci s\u0105 odpowiednio przyprawione.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Nale\u017cy wybra\u0107 inwokacj\u0119 bardziej odpowiedni\u0105 do okoliczno\u015bci sytuacji i umys\u0142u: tak\u0105, kt\u00f3ra albo powstaje spontanicznie w umy\u015ble, albo jest wybrana spo\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3re zosta\u0142y zatwierdzone przez d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 praktyk\u0119 wiernych, a kt\u00f3rych kr\u00f3tk\u0105 list\u0119 zamieszczono poni\u017cej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Wezwanie mo\u017ce by\u0107 bardzo kr\u00f3tkie, wyra\u017cone jednym lub kilkoma s\u0142owami albo te\u017c mo\u017ce powsta\u0107 wy\u0142\u0105cznie w umy\u015ble.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozw\u00f3lcie, \u017ce podam kilka przyk\u0142ad\u00f3w: M\u00f3j B\u00f3g \u2013 Ojcze <sup>1<\/sup> \u2013 Jezus \u2013 Chwa\u0142a Jezusowi Chrystusowi ( <em>lub inne powszechne chrze\u015bcija\u0144skie pozdrowienie<\/em> ) \u2013 Wierz\u0119 w Ciebie, Panie \u2013 Adoruj\u0119 Ci\u0119 \u2013 Mam nadziej\u0119 w Tobie \u2013 Kocham Ci\u0119 \u2013 Wszystko dla Ciebie \u2013 Dzi\u0119kuj\u0119 Ci ( <em>lub<\/em> Dzi\u0119kuj\u0119 Bogu) \u2013 Niech B\u00f3g b\u0119dzie b\u0142ogos\u0142awiony ( <em>lub<\/em> B\u0142ogos\u0142awimy Pana) \u2013 Przyjd\u017a Twoje kr\u00f3lestwo \u2013 B\u0105d\u017a wola Twoja \u2013 Jak Panu si\u0119 podoba \u2013 Pom\u00f3\u017c mi, Bo\u017ce \u2013 Wzmocnij mnie \u2013 Wys\u0142uchaj mnie ( <em>lub<\/em> Wys\u0142uchaj mojej modlitwy) \u2013 Zbaw mnie \u2013 Zmi\u0142uj si\u0119 nade mn\u0105 \u2013 Przepu\u015b\u0107 mnie, Panie \u2013 Nie dozw\u00f3l mi by\u0107 oddzielonym od Ciebie \u2013 Nie opuszczaj mnie \u2013 Zdrowa\u015b Maryjo \u2013 Chwa\u0142a na wysoko\u015bciach Bogu \u2013 Panie, wielki jeste\u015b <sup>2<\/sup> \u2013 Wszystko jest Twoje.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Otrzymane w praktyce wywo\u0142ania, kt\u00f3re podano jako przyk\u0142ad <\/em><sup>3<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0142aniamy Ci si\u0119, Chryste, i b\u0142ogos\u0142awimy Tobie; bo przez sw\u00f3j Krzy\u017c odkupi\u0142e\u015b \u015bwiat.&nbsp;<br>Niech b\u0119dzie b\u0142ogos\u0142awiona \u015awi\u0119ta Tr\u00f3jca.&nbsp;<br>Chrystus zwyci\u0119\u017ca! Chrystus kr\u00f3luje! Chrystus rozkazuje!&nbsp;<br>Serce Jezusa, p\u0142on\u0105ce mi\u0142o\u015bci\u0105 ku nam, rozpal serca nasze swoj\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105.&nbsp;<br>Serce Jezusa, ufam Tobie.&nbsp;<br>Serce Jezusa, wszystko jest dla Ciebie.&nbsp;<br>Naj\u015bwi\u0119tsze Serce Jezusa, zmi\u0142uj si\u0119 nad nami.&nbsp;<br>O m\u00f3j Bo\u017ce i wszystko.&nbsp;<br>Bo\u017ce, b\u0105d\u017a mi\u0142osierny dla mnie, grzesznika. <sup>4<\/sup>&nbsp;<br>Racz mi chwali\u0107 Ci\u0119, o Dziewico konsekrowana; Daj mi si\u0142\u0119 do walki z Twoimi wrogami.&nbsp;<br>Naucz mnie czyni\u0107 Twoj\u0105 wol\u0119, bo Ty jeste\u015b moim Bogiem. <sup>5<\/sup>&nbsp;<br>Panie, przymn\u00f3\u017c nam wiary. <sup>6<\/sup>&nbsp;<br>Panie, spraw, aby zapanowa\u0142a jedno\u015b\u0107 umys\u0142\u00f3w w prawdzie i jedno\u015b\u0107 serc w mi\u0142o\u015bci.&nbsp;<br>Panie, ratuj nas, giniemy. <sup>7<\/sup>&nbsp;<br>Panie m\u00f3j i Bo\u017ce m\u00f3j! <sup>8<\/sup>&nbsp;<br>S\u0142odkie Serce Maryi, b\u0105d\u017a moim zbawieniem.&nbsp;<br>Chwa\u0142a Ojcu i Synowi i Duchowi \u015awi\u0119temu.&nbsp;<br>Jezu, Maryjo, J\u00f3zefie.&nbsp;<br>Jezu, Maryjo, J\u00f3zefie, oddaj\u0119 Wam moje serce i dusz\u0119.&nbsp;<br>Jezu, Maryjo, J\u00f3zefie, b\u0105d\u017acie przy mnie w mojej ostatniej walce.&nbsp;<br>Jezu, Maryjo, J\u00f3zefie, w pokoju z Wami b\u0119d\u0119 spa\u0142 i odpoczywa\u0142.&nbsp;<br>Jezu, cichy i pokornego serca, uczy\u0144 serca nasze wed\u0142ug Serca Twojego.&nbsp;<br>Niech Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament b\u0119dzie chwalony i adorowany na wieki.&nbsp;<br>Zosta\u0144 z nami Panie. <sup>9<\/sup>&nbsp;<br>Matko Bolesna, m\u00f3dl si\u0119 za nami.&nbsp;<br>Moja matka, moje zaufanie.&nbsp;<br>Po\u015blij, Panie, robotnik\u00f3w na swoje \u017cniwo. <sup>10<\/sup>&nbsp;<br>Niech Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna obdarzy nas pobo\u017cnym potomstwem.&nbsp;<br>O krzy\u017cu, witaj, jedyna nadziejo.&nbsp;<br>Wszyscy \u015awi\u0119ci i \u015awi\u0119te Boga, m\u00f3dlcie si\u0119 za nami.&nbsp;<br>M\u00f3dl si\u0119 za nami, \u015bwi\u0119ta Bo\u017ca Rodzicielko, aby\u015bmy si\u0119 stali godnymi obietnic Chrystusowych.&nbsp;<br>Ojcze, w Twoje r\u0119ce powierzam ducha mojego. <sup>11<\/sup>&nbsp;<br>Najdro\u017cszy Panie Jezu, daj im odpoczynek.&nbsp;<br>Kr\u00f3lowo, pocz\u0119ta bez skazy pierworodnej, m\u00f3dl si\u0119 za nami.&nbsp;<br>\u015awi\u0119ta Matko Bo\u017ca, zawsze Dziewico Maryjo, wstawiaj si\u0119 za nami.&nbsp;<br>\u015awi\u0119ta Maryjo, Matko Bo\u017ca, m\u00f3dl si\u0119 za mn\u0105.&nbsp;<br>Ty jeste\u015b Chrystusem, Synem Boga \u017cywego. <sup>12<\/sup>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1) Por. <em>Rzymian<\/em> 8:15 i <em>Galacjan<\/em> 4:6.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(2) Por. <em>Tam\u017ce<\/em> 16:16 i <em>Ps<\/em> 85:10.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(3) Inne wezwania, wyra\u017cone w j\u0119zyku potocznym, mo\u017cna znale\u017a\u0107 w powszechnych ksi\u0119gach pobo\u017cno\u015bciowych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(4) <em>\u0141ukasza<\/em> 18:13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(5) <em>Ps<\/em> 143 [Wj 142] 10.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(6) <em>\u0141ukasza<\/em> 17:5.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(7) <em>Ewangelia Mateusza<\/em> 8:25.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(8) <em>Jana<\/em> 20:28.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(9) Zobacz. <em>\u0141ukasza<\/em> 24:29.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(10) Por. <em>Ewangelia Mateusza<\/em> 9:38.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(11) <em>\u0141ukasza<\/em> 23:46; Widzie\u0107. <em>Psalm<\/em> 31 [Wiersz 30] 6.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(12) <em>Ewangelia Mateusza<\/em> 16:16.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dokument&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">KONSTYTUCJA APOSTOLSKA&nbsp; <strong><em>O NAUCE ODPUSTACH PRZEZ<\/em>&nbsp;<br><\/strong> BISKUPA PAW\u0141A,&nbsp;<br>S\u0141UG\u0118 S\u0141UG BO\u017bYCH,&nbsp;<br>NA WIECZN\u0104 PAMI\u0104TK\u0118 RZECZY&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Nauka o odpustach i ich praktyka, obowi\u0105zuj\u0105ca w Ko\u015bciele katolickim od wielu stuleci, opieraj\u0105 si\u0119 na mocnym fundamencie, jak gdyby na objawieniu Bo\u017cym, <sup>1<\/sup> kt\u00f3re przekazane przez Aposto\u0142\u00f3w \u201epost\u0119puje w Ko\u015bciele pod opiek\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego\u201d, podczas gdy \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 zd\u0105\u017ca ustawicznie z up\u0142ywem wiek\u00f3w do pe\u0142ni prawdy Bo\u017cej, a\u017c wype\u0142ni\u0105 si\u0119 w nim s\u0142owa Bo\u017ce\u201d. <sup>2<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla w\u0142a\u015bciwego zrozumienia tej nauki i jej zbawiennego zastosowania musimy przypomnie\u0107 pewne prawdy, w kt\u00f3re ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142, o\u015bwiecony s\u0142owem Bo\u017cym, zawsze wierzy\u0142, a kt\u00f3rych biskupi, nast\u0119pcy Aposto\u0142\u00f3w, a zw\u0142aszcza papie\u017ce, nast\u0119pcy b\u0142. Piotra, nauczali i nauczaj\u0105 na przestrzeni wiek\u00f3w, czy to w praktyce duszpasterskiej, czy te\u017c w dokumentach doktrynalnych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Jak nas uczy boskie objawienie, kary za grzechy wynikaj\u0105 z boskiej \u015bwi\u0119to\u015bci i sprawiedliwo\u015bci wyrz\u0105dzonej, czy to na tym \u015bwiecie dla ochrony, poprzez b\u00f3le, nieszcz\u0119\u015bcia i trudno\u015bci tego \u017cycia, a szczeg\u00f3lnie poprzez \u015bmier\u0107, <sup>3<\/sup> czy nawet poprzez ogie\u0144 i m\u0119ki lub <em>oczyszczaj\u0105ce<\/em> kary w \u015bwiecie przysz\u0142ym. <sup>4<\/sup> Dlatego wierni zawsze wierzyli, \u017ce kr\u0119ta droga pe\u0142na jest przeszk\u00f3d, wyboista, ciernista i szkodliwa dla tych, kt\u00f3rzy po niej krocz\u0105. <sup>5<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kary te nak\u0142adane s\u0105 na mocy sprawiedliwego i mi\u0142osiernego s\u0105du Boga w celu oczyszczenia dusz, obrony \u015bwi\u0119to\u015bci porz\u0105dku moralnego i przywr\u00f3cenia chwa\u0142y Bo\u017cej pe\u0142nego majestatu. Ka\u017cdy bowiem grzech niesie ze sob\u0105 zburzenie porz\u0105dku powszechnego, kt\u00f3ry B\u00f3g ustanowi\u0142 z niewys\u0142owion\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 i niesko\u0144czon\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, oraz zniszczenie ogromnych d\u00f3br, zar\u00f3wno dla samego grzesznika, jak i dla wsp\u00f3lnoty ludzkiej. Jednak dla umys\u0142\u00f3w chrze\u015bcijan wszystkich czas\u00f3w by\u0142o jasne, \u017ce grzech nie by\u0142 tylko przekroczeniem prawa Bo\u017cego, ale tak\u017ce, cho\u0107 nie zawsze wprost i otwarcie, pogard\u0105 lub zaniedbaniem osobistej przyja\u017ani mi\u0119dzy Bogiem a cz\u0142owiekiem6 <sup>oraz<\/sup> prawdziw\u0105 i nigdy dostatecznie cenn\u0105 obraz\u0105 Boga, a nawet niewdzi\u0119cznym odrzuceniem mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej ofiarowanej nam w Chrystusie, poniewa\u017c Chrystus nazywa\u0142 swoich uczni\u00f3w przyjaci\u00f3\u0142mi, a nie s\u0142ugami. <sup>7<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Konieczne jest zatem dla zupe\u0142nego odpuszczenia grzech\u00f3w i zado\u015b\u0107uczynienia, kt\u00f3re si\u0119 nazywa, nie tylko to, aby przez szczere nawr\u00f3cenie umys\u0142u zosta\u0142a przywr\u00f3cona przyja\u017a\u0144 z Bogiem i naprawiona obraza Jego m\u0105dro\u015bci i dobroci, ale tak\u017ce, aby wszystkie dobra, zar\u00f3wno osobiste, jak i spo\u0142eczne, a tak\u017ce te, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do samego porz\u0105dku powszechnego, pomniejszone lub zniszczone przez grzech, zosta\u0142y w pe\u0142ni przywr\u00f3cone, b\u0105d\u017a przez dobrowolne zado\u015b\u0107uczynienie, kt\u00f3re nie b\u0119dzie bezkarne, b\u0105d\u017a przez tolerancj\u0119 kar ustanowion\u0105 przez sprawiedliw\u0105 i naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 samego Boga, z kt\u00f3rej \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 i blask chwa\u0142y Bo\u017cej mog\u0105 ja\u015bnie\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Lecz g\u0142upot\u0119 i z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107 grzechu oraz jego z\u0142e konsekwencje mo\u017cna pozna\u0107 po istnieniu i powadze kar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nauka o czy\u015b\u0107cu jasno pokazuje , \u017ce kary, kt\u00f3re nale\u017cy zap\u0142aci\u0107, lub resztki grzech\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy oczy\u015bci\u0107, mog\u0105 i cz\u0119sto pozostaj\u0105 nawet po tym, jak wina zosta\u0142a ju\u017c odpuszczona . <sup>8<\/sup> W \u200b\u200bten spos\u00f3b bowiem dusze zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy \u201eumarli prawdziwie pokutuj\u0105c w mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej, zanim nasycili si\u0119 godnymi owocami pokuty za to, co pope\u0142nili i zaniedbali\u201d, <sup>9<\/sup> zostaj\u0105 oczyszczone po \u015bmierci przez kary czy\u015b\u0107cowe. Same modlitwy liturgiczne r\u00f3wnie\u017c wystarczaj\u0105co wskazuj\u0105 na to samo, co od czas\u00f3w staro\u017cytnych wsp\u00f3lnota chrze\u015bcija\u0144ska, przyznana \u015bwi\u0119temu synaksonowi, u\u017cywa\u0142a, modl\u0105c si\u0119: \u201eaby\u015bmy my, kt\u00f3rzy jeste\u015bmy sprawiedliwie cierpieni za nasze grzechy, mogli by\u0107 mi\u0142osiernie wyzwoleni dla chwa\u0142y Twojego imienia\u201d. <sup>10<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale wszyscy ludzie, b\u0142\u0105kaj\u0105c si\u0119 po tym \u015bwiecie, pope\u0142niaj\u0105 przynajmniej drobne i codzienne grzechy, o kt\u00f3rych m\u00f3wi si\u0119, \u017ce s\u0105: <sup>11<\/sup> tak, \u017ce wszyscy potrzebuj\u0105 mi\u0142osierdzia Bo\u017cego, aby mogli zosta\u0107 uwolnieni od karnych skutk\u00f3w grzech\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>II&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. Dzi\u0119ki tajemniczej i \u0142askawej tajemnicy Boskiego zrz\u0105dzenia ludzie s\u0105 zjednoczeni ze sob\u0105 nadprzyrodzon\u0105 wi\u0119zi\u0105, przez kt\u00f3r\u0105 grzech jednego szkodzi innym, podobnie jak \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 jednego przynosi korzy\u015b\u0107 innym. <sup>12<\/sup> W ten spos\u00f3b wierni pomagaj\u0105 sobie wzajemnie w osi\u0105gni\u0119ciu celu nadprzyrodzonego. \u015awiadectwo tej wsp\u00f3lnoty objawia si\u0119 w samym Adamie, kt\u00f3rego grzech rozprzestrzenia si\u0119 na wszystkich ludzi. Jednak\u017ce wi\u0119ksz\u0105 i doskonalsz\u0105 zasad\u0105, fundamentem i wzorem tej nadprzyrodzonej relacji jest sam Chrystus, do kt\u00f3rego spo\u0142eczno\u015bci B\u00f3g nie powo\u0142a\u0142. <sup>13<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5. Bo Chrystus, \u201ekt\u00f3ry grzechu nie pope\u0142ni\u0142 <em>\u201d,<\/em> \u201ecierpia\u0142 za nas\u201d; <sup>14<\/sup> \u201eOn zraniony jest za nasze wyst\u0119pki, starty za nasze winy&#8230; a Jego ranami jeste\u015bmy uzdrowieni\u201d. <sup>15<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Id\u0105c \u015bladami Chrystusa, <sup>16<\/sup> wierni zawsze starali si\u0119 pomaga\u0107 sobie nawzajem w drodze do Ojca niebieskiego przez modlitw\u0119, ofiarowanie d\u00f3br duchowych i zado\u015b\u0107uczynienie pokutne; Ale im \u017carliwiej byli pobudzeni mi\u0142o\u015bci\u0105, tym bardziej szli za cierpi\u0105cym Chrystusem, nios\u0105c sw\u00f3j krzy\u017c jako zado\u015b\u0107uczynienie za w\u0142asne grzechy i grzechy innych, wiedz\u0105c na pewno, \u017ce mog\u0105 pom\u00f3c swoim braciom w osi\u0105gni\u0119ciu zbawienia przed Bogiem, Ojcem mi\u0142osierdzia. <sup>17<\/sup> To jest staro\u017cytny dogmat o komunii \u015bwi\u0119tych, <sup>18<\/sup> przez kt\u00f3r\u0105 \u017cycie ka\u017cdego z dzieci Bo\u017cych w Chrystusie i przez Chrystusa jednoczy si\u0119 z \u017cyciem wszystkich innych braci chrze\u015bcijan cudown\u0105 wi\u0119zi\u0105 nadprzyrodzonej jedno\u015bci Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa, jakby w jednej mistycznej osobie. <sup>19<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b prezentowany jest \u201eskarb Ko\u015bcio\u0142a\u201d. <sup>20<\/sup> Nie jest to jednak suma d\u00f3br, jak bogactwa materialne, gromadzone przez wieki, lecz niesko\u0144czona i niewyczerpana warto\u015b\u0107, jak\u0105 maj\u0105 u Boga zado\u015b\u0107uczynienia i zas\u0142ugi Chrystusa Pana, sk\u0142adane po to, aby ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 zosta\u0142a uwolniona od grzechu i osi\u0105gn\u0119\u0142a komuni\u0119 z Ojcem; To sam Chrystus Odkupiciel, w kt\u00f3rym zado\u015b\u0107uczynienia i zas\u0142ugi Jego odkupienia istniej\u0105 i rozkwitaj\u0105. <sup>21<\/sup> Skarbiec Nunc zawiera tak\u017ce prawdziwie ogromn\u0105, niezmierzon\u0105 i zawsze now\u0105 warto\u015b\u0107, jak\u0105 maj\u0105 przed Bogiem modlitwy i dobre uczynki Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i wszystkich \u015awi\u0119tych, kt\u00f3rzy id\u0105c \u015bladami Chrystusa Pana dzi\u0119ki Jego \u0142asce, u\u015bwi\u0119cili si\u0119 i wype\u0142nili dzie\u0142o otrzymane od Ojca; w ten spos\u00f3b, pracuj\u0105c dla w\u0142asnego zbawienia, przyczyniali si\u0119 tak\u017ce do zbawienia swoich braci w jedno\u015bci Mistycznego Cia\u0142a.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAlbowiem wszyscy, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 do Chrystusa, maj\u0105c Jego Ducha, s\u0105 zjednoczeni w jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wzajemnie si\u0119 w Nim trzymaj\u0105 (por. <em>Ef. 4, 16<\/em> ). Dlatego \u0142\u0105czno\u015b\u0107 w\u0119druj\u0105cych z bra\u0107mi, kt\u00f3rzy zasn\u0119li w pokoju Chrystusa, nie zostaje w \u017caden spos\u00f3b zerwana; przeciwnie, zgodnie z niezmienn\u0105 wiar\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, umacnia si\u0119 ona dzi\u0119ki dzieleniu si\u0119 dobrami duchowymi. Poniewa\u017c bowiem istoty niebieskie s\u0105 g\u0142\u0119biej zjednoczone z Chrystusem, tym mocniej umacniaj\u0105 ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u015bwi\u0119to\u015bci&#8230; i przyczyniaj\u0105 si\u0119 na wiele sposob\u00f3w do jego szerszego zbudowania (por. <em>1 Kor<\/em> 12, 12-27). Przyj\u0119ci bowiem do ojczyzny i stawszy si\u0119 przed Panem (por. <em>2 Kor<\/em> 5, 8), przez Niego, z Nim i w Nim nieustannie wstawiaj\u0105 si\u0119 za nami u Ojca, sk\u0142adaj\u0105c w ofierze zas\u0142ugi, kt\u00f3re nabyli na ziemi przez jedynego Po\u015brednika Boga i ludzi, Chrystusa Jezusa (por. <em>1 Tm 2, 5), s\u0142u\u017c\u0105c Panu <\/em><em>we<\/em> wszystkim i dope\u0142niaj\u0105c w swoim ciele tego, czego brakuje cierpieniom Chrystusa, dla Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 (por <em>. Kor<\/em> 1, 24). \u201eDlatego nasza s\u0142abo\u015b\u0107 jest w du\u017cym stopniu wspomagana bratersk\u0105 trosk\u0105\u201d. <sup>22<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">St\u0105d te\u017c w\u015br\u00f3d wiernych, czy osi\u0105gn\u0119li oni niebiesk\u0105 ojczyzn\u0119, czy odpokutowuj\u0105 swoje grzechy w czy\u015b\u0107cu, czy te\u017c s\u0105 jeszcze pielgrzymami na ziemi, istnieje z pewno\u015bci\u0105 wieczny w\u0119ze\u0142 mi\u0142o\u015bci i obfita wymiana wszystkich d\u00f3br, przez kt\u00f3r\u0105 po odkupieniu wszystkich grzech\u00f3w ca\u0142ego Mistycznego Cia\u0142a, zado\u015b\u0107uczyniona zostaje boska sprawiedliwo\u015b\u0107, a mi\u0142osierdzie Bo\u017ce pobudza do przebaczenia, tak aby skruszeni grzesznicy mogli szybciej zazna\u0107 pe\u0142ni d\u00f3br rodziny Bo\u017cej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6. Ko\u015bci\u00f3\u0142, \u015bwiadomy tych prawd od najdawniejszych czas\u00f3w, zna\u0142 r\u00f3\u017cne sposoby zar\u00f3wno przydzielania owoc\u00f3w odkupienia Pa\u0144skiego poszczeg\u00f3lnym wierz\u0105cym, jak i umo\u017cliwiania wiernym pracy na rzecz zbawienia braci i si\u00f3str; i w ten spos\u00f3b ca\u0142e cia\u0142o Ko\u015bcio\u0142a b\u0119dzie ukszta\u0142towane w sprawiedliwo\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci dla doskona\u0142ego nadej\u015bcia kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, gdy B\u00f3g b\u0119dzie wszystkim we wszystkich.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sami Aposto\u0142owie napominali swoich uczni\u00f3w, aby modlili si\u0119 o zbawienie grzesznik\u00f3w; <sup>23<\/sup> Praktyka ta by\u0142a \u015bwi\u0119cie zachowywana przez najstarszy zwyczaj Ko\u015bcio\u0142a, <sup>24<\/sup> zw\u0142aszcza gdy pokutuj\u0105cy wzywali wstawiennictwa ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty, <sup>25<\/sup> a zmar\u0142ych ul\u017cy\u0142y modlitwy, zw\u0142aszcza sk\u0142adanie ofiary eucharystycznej. <sup>26<\/sup> Nawet dobre uczynki, zw\u0142aszcza te, kt\u00f3re s\u0105 trudne do wykonania ze wzgl\u0119du na ludzk\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107, by\u0142y od staro\u017cytno\u015bci ofiarowywane Bogu w Ko\u015bciele dla zbawienia grzesznik\u00f3w. <sup>27<\/sup> A poniewa\u017c cierpienia, jakie m\u0119czennicy znosili za wiar\u0119 i prawo Bo\u017ce, by\u0142y uwa\u017cane za wielkie, pokutnicy zwykli ich prosi\u0107, aby wsparci ich zas\u0142ugami, mogli szybciej uzyska\u0107 pojednanie od biskup\u00f3w. <sup>28<\/sup> Modlitwy i dobre uczynki sprawiedliwych zosta\u0142y bowiem tak wysoko ocenione, \u017ce twierdzono, i\u017c pokutuj\u0105cy zosta\u0142 obmyty, oczyszczony i odkupiony przy pomocy ca\u0142ego ludu chrze\u015bcija\u0144skiego. <sup>29<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak\u017ce we wszystkich tych sprawach poszczeg\u00f3lni wierz\u0105cy nie mieli pracowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie o w\u0142asnych si\u0142ach na rzecz odpuszczenia grzech\u00f3w innych braci; Poniewa\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 sam w sobie, jako jedno cia\u0142o zjednoczone z Chrystusem G\u0142ow\u0105, wierzono, \u017ce zaspokaja potrzeby ka\u017cdego ze swych cz\u0142onk\u00f3w. <sup>30<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ojc\u00f3w by\u0142 jednak ca\u0142kowicie przekonany, \u017ce dokonuje dzie\u0142a zbawienia we wsp\u00f3lnocie i pod autorytetem pasterzy, kt\u00f3rych Duch \u015awi\u0119ty ustanowi\u0142 biskupami, aby kierowali Ko\u015bcio\u0142em Bo\u017cym. <sup>31<\/sup> Dlatego biskupi, rozwa\u017cywszy wszystko roztropnie, ustaliliby spos\u00f3b i miar\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia, jakie nale\u017cy da\u0107, i pozwoliliby, aby kanoniczne pokuty mo\u017cna by\u0142o odkupi\u0107 innymi uczynkami, by\u0107 mo\u017ce \u0142atwiejszymi, bardziej sprzyjaj\u0105cymi dobru wsp\u00f3lnemu lub sprzyjaj\u0105cymi pobo\u017cno\u015bci, kt\u00f3re spe\u0142nialiby sami penitenci, a nawet niekiedy inni wierni. <sup>32<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>IV<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">7. Przekonanie, kt\u00f3re panuje w Ko\u015bciele, \u017ce pasterze trzody Pa\u0144skiej przez zastosowanie zas\u0142ug Chrystusa i \u015bwi\u0119tych mog\u0105 wyzwala\u0107 poszczeg\u00f3lnych wiernych od resztek grzechu, stopniowo w ci\u0105gu wiek\u00f3w, pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry nieustannie o\u017cywia lud Bo\u017cy, wprowadzi\u0142o praktyk\u0119 odpust\u00f3w, przez kt\u00f3r\u0105 w samej nauce i dyscyplinie Ko\u015bcio\u0142a dokona\u0142 si\u0119 post\u0119p, a nie zmiana, <sup>33<\/sup> a z korzenia objawienia wprowadzono nowe dobro dla dobra wiernych i ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak\u017ce praktyka odpust\u00f3w stopniowo si\u0119 upowszechnia\u0142a i sta\u0142a si\u0119 najbardziej znacz\u0105cym faktem w historii Ko\u015bcio\u0142a, kiedy Rzymscy Papie\u017ce postanowili, \u017ce pewne uczynki s\u0142u\u017c\u0105ce dobru wsp\u00f3lnemu Ko\u015bcio\u0142a nale\u017cy \u201euwa\u017ca\u0107 za wszelk\u0105 pokut\u0119\u201d <sup>34<\/sup> i udziela\u0107 wiernym, \u201ekt\u00f3rzy szczerze \u017ca\u0142uj\u0105 i spowiadaj\u0105 si\u0119\u201d oraz wykonuj\u0105 takie uczynki \u201eufaj\u0105c w mi\u0142osierdzie Boga Wszechmog\u0105cego oraz &#8230; zas\u0142ugi i autorytet Jego Aposto\u0142\u00f3w\u201d, \u201ew pe\u0142ni w\u0142adzy apostolskiej\u201d, \u201enie tylko pe\u0142ne i hojne, ale tak\u017ce najpe\u0142niejsze odpuszczenie wszystkich &#8230; grzech\u00f3w\u201d. <sup>35<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Albowiem &#8222;jednorodzony Syn Bo\u017cy &#8230; powierzy\u0142 skarb Ko\u015bcio\u0142owi walcz\u0105cemu &#8230; kt\u00f3ry to skarb &#8230; przez b\u0142ogos\u0142awionego Piotra, posiadacza kluczy niebios, i jego nast\u0119pc\u00f3w, swoich namiestnik\u00f3w na ziemi, powierzy\u0142, aby by\u0142 rozdawany wiernym w zdrowiu, a mi\u0142osiernie stosowany dla w\u0142a\u015bciwych i uzasadnionych powod\u00f3w, ju\u017c to dla ca\u0142kowitego, ju\u017c to dla cz\u0119\u015bciowego odpuszczenia doczesnej kary nale\u017cnej za grzechy, zar\u00f3wno og\u00f3lnie, jak i szczeg\u00f3\u0142owo (jak te\u017c wiedzieli, \u017ce jest to korzystne dla Boga), tym, kt\u00f3rzy prawdziwie \u017ca\u0142uj\u0105 i wyznaj\u0105. W gromadzeniu tego skarbu rzeczywi\u015bcie pomagaj\u0105 zas\u0142ugi b\u0142ogos\u0142awionej Matki Bo\u017cej i wszystkich wybranych&#8230; <sup>36<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8. To odpuszczenie doczesnej kary nale\u017cnej za grzechy, je\u015bli chodzi o win\u0119, zosta\u0142o nazwane w\u0142a\u015bciw\u0105 nazw\u0105 \u201eodpust\u201d. <sup>37<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpust ten ma pewne cechy wsp\u00f3lne z innymi powodami lub sposobami usuwania resztek grzech\u00f3w, ale jednocze\u015bnie wyra\u017anie si\u0119 od nich r\u00f3\u017cni.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Albowiem Ko\u015bci\u00f3\u0142, jako szafarz odkupienia Chrystusa Pana, nie tylko modli si\u0119 o odpusty, lecz tak\u017ce \u2013 gdy wierni s\u0105 odpowiednio usposobieni \u2013 autorytatywnie rozporz\u0105dza ze skarbca zado\u015b\u0107uczynie\u0144 Chrystusa i \u015bwi\u0119tych, celem odpuszczenia kar doczesnych. <sup>38<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Celem, jaki w\u0142adza ko\u015bcielna stawia sobie przy udzielaniu odpust\u00f3w, jest nie tylko pomoc wiernym w zap\u0142aceniu nale\u017cnych kar, lecz tak\u017ce zach\u0119cenie ich do wykonywania uczynk\u00f3w pobo\u017cno\u015bci, pokuty i mi\u0142o\u015bci, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wzrostu wiary i dobra wsp\u00f3lnego. <sup>39<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi za\u015b wierni przenosz\u0105 odpusty na wstawiennictwo zmar\u0142ego, to czyni\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 w spos\u00f3b wyj\u0105tkowy i my\u015bl\u0105c o sprawach niebieskich, w\u0142a\u015bciwiej uk\u0142adaj\u0105 sprawy ziemskie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Magisterium Ko\u015bcio\u0142a broni\u0142o i g\u0142osi\u0142o t\u0119 nauk\u0119 w r\u00f3\u017cnych dokumentach. <sup>40<\/sup> Rzeczywi\u015bcie, niekiedy w praktykowaniu odpust\u00f3w wkrada\u0142y si\u0119 nadu\u017cycia, zar\u00f3wno dlatego, \u017ce \u201eprzez nierozwa\u017cne i zb\u0119dne odpusty\u201d lekcewa\u017cono klucze Ko\u015bcio\u0142a i os\u0142abiano zado\u015b\u0107uczynienie pokutne, <sup>41<\/sup> jak i dlatego, \u017ce blu\u017aniono nazwie odpust\u00f3w z powodu \u201enies\u0142usznych zysk\u00f3w\u201d. <sup>42<\/sup> Ko\u015bci\u00f3\u0142 jednak, koryguj\u0105c i naprawiaj\u0105c nadu\u017cycia, \u201enaucza i nakazuje, \u017ce u\u017cywanie odpust\u00f3w, kt\u00f3re jest bardzo zbawienne dla ludu chrze\u015bcija\u0144skiego i zatwierdzone autorytetem \u015bwi\u0119tych sobor\u00f3w, powinno by\u0107 w Ko\u015bciele zachowane, i pot\u0119pia anatem\u0105 tych, kt\u00f3rzy albo twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 one bezu\u017cyteczne, albo zaprzeczaj\u0105, \u017ce w Ko\u015bciele istnieje w\u0142adza ich udzielania\u201d. <sup>43<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">9. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jednak i dzi\u015b zaprasza wszystkie swoje dzieci do zastanowienia si\u0119 i rozwa\u017cenia, jak cenna jest praktyka odpust\u00f3w dla podtrzymywania \u017cycia poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, a nawet ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby kr\u00f3tko wspomnie\u0107 o najwa\u017cniejszych punktach, przede wszystkim ta zbawienna praktyka uczy: \u201eJest rzecz\u0105 z\u0142\u0105 i gorzk\u0105 opu\u015bci\u0107 &#8230; Pana Boga\u201d. <sup>44<\/sup> Wierni bowiem, kt\u00f3rzy dost\u0119puj\u0105 odpust\u00f3w, rozumiej\u0105, \u017ce nie mog\u0105 o w\u0142asnych si\u0142ach odpokutowa\u0107 z\u0142a, kt\u00f3re przez grzech sprowadzili na siebie i na ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, i dlatego pobudzani s\u0105 do zbawiennej pokory.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Korzystanie z odpust\u00f3w uczy nas, jak \u015bci\u015ble jeste\u015bmy zjednoczeni w Chrystusie i jak wiele nadprzyrodzone \u017cycie ka\u017cdego cz\u0142owieka mo\u017ce da\u0107 innym, aby i oni mogli \u0142atwiej i \u015bci\u015blej zjednoczy\u0107 si\u0119 z Ojcem. Dlatego te\u017c korzystanie z odpust\u00f3w skutecznie rozpala mi\u0142o\u015b\u0107 i praktykuje j\u0105 w spos\u00f3b wyj\u0105tkowy, poniewa\u017c pomaga braciom, kt\u00f3rzy zasn\u0119li w Chrystusie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">10. Podobnie kult odpust\u00f3w budzi w cz\u0142owieku nadziej\u0119 pe\u0142nego pojednania z Bogiem Ojcem; co jednak czyni w taki spos\u00f3b, \u017ce nie pozostawia \u017cadnego miejsca na zaniedbanie i w \u017caden spos\u00f3b nie umniejsza staranno\u015bci wymaganej do pe\u0142nej komunii z Bogiem. Odpusty bowiem, chocia\u017c s\u0105 darami darmowymi, s\u0105 jednak udzielane zar\u00f3wno za \u017cywych, jak i za zmar\u0142ych, tylko wtedy, gdy spe\u0142nione s\u0105 pewne warunki. Aby je bowiem otrzyma\u0107, wymagane jest z jednej strony wype\u0142nienie przepisanych dobrych uczynk\u00f3w, z drugiej za\u015b, aby wierny posiada\u0142 odpowiednie dyspozycje, a mianowicie: kocha\u0142 Boga, brzydzi\u0142 si\u0119 grzechem, mia\u0142 ufno\u015b\u0107 w zas\u0142ugi Chrystusa Pana i mocno wierzy\u0142, \u017ce obcowanie \u015bwi\u0119tych jest dla niego wielkim dobrodziejstwem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie powinni\u015bmy te\u017c zapomina\u0107, \u017ce wierni, zyskuj\u0105c odpusty, powinni pos\u0142usznie poddawa\u0107 si\u0119 prawowitym pasterzom Ko\u015bcio\u0142a, a zw\u0142aszcza nast\u0119pcy b\u0142. Piotra, klucznikowi nieba, poniewa\u017c sam Zbawiciel nakaza\u0142 im karmi\u0107 i rz\u0105dzi\u0107 Jego Ko\u015bcio\u0142em.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego zbawienna instytucja odpust\u00f3w przyczynia si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b do tego, aby przedstawi\u0107 Chrystusowi Ko\u015bci\u00f3\u0142 bez skazy czy zmarszczki, lecz \u015bwi\u0119ty i nieskazitelny, <sup>45<\/sup> cudownie zjednoczony w Chrystusie nadprzyrodzonymi wi\u0119zami mi\u0142o\u015bci. Poniewa\u017c bowiem za pomoc\u0105 odpust\u00f3w cz\u0142onkowie oczyszczaj\u0105cego Ko\u015bcio\u0142a szybciej zostaj\u0105 zgromadzeni do Ko\u015bcio\u0142a niebieskiego, przez te same odpusty coraz szybciej zostaje ustanowione kr\u00f3lestwo Chrystusa, \u201ea\u017c wszyscy dojdziemy do jedno\u015bci wiary i poznania Syna Bo\u017cego, do cz\u0142owieka doskona\u0142ego, do wieku pe\u0142ni Chrystusa\u201d. <sup>46<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">11. Przeto, opieraj\u0105c si\u0119 na tych prawdach, \u015bwi\u0119ta Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142, raz jeszcze zalecaj\u0105c swoim wiernym korzystanie z odpust\u00f3w jako praktyk\u0119 wielce po\u017c\u0105dan\u0105 dla ludu chrze\u015bcija\u0144skiego w ci\u0105gu wielu wiek\u00f3w, a tak\u017ce i w naszych czasach, jak to do\u015bwiadczenie potwierdza, nie zamierza wcale umniejsza\u0107 innym sposobom u\u015bwi\u0119cenia i oczyszczenia, przede wszystkim naj\u015bwi\u0119tszej Ofierze Mszy \u015bwi\u0119tej i sakramentom, zw\u0142aszcza sakramentowi pokuty, nast\u0119pnie licznym pomocom, kt\u00f3re zbiorowo nazywamy sakramentaliami, a wreszcie uczynkom pobo\u017cno\u015bci, pokuty i mi\u0142o\u015bci. Wszystkie te pomoce maj\u0105 jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0119: dzia\u0142aj\u0105 u\u015bwi\u0119caj\u0105co i oczyszczaj\u0105co tym skuteczniej, im \u015bci\u015blej cz\u0142owiek jest zjednoczony z Chrystusem, G\u0142ow\u0105 i Cia\u0142em Ko\u015bcio\u0142a przez mi\u0142o\u015b\u0107. Wybitne znaczenie mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego w \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skim potwierdzaj\u0105 tak\u017ce odpusty. Nain, odpust\u00f3w nie mo\u017cna uzyska\u0107 bez szczerej <em>nawr\u00f3cenia<\/em> i zjednoczenia z Bogiem, do czego dochodzi spe\u0142nianie przepisanych uczynk\u00f3w. Dlatego te\u017c zostaje zachowany porz\u0105dek mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, do kt\u00f3rego w\u0142\u0105czono odpuszczenie kar z dyspensy skarbca ko\u015bcielnego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 zach\u0119ca swoich wiernych, aby nie porzucali ani nie lekcewa\u017cyli \u015bwi\u0119tych tradycji Ojc\u00f3w, ale aby je religijnie przyjmowali jako cenny skarb rodziny katolickiej i byli im pos\u0142uszni; niemniej jednak pozwala ka\u017cdemu, w \u015bwi\u0119tej i sprawiedliwej wolno\u015bci dzieci Bo\u017cych, korzysta\u0107 z tych pomocy dla oczyszczenia i u\u015bwi\u0119cenia; Ale nieustannie przypomina im o rzeczach, kt\u00f3re s\u0105 konieczne, lepsze i skuteczniejsze dla osi\u0105gni\u0119cia zbawienia. <sup>47<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby jednak samo korzystanie z odpust\u00f3w zyska\u0142o wi\u0119ksz\u0105 godno\u015b\u0107 i szacunek, \u015bwi\u0119ta Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142 uzna\u0142a za stosowne wprowadzi\u0107 pewne zmiany do dyscypliny i postanowi\u0142a wyda\u0107 nowe normy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">12. Poni\u017csze normy wprowadzaj\u0105 odpowiednie zmiany w dyscyplinie odpust\u00f3w, uwzgl\u0119dniaj\u0105c tak\u017ce \u017cyczenia Konferencji Episkopat\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Postanowienia Kodeksu Prawa Kanonicznego i Dekret\u00f3w Stolicy Apostolskiej o odpustach, o ile s\u0105 zgodne z nowymi normami, pozostaj\u0105 nienaruszone.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przygotowuj\u0105c normy, wzi\u0119to pod uwag\u0119 zw\u0142aszcza trzy rzeczy: ustanowienie nowej miary odpust\u00f3w cz\u0105stkowych, wprowadzenie odpowiedniej redukcji odpust\u00f3w zupe\u0142nych oraz obni\u017cenie i uporz\u0105dkowanie tych rzeczy, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do odpust\u00f3w rzeczowych i miejscowych, kt\u00f3re one nazywaj\u0105, w formie prostszej i godniejszej. Je\u015bli chodzi o odpusty cz\u0105stkowe, zrezygnowano z dawnego ustalania dni i lat, a wprowadzono now\u0105 norm\u0119 lub miar\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej rozpatrywana jest sama czynno\u015b\u0107 wiernego, kt\u00f3ry dope\u0142nia dzie\u0142a wzbogaconego odpustami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c jednak wierny chrze\u015bcijanin w\u0142asnym dzia\u0142aniem \u2014 opr\u00f3cz zas\u0142ugi, kt\u00f3ra jest g\u0142\u00f3wnym owocem dzia\u0142ania \u2014 mo\u017ce tak\u017ce uzyska\u0107 odpuszczenie kar doczesnych, i to tym wi\u0119ksze, im wi\u0119ksza jest mi\u0142o\u015b\u0107 pracownika i doskona\u0142o\u015b\u0107 pracy, postanowiono przyj\u0105\u0107 to w\u0142a\u015bnie odpuszczenie kar, kt\u00f3re wierny chrze\u015bcijanin uzyskuje dzi\u0119ki takiemu dzia\u0142aniu, za miar\u0119 odpuszczenia kar, kt\u00f3re w\u0142adza ko\u015bcielna hojnie dodaje poprzez odpust cz\u0105stkowy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o odpusty zupe\u0142ne, wydawa\u0142o si\u0119 s\u0142uszne zwi\u0119kszenie ich liczby zgodnie z ich funkcj\u0105, aby wierni mogli w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107 odpusty zupe\u0142ne i, dysponuj\u0105c odpowiednimi uprawnieniami, mogli je uzyska\u0107. Bo to, co zdarza si\u0119 cz\u0119\u015bciej, jest ma\u0142o brane pod uwag\u0119; To, co jest oferowane w nadmiarze, jest uwa\u017cane za ma\u0142e; gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiernych potrzebuje odpowiedniego czasu na odpowiednie przygotowanie si\u0119 do uzyskania odpustu zupe\u0142nego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o odpusty rzeczowe i miejscowe, to nie tylko znacznie zmniejszono ich liczb\u0119, ale usuni\u0119to nawet sam\u0105 nazw\u0119, tak aby wyra\u017aniej wida\u0107 by\u0142o, \u017ce odpustami obdarzane s\u0105 czyny wiernych, a nie rzeczy lub miejsca, kt\u00f3re s\u0105 jedynie okazjami do uzyskania odpust\u00f3w. Rzeczywi\u015bcie, cz\u0142onkowie pobo\u017cnych stowarzysze\u0144 mog\u0105 uzyska\u0107 nale\u017cne im odpusty poprzez wype\u0142nienie przepisanych uczynk\u00f3w, a u\u017cywanie insygni\u00f3w nie jest wymagane.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>NORMY<\/em><\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 1. Odpust jest to darowanie przed Bogiem doczesnej kary za grzechy, co do winy, ju\u017c zmazanej. Wierny, odpowiednio usposobiony i pod pewnymi i okre\u015blonymi warunkami, uzyskuje je przy pomocy Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jako szafarz odkupienia autorytatywnie rozporz\u0105dza i przydziela skarbiec zado\u015b\u0107uczynie\u0144 Chrystusa i \u015awi\u0119tych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 2. Odpust jest cz\u0105stkowy albo zupe\u0142ny zale\u017cnie od tego, czy uwalnia od kary doczesnej za grzechy w cz\u0119\u015bci, czy w ca\u0142o\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 3. Odpusty, czy to cz\u0105stkowe, czy zupe\u0142ne, mo\u017cna zawsze ofiarowa\u0107 za zmar\u0142ych na zasadzie wstawiennictwa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 4. Odpust cz\u0105stkowy b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci oznaczany tylko s\u0142owami \u201eodpust cz\u0105stkowy\u201d, bez \u017cadnego dodatkowego okre\u015blenia dni lub lat.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 5. Chrze\u015bcijanin, kt\u00f3ry przynajmniej ze skruszonym sercem wykonuje dzie\u0142o obdarzone odpustem cz\u0105stkowym, uzyskuje z pomoc\u0105 Ko\u015bcio\u0142a takie samo odpuszczenie kar doczesnych, jakie sam otrzymuje w\u0142asnym dzia\u0142aniem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 6. Odpust zupe\u0142ny mo\u017cna uzyska\u0107 tylko raz dziennie, z zastrze\u017ceniem przepisu nr 18 dla os\u00f3b, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 \u201ew obliczu \u015bmierci\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpust cz\u0105stkowy mo\u017cna uzyska\u0107 kilkakrotnie w ci\u0105gu dnia, chyba \u017ce wyra\u017anie zaznaczono inaczej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 7. Aby uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny, nale\u017cy wykona\u0107 dzie\u0142o odpustowe za bogatych i spe\u0142ni\u0107 trzy warunki: spowied\u017a sakramentalna, przyj\u0105\u0107 Komuni\u0119 eucharystyczn\u0105 i modli\u0107 si\u0119 do Ojca \u015awi\u0119tego. Wymagane jest r\u00f3wnie\u017c wykluczenie wszelkiego przywi\u0105zania do jakiegokolwiek grzechu, nawet powszedniego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W razie braku pe\u0142nej dyspozycji w tym zakresie lub niespe\u0142nienia wy\u017cej wymienionych warunk\u00f3w, z zastrze\u017ceniem przepisu nr 11 dotycz\u0105cego przeszk\u00f3d, odpust b\u0119dzie tylko cz\u0119\u015bciowy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 8. Trzy warunki mog\u0105 by\u0107 spe\u0142nione na kilka dni przed lub po wykonaniu zaleconych prac; Wypada jednak, aby komunia \u015bwi\u0119ta i modlitwa w intencji Papie\u017ca odbywa\u0142y si\u0119 tego samego dnia, w kt\u00f3rym rozpoczyna si\u0119 dzie\u0142o.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 9. Przez jedn\u0105 spowied\u017a sakramentaln\u0105 mo\u017cna uzyska\u0107 kilka odpust\u00f3w zupe\u0142nych; Jednak\u017ce za przyj\u0119cie jednej Komunii Eucharystycznej i odm\u00f3wienie jednej modlitwy do Papie\u017ca mo\u017cna uzyska\u0107 tylko jeden odpust zupe\u0142ny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 10. Warunek modlitwy w my\u015bli Papie\u017ca jest w pe\u0142ni spe\u0142niony, je\u017celi <em>Ojcze nasz<\/em> i <em>Zdrowa\u015b Maryjo zostan\u0105 odm\u00f3wione jeden raz w tej samej my\u015bli;<\/em> Jednak\u017ce ka\u017cdemu wiernemu udziela si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci odmawiania innych modlitw, zgodnie ze swoj\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 i oddaniem Papie\u017cowi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 11. Bez uszczerbku dla uprawnie\u0144 spowiednik\u00f3w, kan. 935 KPK, w celu wymiany \u201eprzeszk\u00f3d\u201d, czy to przepisanych dzie\u0142, czy warunk\u00f3w, miejscowi ordynariusze mog\u0105 udzieli\u0107 wiernym, nad kt\u00f3rymi wed\u0142ug przepis\u00f3w prawa sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119, je\u015bli mieszkaj\u0105 w miejscach, w kt\u00f3rych przyst\u0119powanie do spowiedzi lub Komunii \u015bwi\u0119tej jest niemo\u017cliwe albo co najmniej bardzo utrudnione, odpustu zupe\u0142nego bez aktualnej spowiedzi i Komunii \u015bwi\u0119tej, pod warunkiem, \u017ce \u017ca\u0142uj\u0105 w sercu i zamierzaj\u0105 przyst\u0105pi\u0107 do wy\u017cej wymienionych sakrament\u00f3w, gdy tylko b\u0119dzie to mo\u017cliwe.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 12. Nie stosuje si\u0119 ju\u017c podzia\u0142u odpust\u00f3w na osobowe, rzeczowe i miejscowe, tak \u017ce wyra\u017aniej wida\u0107, i\u017c czynno\u015bci wiernych s\u0105 wzbogacane odpustami, chocia\u017c niekiedy s\u0105 zwi\u0105zane z rzecz\u0105 lub miejscem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 13. Ksi\u0119ga Odpust\u00f3w zostanie poddana rewizji w tym celu, aby odpustami mog\u0142y by\u0107 obdarowane tylko najwa\u017cniejsze modlitwy i najwa\u017cniejsze dzie\u0142a pobo\u017cno\u015bci, mi\u0142osierdzia i pokuty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 14. Spisy i zestawienia odpust\u00f3w dla zakon\u00f3w, zgromadze\u0144 zakonnych, stowarzysze\u0144 \u017cyj\u0105cych we wsp\u00f3lnocie bez \u015blub\u00f3w, instytut\u00f3w \u015bwieckich i stowarzysze\u0144 wiernych pobo\u017cnych nale\u017cy jak najszybciej przejrze\u0107, tak aby odpusty zupe\u0142ne mo\u017cna by\u0142o uzyska\u0107 tylko w specjalne dni, kt\u00f3re zostan\u0105 ustalone przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 na wniosek Najwy\u017cszego Prze\u0142o\u017conego lub w przypadku stowarzysze\u0144 pobo\u017cnych \u2013 przez miejscowego ordynariusza.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 15. We wszystkich ko\u015bcio\u0142ach, publicznych lub \u2013 przez tych, kt\u00f3rzy ich legalnie u\u017cywaj\u0105 \u2013 p\u00f3\u0142publicznych, mo\u017cna uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny, kt\u00f3ry mo\u017cna ofiarowa\u0107 jedynie za zmar\u0142ych, w dniu 2 listopada.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ko\u015bcio\u0142ach parafialnych natomiast odpust zupe\u0142ny mo\u017cna uzyska\u0107 dwa razy w roku: w \u015bwi\u0119to patrona oraz 2 sierpnia, kiedy przypada odpust Porcjunkuli, albo w innym bardziej odpowiednim dniu okre\u015blonym w ordynariuszu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystkie wy\u017cej wymienione odpusty mo\u017cna uzyska\u0107 albo w dni okre\u015blone powy\u017cej, albo za zgod\u0105 ordynariusza, w niedziel\u0119 poprzedni\u0105 lub nast\u0119pn\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozosta\u0142e odpusty zwi\u0105zane z ko\u015bcio\u0142ami i kaplicami powinny zosta\u0107 uznane mo\u017cliwie najszybciej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 16. Przepisowym aktem wymaganym do uzyskania odpustu zupe\u0142nego zwi\u0105zanego z ko\u015bcio\u0142em lub kaplic\u0105 jest pobo\u017cne nawiedzenie tego\u017c ko\u015bcio\u0142a lub kaplicy, podczas kt\u00f3rego odmawia si\u0119&nbsp; Modlitw\u0119 Pa\u0144sk\u0105 i symbol wiary ( <em>Ojcze nasz<\/em> i <em>Wyznanie Wiary ).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 17. Chrze\u015bcijanin, kt\u00f3ry w pobo\u017cnym umy\u015ble u\u017cywa <em>przedmiotu pobo\u017cno\u015bci<\/em> (krucyfiksu, krzy\u017ca, korony, szkaplerza, medalika), nale\u017cycie po\u015bwi\u0119conego przez jakiegokolwiek kap\u0142ana, uzyskuje odpust cz\u0105stkowy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi jednak <em>przedmiot kultu<\/em> zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony przez Papie\u017ca lub kt\u00f3regokolwiek biskupa, wierni, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 tym przedmiotem w pobo\u017cnym duchu, mog\u0105 uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny tak\u017ce w \u015bwi\u0119to Ojca \u015awi\u0119tego. Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a, z dodaniem jednak, je\u015bli to mo\u017cliwe, jakiejkolwiek prawowitej formu\u0142y wyznania wiary.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. 18. Kochana Matko Ko\u015bciele, je\u017celi nie jest mo\u017cliwe posiadanie kap\u0142ana, kt\u00f3ry w przypadku, gdy wierni znajduj\u0105 si\u0119 w krytycznym punkcie swojego \u017cycia, udziela\u0142by sakrament\u00f3w i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa apostolskiego z dodanym odpustem zupe\u0142nym, o kt\u00f3rym mowa w kan. 468, \u00a7 2 KPK, udziela mu \u0142askawie, nale\u017cycie do tego przygotowany, odpustu zupe\u0142nego na wypadek \u015bmierci, pod warunkiem, \u017ce za \u017cycia regularnie odmawia\u0142 jakie\u015b modlitwy. Aby uzyska\u0107 ten odpust zupe\u0142ny, nale\u017cy czci\u0107 krucyfiks lub krzy\u017c.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wierny chrze\u015bcijanin b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uzyska\u0107 taki sam odpust zupe\u0142ny w chwili \u015bmierci, nawet je\u015bli uzyska\u0142 ju\u017c tego samego dnia inny odpust zupe\u0142ny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 19. Normy wydane w sprawie odpust\u00f3w zupe\u0142nych, zw\u0142aszcza te wymienione w nr 6, odnosz\u0105 si\u0119 tak\u017ce do odpust\u00f3w zupe\u0142nych, kt\u00f3re powszechnie nazywane s\u0105 \u201etak cz\u0119sto, jak\u201d i s\u0105 stosowane do dzi\u015b.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 20. Pobo\u017cna Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142, najbardziej troszcz\u0105ca si\u0119 o zmar\u0142ych wiernych, postanowi\u0142a, \u017ce \u200b\u200bpo zniesieniu wszelkich przywilej\u00f3w w tej sprawie, zmar\u0142y b\u0119dzie mia\u0142 zapewnione najhojniejsze wsparcie przy ka\u017cdej ofierze mszalnej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">* * *&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nowe normy, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 nabywanie odpust\u00f3w, wejd\u0105 w \u017cycie po up\u0142ywie trzech miesi\u0119cy od daty opublikowania niniejszej Konstytucji w <em>Aktach Stolicy Apostolskiej<\/em> .&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpusty zwi\u0105zane z u\u017cywaniem <em>przedmiot\u00f3w pobo\u017cno\u015bci<\/em> , kt\u00f3re nie s\u0105 powy\u017cej wymienione, wygasaj\u0105 po up\u0142ywie trzech miesi\u0119cy od dnia opublikowania niniejszej Konstytucji w <em>Aktach Stolicy Apostolskiej<\/em> .&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zmiany, o kt\u00f3rych mowa w n. 14 i 15, musz\u0105 zosta\u0107 przedstawione \u015awi\u0119tej Penitencjarii Apostolskiej w ci\u0105gu roku; Po up\u0142ywie dw\u00f3ch lat od daty niniejszej Konstytucji odpusty, kt\u00f3re nie zostan\u0105 potwierdzone, trac\u0105 wszelk\u0105 moc.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pragniemy, aby Nasze statuty i zarz\u0105dzenia by\u0142y i b\u0119d\u0105 trwa\u0142e i skuteczne obecnie i w przysz\u0142o\u015bci, niezale\u017cnie od, w niezb\u0119dnym zakresie, Konstytucji Apostolskich i Zarz\u0105dze\u0144 wydanych przez Naszych Poprzednik\u00f3w, a tak\u017ce innych zarz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c zas\u0142uguj\u0105 na szczeg\u00f3ln\u0105 wzmiank\u0119 lub odwo\u0142anie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dano w Rzymie, u \u015awi\u0119tego Piotra, dnia 1 stycznia, w Oktawie Bo\u017cego Narodzenia, roku 1967, czwartym Naszego Pontyfikatu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PAWE\u0141 PP. 6&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1) Por. Sob\u00f3r Trydencki, sesja XXV, <em>Dekret o odpustach:<\/em> \u201ePoniewa\u017c w\u0142adza udzielania odpust\u00f3w zosta\u0142a dana Ko\u015bcio\u0142owi przez Chrystusa, a w\u0142adza ta zosta\u0142a mu dana przez Boga, korzysta\u0142 on z niej ju\u017c w najdawniejszych czasach&#8230;\u201d: D.-S. (Denzinger-Sch\u00f6nmetzer) 1835; Widzie\u0107. <em>G\u00f3ra.<\/em> 28, 18.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(2) Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konst. dogmat. o boskim objawieniu <em>s\u0142owa Bo\u017cego,<\/em> n. 8: <em>AAS,<\/em> 58 (1966) s. 821; Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I, Konst. dogmat. o wierze katolickiej, <em>Syn Bo\u017cy,<\/em> rozdz. 4 O wierze i rozumie: D.-S. 3020.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(3) Por. <em>Genera\u0142<\/em> 3, 16-19: \u00ab Do niewiasty powiedzia\u0142 tak\u017ce: Rozmno\u017c\u0119 twoje cierpienia i twoje ci\u0105\u017cy; W b\u00f3lu b\u0119dziesz rodzi\u0142a dzieci i b\u0119dziesz pod w\u0142adz\u0105 swego m\u0119\u017ca, a on b\u0119dzie nad tob\u0105 panowa\u0142. A do Adama rzek\u0142 B\u00f3g: Poniewa\u017c us\u0142ucha\u0142e\u015b g\u0142osu swej \u017cony i zjad\u0142e\u015b z drzewa, z kt\u00f3rego ci zakaza\u0142em je\u015b\u0107, przekl\u0119ta niech b\u0119dzie ziemia dla twojej pracy: w trudzie b\u0119dziesz zdobywa\u0142 od niej po\u017cywienie po wszystkie dni swego \u017cycia. Ciernie i osty b\u0119dzie ci ona rodzi\u0107, w pocie oblicza twego b\u0119dziesz jad\u0142 chleb, a\u017c wr\u00f3cisz do ziemi, z kt\u00f3rej zosta\u0142e\u015b wzi\u0119ty; Bo prochem jeste\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. r\u00f3wnie\u017c <em>\u0141ukasz.<\/em> 19, 41-44; <em>Rzym.<\/em> 2, 9 i <em>1 Kor.<\/em> 11, 30.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Enarr. w Ps. LVIII<\/em> 1, 13: \u201eKa\u017cda nieprawo\u015b\u0107, ma\u0142a czy wielka, musi zosta\u0107 ukarana, albo przez samego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry powinien si\u0119 nawr\u00f3ci\u0107, albo przez pomst\u0119 Boga\u201d: <em>CCL<\/em> 39, s. 739; PL 36, 701.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Tomasz, <em>\u015aw. Cz.<\/em> 1-2, pytanie. 87, a. 1: \u201ePoniewa\u017c grzech jest czynem nieuporz\u0105dkowanym, oczywiste jest, \u017ce ka\u017cdy, kto grzeszy, dzia\u0142a wbrew pewnemu porz\u0105dkowi. A zatem z samego porz\u0105dku wynika, \u017ce \u200b\u200bjest on depresyjny. \u201eKt\u00f3ra depresja rzeczywi\u015bcie jest kar\u0105\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(4) Por. <em>G\u00f3ra.<\/em> 25, 41-42: \u201eId\u017acie precz ode mnie, przekl\u0119ci, w ogie\u0144 wieczny, kt\u00f3ry przygotowany jest diab\u0142u i jego anio\u0142om. Bo by\u0142em g\u0142odny, a nie dali\u015bcie Mi je\u015b\u0107. Zobacz tak\u017ce <em>Pana.<\/em> 9, 42-43; Jan. 5, 28-29; Rzym. 2, 9; Gal. 6, 6 &#8211; 8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Lyo\u0144ski II, sesja IV, <em>Wyznanie wiary cesarza Micha\u0142a Paleologa:<\/em> D.-S. 856-858.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Florencki, <em>Dekret dla Grek\u00f3w:<\/em> D.-S. 1304-1306.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Enchiridion,<\/em> 66, 17: <em>\u201eWydaje si\u0119, \u017ce wiele rzeczy zostaje tu przebaczonych i nie pomszczonych przez \u017cadnego b\u0142agaj\u0105cego; ale ich kary zostan\u0105 od\u0142o\u017cone na przysz\u0142o\u015b\u0107. Nie na pr\u00f3\u017cno bowiem nazywa si\u0119 ten dzie\u0144 dniem s\u0105du, kiedy to przyjdzie s\u0119dzia \u017cywych i umar\u0142ych. Podobnie, wr\u0119cz przeciwnie, niekt\u00f3re rzeczy zostaj\u0105 pomszczone tutaj, a jednak, je\u015bli zostan\u0105 wybaczone, na pewno nie wyrz\u0105dz\u0105 szkody w przysz\u0142ym \u015bwiecie. Dlatego te\u017c, odno\u015bnie pewnych doczesnych kar, kt\u00f3re s\u0105 wymierzane grzesznikom w tym \u017cyciu, aby ich grzechy mog\u0142y zosta\u0107 zmazane, aby nie by\u0142y zachowane na koniec, Aposto\u0142 m\u00f3wi<\/em> ( <em>1 Kor.<\/em> 11:31-32): \u201eBo je\u015bli sami siebie os\u0105dzamy, nie b\u0119dziemy s\u0105dzeni przez Pana; lecz gdy jeste\u015bmy s\u0105dzeni, jeste\u015bmy karceni przez Pana, aby\u015bmy nie byli pot\u0119pieni z tym \u015bwiatem\u201d \u00bb: wyd. Scheel, Tybinga 1930, s. 42; <em>PL<\/em> 40, 263.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(5) Por. <em>Pasterz Hermaeus,<\/em> Mand. 6, 1, 3: Funk, Ojcowie Apostolscy 1, s. 487.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(6) Por. <em>Jest.<\/em> 1, 2-3: \u00abWykarmi\u0142em i wychowa\u0142em dzieci, a one Mn\u0105 wzgardzi\u0142y. W\u00f3\u0142 zna swego w\u0142a\u015bciciela, a osio\u0142 \u017c\u0142\u00f3b swego pana. Lecz Izrael Mnie nie zna\u0142 i lud m\u00f3j nie rozumia\u0142. Widzie\u0107. tak\u017ce <em>Powt.<\/em> 8, 11 i 32, 15 i nast\u0119pne; <em>Psalm.<\/em> 10,5, 21 i 118, w ca\u0142ym tek\u015bcie; <em>M\u0105dro\u015b\u0107.<\/em> 7, 14; <em>Jest.<\/em> 17, 10 i 44, 21; <em>Jer.<\/em> 33, 88; Ezech. 20, 27.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska dogmat. o boskim objawieniu <em>s\u0142owa Bo\u017cego,<\/em> n. 2: \u201ePrzez to wi\u0119c objawienie B\u00f3g niewidzialny (por. <em>Kol<\/em> 1, 15; <em>1 Tm<\/em> 1, 17) z nadmiaru swojej mi\u0142o\u015bci zwraca si\u0119 do ludzi jak do przyjaci\u00f3\u0142 (por <em>. Wj<\/em> 33, 11; <em>J<\/em> 15, 14-15) i rozmawia z nimi (por <em>. Bar<\/em> 3, 38), aby ich zaprosi\u0107 do wsp\u00f3lnoty z sob\u0105 i przyj\u0105\u0107 ich do niej\u201d: <em>AAS<\/em> 58 (1966) s. 818. Por. tak\u017ce <em>tam\u017ce,<\/em> n. 21: <em>1c<\/em> str. 827-828.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(7) Por. <em>Jan.<\/em> 15, 14-15.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska przesz\u0142o\u015b\u0107. o Ko\u015bciele w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym <em>Gaudium et Spes,<\/em> n. 22: <em>AAS,<\/em> 58 (1966) s. 1042; i Dekret. o dzia\u0142alno\u015bci misyjnej Ko\u015bcio\u0142a <em>Ad gentes divinitus,<\/em> n. 13: <em>AAS,<\/em> 58 (1968) s. 962.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(8) \u00ab Por. <em>Liczba<\/em> 20, 12: \u00abI rzek\u0142 Pan do Moj\u017cesza i Aarona: Poniewa\u017c Mi nie uwierzyli\u015bcie i nie u\u015bwi\u0119cili\u015bcie Mnie przed synami izraelskimi, przeto nie wprowadzicie tego ludu do kraju, kt\u00f3ry im dam w posiadanie.\u00bb&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>Liczba<\/em> 27, 13-14: \u00abA gdy j\u0105 ujrzysz, i ty p\u00f3jdziesz do swego ludu, jak poszed\u0142 tw\u00f3j brat Aaron, poniewa\u017c ty mnie zgorszy\u0142e\u015b na pustyni, w\u015br\u00f3d t\u0142umu, i nie chcia\u0142e\u015b mnie u\u015bwi\u0119ci\u0107 przed ni\u0105 przy wodzie\u00bb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por. <em>2 Kr\u00f3l\u00f3w<\/em> 12:13-14: \u201eI rzek\u0142 Dawid do Natana: Zgrzeszy\u0142em wobec Pana. I rzek\u0142 Natan do Dawida: Pan odpu\u015bci\u0142 ci tw\u00f3j grzech. Nie umrzesz. \u201eAle poniewa\u017c sprawi\u0142e\u015b, \u017ce wrogowie Pana blu\u017anili z powodu tego s\u0142owa, syn, kt\u00f3ry ci si\u0119 narodzi, na pewno umrze\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Innocenty IV, <em>Instrukcja dla Grek\u00f3w:<\/em> D.-S. 838.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Trydencki, sesja VI, kan. 30: \u00abJe\u015bli kto\u015b twierdzi, \u017ce po otrzymaniu \u0142aski usprawiedliwienia, wina ka\u017cdego grzesznika, kt\u00f3ry si\u0119 nawraca, zostaje mu odpuszczona, a d\u0142ug kary wiecznej zg\u0142adzony, tak \u017ce nie ma ju\u017c \u017cadnej kary doczesnej do zap\u0142acenia ani na tym \u015bwiecie, ani w czy\u015b\u0107cu w przysz\u0142o\u015bci, zanim nie zostanie mu otworzone wej\u015bcie do kr\u00f3lestwa niebieskiego: a. S. \u00bb: D.-S. 1580; Widzie\u0107. r\u00f3wnie\u017c Pan-S. 1689, 1693.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, O <em>Janie. Mo\u017ce. prze\u0142.<\/em> 124, 5: \u00ab Cz\u0142owiek zmuszony jest znosi\u0107 (to \u017cycie) nawet z odpuszczonymi grzechami; Chocia\u017c pierwotn\u0105 przyczyn\u0105 nieszcz\u0119\u015bcia by\u0142 grzech. Kara bowiem jest bardziej produktywna ni\u017c wina, gdy\u017c wina nie wydaje si\u0119 ma\u0142a, je\u015bli kara ko\u0144czy si\u0119 wraz z ni\u0105. I przez to, czy to aby ukaza\u0107 n\u0119dz\u0119 \u015bwiata, czy aby poprawi\u0107 chwiejne \u017cycie, czy te\u017c aby \u0107wiczy\u0107 niezb\u0119dn\u0105 cierpliwo\u015b\u0107, kara tymczasowo zatrzymuje cz\u0142owieka, a wina nie zatrzymuje ju\u017c od wiecznego pot\u0119pienia tego, kto ju\u017c jest winny\u201d: <em>CCL<\/em> 36, s. 683-684; <em>PL<\/em> 35, 1972-1973.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(9) Drugi Sob\u00f3r Lyo\u0144ski, sesja IV: D.-S. 856.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(10) Por. Msza\u0142 Rzymski, Modlitwa Pa\u0144ska. w Septuagincie: Prosimy Ci\u0119, Panie, wys\u0142uchaj \u0142askawie modlitw ludu swego, aby\u015bmy, kt\u00f3rzy s\u0142usznie cierpimy za nasze grzechy, zostali \u0142askawie wybawieni dla chwa\u0142y imienia Twojego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>Tam\u017ce,<\/em> Mowa do ludu w drug\u0105 niedziel\u0119 po niedzieli. Ja w Quadrag.: Odpu\u015b\u0107 nam, Panie, wi\u0119zy naszych grzech\u00f3w, a po przeb\u0142aganiu odwr\u00f3\u0107 od nas to, na co zas\u0142u\u017cyli\u015bmy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>Tam\u017ce,<\/em> Postcommunion Dom. III w Kwadragu: Prosimy Ci\u0119, Panie, odpu\u015b\u0107 nam wszystkie grzechy i niebezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3rym pozwalasz uczestniczy\u0107 w tak wielkiej tajemnicy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(11) 3 Por. <em>Jakub.<\/em> 3, 2: \u201eW wielu bowiem rzeczach wszyscy grzeszymy\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>1 Jana<\/em> 1:8: \u201eJe\u015bli m\u00f3wimy, \u017ce nie mamy grzechu, oszukujemy samych siebie i prawdy w nas nie ma\u201d. Sob\u00f3r Kartagi\u0144ski komentuje ten tekst nast\u0119puj\u0105co: \u201eZgodzono si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u015bw. Jan Aposto\u0142 powiedzia\u0142: Je\u015bli m\u00f3wimy, \u017ce nie mamy grzechu, to samych siebie oszukujemy i nie ma w nas prawdy. Ktokolwiek s\u0105dzi, \u017ce nale\u017cy to rozumie\u0107 w ten spos\u00f3b, \u017ce z powodu pokory dnia musimy mie\u0107 grzech, a nie dlatego, \u017ce tak jest naprawd\u0119, albo \u017ce grzech jest grzechem, S. \u00bb: D.-S. 228.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Trydencki, sesja VI, <em>Dekret. O usprawiedliwieniu,<\/em> rozdz. 11: D.-S. 1537.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska dogmat. o Ko\u015bciele <em>Lumen Gentium,<\/em> nr 40: \u201ePoniewa\u017c wszyscy w wielu rzeczach grzeszymy (por. <em>Jk<\/em> 3, 2), nieustannie potrzebujemy mi\u0142osierdzia Bo\u017cego i powinni\u015bmy codziennie modli\u0107 si\u0119: \u201eI odpu\u015b\u0107 nam nasze winy\u201d ( <em>Mt<\/em> 6, 12)\u201d: <em>AAS<\/em> 57 (1965) s. 45.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(12) Por. Augustyn, <em>O chrzcie. przeciwko Donatowi.<\/em> 1, 28: <em>PL<\/em> 43, 124.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(13) Por. <em>Jan.<\/em> 15, 5: \u00abJa jestem krzewem winnym, wy \u2014 latoro\u015blami. Kto trwa we mnie, a Ja w nim, ten przynosi owoc obfity.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>1 Kor.<\/em> 12:27: \u201eA wy jeste\u015bcie cia\u0142em Chrystusa i cz\u0142onkami jedni drugich\u201d. Widzie\u0107. tak\u017ce <em>1 Kor.<\/em> 1, 9 i 10, 17; <em>Efez.<\/em> 1, 20-23 i 4, 4.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska dogmat. o Ko\u015bciele <em>Lumen Gentium,<\/em> n. 7: AAS, 57 (1965) s. 10-11.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Pius XII, List. encyklika. <em>Cia\u0142o Mistyczne:<\/em> \u201eZ tej samej komunii Ducha Chrystusa dokonuje si\u0119 to, \u017ce&#8230; Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest ustanowiony jako pe\u0142nia i dope\u0142nienie Odkupiciela, a Chrystus jest w pewien spos\u00f3b wype\u0142niony we wszystkim w Ko\u015bciele (por. Tomasz, <em>Comm. in:, epist. ad Eph.<\/em> 1, lect. 8). W tych s\u0142owach dotykamy samego powodu, dla kt\u00f3rego&#8230; Mistyczna G\u0142owa, kt\u00f3r\u0105 jest Chrystus, i Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry nosi Jego osob\u0119 na ziemi jak gdyby drugiego Chrystusa, stanowi\u0105 jednego nowego cz\u0142owieka, przez kt\u00f3rego niebo i ziemia jednocz\u0105 si\u0119 w kontynuowaniu zbawczego dzie\u0142a krzy\u017ca: Chrystusa nazywamy G\u0142ow\u0105 i Cia\u0142em, ca\u0142ym Chrystusem: D.-S. 3813; <em>AAS,<\/em> 35 (19-13) s. str. 230-231.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Enarr. 2 w Ps. XC,<\/em> 1: \u00abNasz Pan Jezus Chrystus, jako ca\u0142y doskona\u0142y cz\u0142owiek, b\u0119d\u0105cy jednocze\u015bnie g\u0142ow\u0105 i cia\u0142em: g\u0142ow\u0119 uznajemy w tym cz\u0142owieku, kt\u00f3ry narodzi\u0142 si\u0119 z dziewicy Marty&#8230; To jest g\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a. Cia\u0142em tej g\u0142owy jest ko\u015bci\u00f3\u0142, nie ten, kt\u00f3ry jest w tym miejscu, lecz ten, kt\u00f3ry jest w tym miejscu i na ca\u0142ym \u015bwiecie; ani tych, kt\u00f3rzy s\u0105 w tym czasie, ale od samego Abla a\u017c do tych, kt\u00f3rzy si\u0119 narodz\u0105, a\u017c do ko\u0144ca i uwierz\u0105 w Chrystusa, ca\u0142ego ludu \u015bwi\u0119tych, nale\u017c\u0105cego do jednego miasta; kt\u00f3re miasto jest cia\u0142em Chrystusa, kt\u00f3rego Chrystus jest g\u0142ow\u0105\u201d: <em>CCL<\/em> 39, s. 1266; PL 37, 1159.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(14) Por. <em>1 pkt.<\/em> 2, 22 i 21.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(15) Por. <em>Jest.<\/em> 53, 4-6 z <em>1 Piotra.<\/em> 2, 21-25; Widzie\u0107. r\u00f3wnie\u017c <em>John.<\/em> 1, 29; <em>Rzym.<\/em> 4, 25 i 5, 9 i nast.; <em>1 Kor.<\/em> 15, 3; <em>2 Kor.<\/em> 5, 21; <em>Gal.<\/em> 1, 4; <em>Efez.<\/em> 1, 7 i nast\u0119pne; <em>Hebrajczycy.<\/em> 1, 3 itd.; 1 <em>Jana<\/em> 3, 5.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(16) Por. <em>1 pkt.<\/em> 2, 21.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(17) Por. <em>Prze\u0142\u0119cz.<\/em> 1:24: \u201eTeraz raduj\u0119 si\u0119 w cierpieniach moich dla was i w ciele moim uzupe\u0142niam to, czego brakuje cierpieniom Chrystusa dla cia\u0142a jego, kt\u00f3rym jest ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Klemens Aleksandryjski, &#8211; <em>Ksi\u0105\u017cka. Kto b\u0119dzie bogaty i wolny<\/em> ? 42 \u015awi\u0119ty Jan Aposto\u0142 napomina m\u0142odego \u0142otra do pokuty, wo\u0142aj\u0105c: \u201eJa zdam spraw\u0119 Chrystusowi za was\u201d. Je\u017celi b\u0119dzie trzeba, ja sam ch\u0119tnie ponios\u0119 twoj\u0105 \u015bmier\u0107, tak jak Pan poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 za nas. Oddam swoje \u017cycie za wasze, jako wikariusz. <em>GCS Clement<\/em> 3, s. 190; <em>Strona<\/em> 9, 650.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Cyprian, &#8211; <em>O upadku<\/em> 17; 36: \u201eWierzymy, \u017ce zas\u0142ugi m\u0119czennik\u00f3w i dzie\u0142a sprawiedliwych mog\u0105 wiele znaczy\u0107 u s\u0119dziego, ale gdy nadejdzie dzie\u0144 s\u0105du, gdy po ustaniu tego wieku i \u015bwiata, zwiedzeni ludzie stan\u0105 przed trybuna\u0142em Chrystusa\u201d. \u201eOn mo\u017ce mi\u0142osiernie przebaczy\u0107 tym, kt\u00f3rzy \u017ca\u0142uj\u0105, pracuj\u0105 i prosz\u0105, i mo\u017ce przyj\u0105\u0107 wszystko, o co prosili wierni \u015bwieccy, a kap\u0142ani dla nich uczynili\u201d: <em>CSEL<\/em> 31, s. 249-250 i 263; <em>PL<\/em> 4, 495 i 508.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Jerome, <em>Przeciwko czujnym<\/em> 6: \u201eW swojej ksi\u0105\u017ceczce piszesz, \u017ce p\u00f3ki \u017cyjemy, mo\u017cemy si\u0119 za siebie modli\u0107; Ale po \u015bmierci niczyja modlitwa za drugiego cz\u0142owieka nie powinna zosta\u0107 wys\u0142uchana: zw\u0142aszcza, \u017ce \u200b\u200bm\u0119czennicy, b\u0142agaj\u0105c o pomst\u0119 za swoj\u0105 krew, nie byli w stanie jej uzyska\u0107 ( <em>Obj.<\/em> 6:10). Je\u015bli aposto\u0142owie i m\u0119czennicy, b\u0119d\u0105c jeszcze w ciele, potrafili modli\u0107 si\u0119 za innych, podczas gdy powinni byli jeszcze martwi\u0107 si\u0119 o siebie, to o ile\u017c bardziej po koronach, zwyci\u0119stwach i triumfach? \u00bb: <em>PL<\/em> 23, 350.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Bazyli Wielki, <em>Homilia o m\u0119czenniku Julitcie<\/em> 9: \u201eDlatego wypada by\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy p\u0142acz\u0105\u201d. Gdy widzisz brata op\u0142akuj\u0105cego sw\u00f3j \u017cal za grzechy, p\u0142acz razem z nim i oka\u017c mu wsp\u00f3\u0142czucie. W ten spos\u00f3b bowiem b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 naprawi\u0107 swoje z\u0142o i z\u0142o innych. Bo ten, kto p\u0142acze \u017carliwie nad grzechem bli\u017aniego, podczas gdy sam zawodzi brata swego, sam siebie uzdrawia&#8230; P\u0142aczcie nad grzechem. Choroba duszy jest grzechem; \u015amier\u0107 jest nie\u015bmiertelno\u015bci\u0105 duszy; \u201eGrzech jest godny \u017ca\u0142oby i nieustannych narzeka\u0144\u201d: <em>PG<\/em> 31, 258-259.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Jan Chryzostom, <em>W epist. do Filipa.<\/em> 1, dom. 3, 3: \u00abDlatego nie op\u0142akujmy powszechnie tych, kt\u00f3rzy umieraj\u0105, ani nie cieszmy si\u0119 powszechnie z powodu tych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105; ale co? Op\u0142akujmy grzesznik\u00f3w nie tylko wtedy, gdy umieraj\u0105, ale i wtedy, gdy \u017cyj\u0105; radujmy si\u0119 sprawiedliwymi nie tylko wtedy, gdy \u017cyj\u0105, ale i wtedy, gdy umr\u0105\u201d: <em>PG<\/em> 62, 223.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Tomasz, <em>\u015aw. Cz.<\/em> 1-2, pytanie. 87, a. 8: \u00abJe\u015bli m\u00f3wimy o karze zado\u015b\u0107uczynienia, kt\u00f3ra jest dobrowolnie przyj\u0119ta, zdarza si\u0119, \u017ce jeden cz\u0142owiek ponosi kar\u0119 drugiego, o ile w jaki\u015b spos\u00f3b s\u0105 jednym&#8230; Je\u015bli za\u015b m\u00f3wimy o karze wymierzonej za grzech, o ile ma ona charakter kary, to ka\u017cdy cz\u0142owiek jest karany tylko za sw\u00f3j w\u0142asny grzech: poniewa\u017c akt grzechu jest czym\u015b osobistym. Je\u015bli jednak m\u00f3wimy o karze, kt\u00f3ra ma charakter medyczny, zdarza si\u0119, \u017ce jedna osoba zostaje ukarana za grzech innej. Powiedziano bowiem, \u017ce szkoda wyrz\u0105dzona rzeczom cielesnym, a nawet samemu cia\u0142u, jest rodzajem karnego lekarstwa skierowanego na zdrowie duszy. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby kto\u015b zosta\u0142 ukarany tak\u0105 kar\u0105 za grzech innej osoby, ani przez Boga, ani przez cz\u0142owieka.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(18) Por. Leon XIII, List. encyklika. <em>Cudowna mi\u0142o\u015b\u0107:<\/em> \u201eAlbowiem obcowanie \u015bwi\u0119tych nie jest niczym innym&#8230; jak tylko wzajemnym udzielaniem sobie pomocy, zado\u015b\u0107uczynienia, modlitw i dobrodziejstw przez wiernych, czy to posiadaj\u0105cych ojczyzn\u0119 niebiesk\u0105, czy oddanych ogniowi pokuty, czy jeszcze pielgrzymuj\u0105cych na ziemi, zlewaj\u0105cych si\u0119 w jedno miasto, kt\u00f3rego g\u0142ow\u0105 jest Chrystus, a form\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107\u201d: <em>Acta Leon XIII,<\/em> 22 (1902) s. 129; Pani. 3363.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(19) Por. <em>1 Kor.<\/em> 12, 12-13: \u00abJak bowiem cia\u0142o jest jedno, cho\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z wielu cz\u0142onk\u00f3w, Ale wszystkie cz\u0142onki cia\u0142a, cho\u0107 jest ich wiele, stanowi\u0105 jednak jedno cia\u0142o; tak samo i Chrystus. Bo te\u017c w jednym Duchu wszyscy zostali\u015bmy ochrzczeni, aby stanowi\u0107 jedno cia\u0142o.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Pius XII, List. encyklika. <em>Cia\u0142o Mistyczne:<\/em> \u201e(Chrystus) \u017cyje zatem w Ko\u015bciele w taki spos\u00f3b, \u017ce istnieje on tak, jakby by\u0142 inn\u0105 osob\u0105 Chrystusa. To w\u0142a\u015bnie stwierdza Nauczyciel Narod\u00f3w, gdy, niczego wi\u0119cej nie dodaj\u0105c, nazywa Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201eChrystusem\u201d (por. <em>1 Kor<\/em> 12, 12), i rzeczywi\u015bcie na\u015bladuje samego Mistrza, kt\u00f3ry z g\u00f3ry wo\u0142a\u0142 do tego samego Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry go atakowa\u0142: \u201eSzawle, Szawle, dlaczego Mnie prze\u015bladujesz?\u201d (por. Dzieje <em>Apostolskie<\/em> 9:4; 22:7; 26:14). Rzeczywi\u015bcie, je\u015bli wierzy\u0107 Nyssie, Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest cz\u0119sto nazywany przez aposto\u0142a \u201eChrystusem\u201d (por. <em>O \u017cyciu Moj\u017cesza: PG<\/em> 44, 385); Nie jest wam tak\u017ce nieznane, Czcigodni Bracia, to, co powiedzia\u0142 Augustyn: \u201eChrystus g\u0142osi Chrystusa\u201d (por. <em>Kazania<\/em> 354, 1; <em>PL<\/em> 39, 1563) \u00bb: <em>AAS<\/em> 35 (1943) s. 218.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Tomasz, \u015aw. Cz. 3. pytanie. 48, a. 2 do 1 i q. 49, a. 1.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(20) Por. Klemens VI, Bulla jubileuszowa <em>Unigenitus Dei Filius:<\/em> &#8222;Jednorodzony Syn Bo\u017cy &#8230; naby\u0142 skarb Ko\u015bcio\u0142a walcz\u0105cego &#8230; Kt\u00f3ry to skarb &#8230; przez b\u0142ogos\u0142awionego Piotra, klucznika nieba, i jego nast\u0119pc\u00f3w, swoich namiestnik\u00f3w na ziemi, powierzy\u0142 wiernym, aby go zbawiennie rozporz\u0105dzali &#8230; W gromadzeniu tego skarbu, jak wiadomo, wspieraj\u0105 zas\u0142ugi b\u0142ogos\u0142awionej Bo\u017cej Rodzicielki i wszystkich wybranych, od pierwszych sprawiedliwych a\u017c do ostatnich &#8230; &#8222;: D.-S. 1025, 1026, 1027.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sykstus IV, List. encyklika. <em>Papie\u017c Rzymski:<\/em> &#8222;&#8230;My, kt\u00f3rym z g\u00f3ry zosta\u0142a powierzona pe\u0142nia w\u0142adzy, pragniemy przynie\u015b\u0107 pomoc i wsparcie duszom w czy\u015b\u0107cu cierpi\u0105cym ze skarbca Ko\u015bcio\u0142a powszechnego, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z zas\u0142ug Chrystusa i Jego \u015awi\u0119tych, nam powierzonych&#8230;&#8221;: D.-S. 1406.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Leon X, Dekret <em>Cum postquam<\/em> do Kajetana de Vio, legata papieskiego: \u00ab&#8230;aby rozporz\u0105dza\u0107 skarbcem zas\u0142ug Jezusa Chrystusa i \u015awi\u0119tych&#8230;\u00bb: D.-S. 1448; Widzie\u0107. Pani. 1467 i 2641.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(21) por. <em>Hebrajczycy.<\/em> 7, 23-25; 9, 11-28.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(22) Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konst. dogmat. o Ko\u015bciele <em>Lumen Gentium,<\/em> n. 49: <em>AAS,<\/em> 57 (1965) str. 54-55.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(23) Por. <em>Jakub.<\/em> 5, 16: \u00abWyznawajcie wi\u0119c sobie nawzajem grzechy i m\u00f3dlcie si\u0119 jeden za drugiego, aby\u015bcie byli zbawieni. Wiele mo\u017ce wytrwa\u0142a modlitwa sprawiedliwego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>1 Jana<\/em> 5:16: \u201eKtokolwiek wie, \u017ce jego brat grzeszy, niech prosi o grzech nie na \u015bmier\u0107, a \u017cycie b\u0119dzie dane temu, kt\u00f3ry nie grzeszy na \u015bmier\u0107\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(24) Zobacz Klemens Rzymski, <em>Do Kor.<\/em> 56, 1: \u00abM\u00f3dlmy si\u0119 wi\u0119c tak\u017ce za tych, kt\u00f3rzy trwaj\u0105 w grzechu, aby im dana zosta\u0142a \u0142agodno\u015b\u0107 i pokora, by ulegli nie nam, lecz woli Bo\u017cej. \u201eAlbowiem w ten spos\u00f3b wspomnienie, kt\u00f3re czyni\u0105 z mi\u0142osierdzia przed Bogiem i \u015bwi\u0119tymi, b\u0119dzie dla nich owocne i doskona\u0142e\u201d: Funk, <em>Patres Apostolici<\/em> 1, s. 171.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>M\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarp<\/em> 8, 1: \u00abKiedy za\u015b w ko\u0144cu zako\u0144czy\u0142 modlitw\u0119, w kt\u00f3rej wymieni\u0142 wszystkich, kt\u00f3rzy kiedykolwiek z nim byli, ma\u0142ych i wielkich, s\u0142awnych i nieznanych, a tak\u017ce ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki na ca\u0142ym \u015bwiecie&#8230; &#8211; \u00bb: Funk, <em>Ojcowie Apostolscy<\/em> 1, s. 321, 323.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(25) Por. Sozomen, <em>Hist. Kazn.<\/em> 7, 16: W pokucie publicznej, po odprawieniu uroczystych mszy, w Ko\u015bciele rzymskim pokutnicy \u201ez j\u0119kiem i lamentem padaj\u0105 na ziemi\u0119, padaj\u0105c na twarz. Wtedy biskup, nadchodz\u0105cy z naprzeciwka ze \u0142zami w oczach, w ten sam spos\u00f3b tarza\u0142 si\u0119 po ziemi; a ca\u0142a rzesza Ko\u015bcio\u0142a, wyznaj\u0105c wsp\u00f3lnie, jest pe\u0142na \u0142ez. Potem pierwszy wstaje biskup i podnosi tych, kt\u00f3rzy upadli; i odm\u00f3wiwszy, jak nale\u017cy, modlitw\u0119 za grzesznik\u00f3w pokutuj\u0105cych, odprawia ich\u201d: <em>PG<\/em> 67, 1462.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(26) Por. Cyryl Jerozolimski, <em>Katecheza<\/em> 23 ( <em>mystag.<\/em> 5), 9; 10: \u00ab A tak\u017ce za zmar\u0142ych \u015bwi\u0119tych ojc\u00f3w i biskup\u00f3w, i w og\u00f3le za wszystkich, kt\u00f3rzy \u017cyli w\u015br\u00f3d nas (prosimy); \u201eWierz\u0105c, \u017ce b\u0119dzie to najwi\u0119ksz\u0105 pomoc\u0105 dla dusz, za kt\u00f3re zanoszona jest modlitwa, podczas gdy \u015bwi\u0119ta i najstraszniejsza ofiara le\u017cy przed nimi\u201d. Teraz, potwierdzwszy t\u0119 rzecz przyk\u0142adem korony, kt\u00f3r\u0105 nosi cesarz, aby m\u00f3g\u0142 udzieli\u0107 przebaczenia tym, kt\u00f3rzy zostali zmuszeni do wygnania, ten sam \u015bwi\u0119ty Doktor ko\u0144czy swoje kazanie s\u0142owami: \u201eTak samo i my, gdy modlimy si\u0119 do Boga za zmar\u0142ych, cho\u0107by byli grzesznikami, nie nosimy korony; ale ofiarujemy Chrystusa zabitego za nasze grzechy, staraj\u0105c si\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0107 i przeb\u0142aga\u0107 mi\u0142osiernego Boga zar\u00f3wno za nich, jak i za nas\u201d: PO 33, 1115; 1118.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Wyznania<\/em> 9, 12, 32: PL 32, 777; i 9, 11, 27: PL 32, 775; Kazania 172, 2: <em>PL<\/em> 38, 936; <em>O opiece nad zmar\u0142ymi<\/em> 1, 3: <em>PL<\/em> 40, 593.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(27) Por. Klemens Aleksandryjski, <em>Ksi\u0119ga. Kim jest bogaty?<\/em> 42: (\u015bw. Jan Aposto\u0142, o nawr\u00f3ceniu m\u0142odego z\u0142odzieja) \u201eOdt\u0105d, cz\u0119\u015bciowo b\u0142agaj\u0105c Boga cz\u0119stymi modlitwami, cz\u0119\u015bciowo walcz\u0105c razem z m\u0142odzie\u0144cem w ci\u0105g\u0142ym po\u015bcie, a w ko\u0144cu koj\u0105c jego dusz\u0119 r\u00f3\u017cnymi pokusami s\u0142\u00f3w, nie przesta\u0142, dop\u00f3ki, jak m\u00f3wi\u0105, nie wprowadzi\u0142 go z mocn\u0105 sta\u0142o\u015bci\u0105 na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a&#8230;\u201d: <em>CGS<\/em> 17, s. 189-190; <em>Strona<\/em> 9, 651.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(28) Por. Tertulian, <em>Do m\u0119czennik\u00f3w<\/em> 1, 6: \u201eJakiego\u017c pokoju niekt\u00f3rzy, nie maj\u0105c w Ko\u015bciele, zwykli byli prosi\u0107 m\u0119czennik\u00f3w w wi\u0119zieniu\u201d: <em>CCL<\/em> 1, s. 3; <em>PL<\/em> 1, 695.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Cyprian, <em>List.<\/em> 18 (alias: 12), 1: \u201eUwa\u017cam, \u017ce konieczne jest, aby nasi bracia zostali powiadomieni, \u017ce ci, kt\u00f3rzy otrzymali listy od m\u0119czennik\u00f3w &#8230; z r\u0119k\u0105 po\u0142o\u017con\u0105 na nich w ge\u015bcie pokuty, mog\u0105 przyj\u015b\u0107 do Pana z pokojem, kt\u00f3rego m\u0119czennicy pragn\u0119li otrzyma\u0107 w swoich listach do nas\u201d: <em>CSEL<\/em> 3, s. 523-524; <em>PL<\/em> 4, 265; Widzie\u0107. Tam\u017ce, <em>List.<\/em> 19 (pseudonim: 13), 2: <em>CSEL<\/em> 3, s. 525; <em>PL<\/em> 4, 267.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Euzebiusz z Cezarei, <em>Hist. Kazn.<\/em> 1, 6, 42: <em>CGS Eus.<\/em> 2, 2, 610; <em>Str.<\/em> 20, 614-615.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(29) Por. Ambro\u017cy, <em>O pokucie<\/em> 1, 15: \u00ab&#8230;bo ten, kto zostaje oczyszczony przez pewne uczynki ca\u0142ego ludu, obmyty \u0142zami ludu, ten, kto zostaje odkupiony od grzechu przez modlitwy i p\u0142acz ludu, zostaje oczyszczony wewn\u0119trznie w cz\u0142owieku. Chrystus bowiem da\u0142 swemu Ko\u015bcio\u0142owi, aby odkupi\u0107 jednego za wszystkich, kt\u00f3rzy zas\u0142u\u017cyli na przyj\u015bcie Pana Jezusa, aby przez jednego wszyscy zostali odkupieni\u201d: <em>PL<\/em> 16, 511.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(30) Por. Tertulian, <em>O pokucie<\/em> 10, 5-6: \u201eCia\u0142o nie mo\u017ce si\u0119 cieszy\u0107 z cierpienia jednego cz\u0142onka; konieczne jest, aby ca\u0142o\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czu\u0142a i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142a w celu znalezienia lekarstwa. W obu jest Ko\u015bci\u00f3\u0142, ale Ko\u015bcio\u0142em jest Chrystus: dlatego gdy upadasz na kolana przed swoimi bra\u0107mi, dotykasz Chrystusa, b\u0142agasz Chrystusa; Podobnie, gdy nad wami wylewaj\u0105 \u0142zy, Chrystus jest zawstydzony, Chrystus modli si\u0119 do Ojca. \u201eO co prosi syn, zawsze mo\u017cna to \u0142atwo otrzyma\u0107\u201d: <em>CCL<\/em> 1, s. 337; <em>PL<\/em> 1, 13541.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Enarr. w Ps 85<\/em> :1: <em>2539<\/em> , str. 1176-1177; <em>PL<\/em> 37, 1082.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(31) Por. <em>Dzieje.<\/em> 20, 28. Por. tak\u017ce Sob\u00f3r Trydencki, sesja XXIII, <em>dekret. o sakramencie \u015bwi\u0119ce\u0144,<\/em> rozdz. 4: D.-8. 1768; Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I, sesja IV, Konst. dogmat. O Ko\u015bciele, Wiecznym Pasterzu, rozdz. 3: D.-S. 3061; Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konst. dogmat. o Ko\u015bciele <em>Lumen Gentium,<\/em> n. 20: <em>AAS,<\/em> 57 (1965) s. 23.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Ignacy Antioche\u0144ski, <em>Do Smyrne\u0144czyk\u00f3w<\/em> 8, 1: \u201eNiech nikt nie robi niczego, co nale\u017cy do Ko\u015bcio\u0142a, poza biskupem&#8230;\u201d: Funk, <em>Ojcowie Apostolscy<\/em> 1, s. 283.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(32) Por. Sob\u00f3r Nicejski I, kan. 12: \u00ab&#8230;albowiem ktokolwiek oka\u017ce nawr\u00f3cenie przez boja\u017a\u0144 i \u0142zy, cierpliwo\u015b\u0107 i dobre uczynki, przez uczynki i przyzwyczajenia, ci po przepisanym czasie wys\u0142uchania b\u0119d\u0105 mieli zas\u0142u\u017con\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 modlitw, z tym zastrze\u017ceniem, \u017ce biskupowi wolno tak\u017ce postanowi\u0107 o nich co\u015b bardziej ludzkiego&#8230;\u00bb: Mansi, <em>SS. Zbi\u00f3r Rad,<\/em> 2, 674.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Neocezarejski, kan. 3: dz. cyt. 540.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Innocenty I, <em>List.<\/em> 2-5, 7, 10: PL 20, 559.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Leon Wielki, <em>List.<\/em> 159, 6: PL 54, 1138.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Bazyli Wielki, <em>List.<\/em> 217 (kan. 3), 74: \u00abJe\u015bli jednak ka\u017cdy z tych, kt\u00f3rzy tkwili w wy\u017cej wymienionych grzechach, po odpokutowaniu uniknie dobra, a ten, kt\u00f3remu dobro\u0107 Bo\u017ca powierzy\u0142a w\u0142adz\u0119 zwi\u0105zywania i rozwi\u0105zywania, stanie si\u0119 \u0142agodniejszy, bior\u0105c pod uwag\u0119 wielko\u015b\u0107 pokuty grzesznika, aby skr\u00f3ci\u0107 czas kary, nie b\u0119dzie godzien pot\u0119pienia, poniewa\u017c to, co jest w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, uczy nas historia, \u017ce \u200b\u200bci, kt\u00f3rzy z wi\u0119kszym wysi\u0142kiem \u017ca\u0142uj\u0105, szybko zyskuj\u0105 mi\u0142osierdzie Bo\u017ce: <em>PG<\/em> 32, 803.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Ambro\u017cy, <em>O pokucie<\/em> 1, 15 (patrz wy\u017cej, w przypisie 29).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(33) Por. Wincenty z Lirinu, <em>Pierwsze Commonitorium<\/em> 23: <em>PL<\/em> 50, 667-668.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(34) Por. Rada Claremont, kan. 2: \u201eKtokolwiek z pobo\u017cno\u015bci, a nie dla zdobycia czci lub pieni\u0119dzy, wyruszy\u0142, aby wyzwoli\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy w Jerozolimie, niech podr\u00f3\u017c ta b\u0119dzie uwa\u017cana za ca\u0142kowit\u0105 pokut\u0119\u201d: MANSI, 25. Zbi\u00f3r sobor\u00f3w 20, 816.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(35) Por. W bulli <em>Antiquorum<\/em> Bonifacego VIII czytamy: \u201eStarzy ludzie maj\u0105 wiarygodn\u0105 opowie\u015b\u0107, \u017ce ci, kt\u00f3rzy zbli\u017cali si\u0119 do czcigodnej bazyliki Ksi\u0119cia Aposto\u0142\u00f3w w Mie\u015bcie, otrzymywali wielkie odpuszczenia i odpusty grzech\u00f3w; My tedy&#8230; potwierdziwszy i przyj\u0119wszy wszystkie i ka\u017cde z osobna te odpusty i odpusty, potwierdzamy je i zatwierdzamy w\u0142adz\u0105 Apostolsk\u0105&#8230; My, ufni w mi\u0142osierdzie Boga Wszechmog\u0105cego i w zas\u0142ugi i w\u0142adz\u0119 Jego Aposto\u0142\u00f3w, w radzie Naszych braci i w pe\u0142ni w\u0142adzy Apostolskiej, udzielamy i udzielamy tym wszystkim, kt\u00f3rzy z czci\u0105 zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do bazylik, szczerze \u017ca\u0142uj\u0105 i wyznaj\u0105&#8230; obecnie i w ka\u017cdym nast\u0119pnym roku nie tylko pe\u0142nego i hojniejszego, ale rzeczywi\u015bcie najpe\u0142niejszego odpuszczenia wszystkich grzech\u00f3w&#8230; \u00bb D.-S. 868.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(36) Klemens VI, Bulla Jubileuszowa <em>Jednorodzonego Syna Bo\u017cego:<\/em> Pani. 1025, 1026 i 1027.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(37) Por. Leo X, dekr. <em>Kiedy po:<\/em> \u201e&#8230;wyda\u0142o nam si\u0119 konieczne poinformowa\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski, kt\u00f3ry pozosta\u0142e zobowi\u0105zane s\u0105 na\u015bladowa\u0107 jako matk\u0119, przekaza\u0142: Biskup Rzymu, nast\u0119pca Piotra, Klucznika i Wikariusz Jezusa Chrystusa na ziemi, moc\u0105 w\u0142adzy kluczy, kt\u00f3ra ma otworzy\u0107 kr\u00f3lestwo niebieskie, usuwaj\u0105c przeszkody w\u015br\u00f3d wiernych Chrystusa (mianowicie win\u0119 i kar\u0119 nale\u017cn\u0105 za grzechy uczynkowe, win\u0119 wprawdzie przez sakrament pokuty, ale kar\u0119 doczesn\u0105 nale\u017cn\u0105 za grzechy uczynkowe wed\u0142ug sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej przez odpust ko\u015bcielny), mo\u017ce z uzasadnionych powod\u00f3w udzieli\u0107 tym samym wiernym Chrystusa, kt\u00f3rzy przez jednocz\u0105c\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 s\u0105 cz\u0142onkami Chrystusa, czy s\u0105 w tym \u017cyciu, czy w czy\u015b\u0107cu, odpust\u00f3w z nadmiaru zas\u0142ug Chrystusa i \u015awi\u0119tych;\u201d i udzielaj\u0105c odpust\u00f3w na mocy w\u0142adzy apostolskiej, zar\u00f3wno za \u017cywych, jak i za zmar\u0142ych, zwyk\u0142o si\u0119 rozdziela\u0107 skarbiec zas\u0142ug Jezusa Chrystusa i \u015awi\u0119tych, kruszy\u0107 sam odpust na zasadzie rozgrzeszenia lub przenosi\u0107 go na zasadzie sufragii. Dlatego wszyscy, zar\u00f3wno \u017cyj\u0105cy, jak i zmarli, kt\u00f3rzy prawdziwie uzyskali wszelkie takie odpusty, s\u0105 wed\u0142ug sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej uwolnieni od takiej doczesnej kary, jaka nale\u017cy si\u0119 za ich aktualne grzechy, w stopniu r\u00f3wnym udzielonemu i nabytemu odpustowi\u00bb: D.-S. 1447-1448.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(38) Por. Pawe\u0142 VI, List. <em>Porcjunkula \u015awi\u0119ta<\/em> &#8222;Odpust, kt\u00f3rego Ko\u015bci\u00f3\u0142 udziela penitentom, jest objawem tej cudownej wsp\u00f3lnoty \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3ra jednym w\u0119z\u0142em mi\u0142o\u015bci Chrystusa w spos\u00f3b mistyczny \u0142\u0105czy Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Maryj\u0119 Pann\u0119 i grup\u0119 wiernych Chrystusa triumfuj\u0105cych w niebie lub przebywaj\u0105cych w czy\u015b\u0107cu, lub pielgrzymuj\u0105cych na ziemi&#8221;. Odpust bowiem, udzielany za po\u015brednictwem Ko\u015bcio\u0142a, zmniejsza lub ca\u0142kowicie znosi kar\u0119, kt\u00f3ra w jaki\u015b spos\u00f3b uniemo\u017cliwia cz\u0142owiekowi osi\u0105gni\u0119cie bli\u017cszego zjednoczenia z Bogiem; Dlatego te\u017c wierny pokutuj\u0105cy znajduje pomoc w tej szczeg\u00f3lnej formie ko\u015bcielnej mi\u0142o\u015bci, aby zrzuci\u0107 z siebie starego cz\u0142owieka i przyoblec nowego, \u201eodnawiaj\u0105cego si\u0119 ku g\u0142\u0119bszemu poznaniu wed\u0142ug obrazu Tego, kt\u00f3ry go stworzy\u0142\u201d ( <em>Kol<\/em> 3, 10) \u00bb: <em>AAS<\/em> 59 (1906) s. 633-634.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(39) Por. Pawe\u0142 VI, <em>List cyt.:<\/em> \u201eAle ci wierni chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy prowadzeni pokut\u0105, staraj\u0105 si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 t\u0119 \u201emetanoi\u0119\u201d, poniewa\u017c po grzechu d\u0105\u017c\u0105 do tej \u015bwi\u0119to\u015bci, w kt\u00f3r\u0105 zostali najpierw przyobleczeni w Chrystusa przez chrzest, znajduj\u0105 spe\u0142nienie w Ko\u015bciele, kt\u00f3ry nawet udzielaj\u0105c odpust\u00f3w, wspiera swoje s\u0142abe i niedo\u0142\u0119\u017cne dzieci macierzy\u0144skim u\u015bciskiem i pomoc\u0105\u201d. Dlatego te\u017c odpust nie jest \u0142atwym sposobem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cemy unikn\u0105\u0107 konieczno\u015bci pokutowania grzesznik\u00f3w, ale raczej wsparciem, jakie poszczeg\u00f3lni wierni, w \u017caden spos\u00f3b nie\u015bwiadomi swojej s\u0142abo\u015bci i pokory, znajduj\u0105 w mistycznym ciele Chrystusa, kt\u00f3re jako ca\u0142o\u015b\u0107 \u201esprawia, \u017ce \u200b\u200bprzez mi\u0142o\u015b\u0107, przyk\u0142ad i modlitwy nawracaj\u0105 si\u0119\u201d (Konstytucja dogmatyczna o Ko\u015bciele <em>Lumen gentium,<\/em> n. 11) \u00bb: <em>AAS<\/em> 58 (1966) s. 632.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(40) Klemens VI, Bulla Jubileuszowa <em>Jednorodzony Syn Bo\u017cy:<\/em> D.-S. 1026.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klemens VI, List. <em>W przypadku niekt\u00f3rych:<\/em> D.-8. 1059.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Martin V, Bulla <em>Inter cunctas:<\/em> D.-S. 1266.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sykstus IV, Bulla <em>Nasz Zbawiciel:<\/em> D.-8. 1398.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sykstus IV, List. encyklika. <em>Przewidywanie Papie\u017ca Rzymskiego:<\/em> \u201eChc\u0105c unikn\u0105\u0107 takich skandali i b\u0142\u0119d\u00f3w&#8230; Napisali\u015bmy w Naszych Briefach do pra\u0142at\u00f3w&#8230; aby o\u015bwiadczy\u0107 wiernym Chrystusa, \u017ce \u200b\u200bodpust zupe\u0142ny dla dusz znajduj\u0105cych si\u0119 w czy\u015b\u0107cu zosta\u0142 przez Nas udzielony w drodze wstawiennictwa, nie po to, aby przez wspomniany odpust sami wierni Chrystusa zostali odci\u0105gni\u0119ci od pobo\u017cnych i dobrych uczynk\u00f3w, ale aby by\u0142 on po\u017cyteczny dla zbawienia dusz jako wstawiennictwo;\u201d i \u017ce odpust by\u0142by tak samo skuteczny, jak gdyby pobo\u017cne modlitwy i ja\u0142mu\u017cny by\u0142y odmawiane i sk\u0142adane za zbawienie tych samych dusz&#8230; nie \u017ceby\u015bmy mieli na my\u015bli, tak jak nie mamy na my\u015bli i nie chcemy wnioskowa\u0107, \u017ce odpust nie przynosi korzy\u015bci ani nie ma wi\u0119kszego skutku ni\u017c ja\u0142mu\u017cna i modlitwy, albo \u017ce ja\u0142mu\u017cna i modlitwy przynosz\u0105 korzy\u015bci i maj\u0105 taki sam skutek jak odpust w formie sufragii, poniewa\u017c wiemy, \u017ce modlitwy, ja\u0142mu\u017cna i odpust w formie sufragii s\u0105 od siebie dalekie; ale powiedzieli\u015bmy, \u017ce jest ona wa\u017cna \u201ew ten sam spos\u00f3b\u201d, to znaczy, w ten sam spos\u00f3b, \u201ejak gdyby\u201d, to znaczy w taki sam spos\u00f3b, w jaki wa\u017cne s\u0105 modlitwy i ja\u0142mu\u017cna. A poniewa\u017c modlitwy i ja\u0142mu\u017cny s\u0105 r\u00f3wnie cenne jak wstawiennictwo za dusze, My, kt\u00f3rym zosta\u0142a powierzona pe\u0142nia w\u0142adzy z g\u00f3ry, pragn\u0105c przynie\u015b\u0107 pomoc i wstawiennictwo duszom w czy\u015b\u0107cu cierpi\u0105cym ze skarbca Ko\u015bcio\u0142a powszechnego, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z zas\u0142ug Chrystusa i Jego \u015awi\u0119tych, powierzonych Nam, udzielili\u015bmy wy\u017cej wymienionego odpustu&#8230; \u00bb: D.-S. 1405-1406.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leon X, Byku <em>, powsta\u0144, Panie: D.-S.<\/em> Lata 1467-1472.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pius VI, Konstytucja. <em>Autor wiary,<\/em> prop. 40: \u00ab Twierdzenie, \u017ce \u201eodpust, zgodnie ze swoj\u0105 \u015bcis\u0142\u0105 definicj\u0105, nie jest niczym innym, jak tylko darowaniem cz\u0119\u015bci pokuty, kt\u00f3ra zosta\u0142a ustanowiona przez kanony dla grzesznika\u201d; jakby odpust, opr\u00f3cz samego odpuszczenia kary kanonicznej, nie by\u0142 wa\u017cny tak\u017ce dla odpuszczenia kary doczesnej nale\u017cnej za grzechy uczynkowe w obliczu sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej: \u2014 fa\u0142szywy, lekkomy\u015blny, szkodliwy dla zas\u0142ug Chrystusa, dawno temu w sztuce. 19 Pot\u0119pienia Lutra \u00bb: D.-S. 2640. <em>Tam\u017ce,<\/em> s. 111\u2013112. 41: \u00ab R\u00f3wnie\u017c w tym, co jest dodane, \u201escholastycy, nad\u0119ci swymi subtelno\u015bciami, wprowadzili s\u0142abo poj\u0119ty skarb zas\u0142ug Chrystusa i \u015awi\u0119tych, a jasn\u0105 ide\u0119 rozgrzeszenia z kary kanonicznej zast\u0105pili myl\u0105cym i fa\u0142szywym zastosowaniem zas\u0142ug\u201d, tak jakby skarby Ko\u015bcio\u0142a, z kt\u00f3rych Papie\u017c udziela odpust\u00f3w, nie by\u0142y zas\u0142ugami Chrystusa i \u015awi\u0119tych: \u2014 fa\u0142szywe, lekkomy\u015blne, szkodliwe dla zas\u0142ug Chrystusa i \u015awi\u0119tych, dawno temu w sztuce. 17 Pot\u0119pienia Lutra \u00bb: D.-S. 2041. Tam\u017ce, s. 101. 42: \u00ab R\u00f3wnie\u017c w tym, co dodaje, \u201ejeszcze bardziej godne ubolewania jest to, \u017ce ta chimeryczna aplikacja mia\u0142a by\u0107 przeniesiona na zmar\u0142ego\u201d: \u2014 fa\u0142szywe, lekkomy\u015blne, obra\u017aliwe dla pobo\u017cnych uszu, szkodliwe dla rzymskich papie\u017cy oraz dla praktyki i zmys\u0142u powszechnego Ko\u015bcio\u0142a, prowadz\u0105ce do b\u0142\u0119du heretyckiej notatki utrwalonej u Piotra z Osmy, ponownie pot\u0119pionej w art. 22 Luter \u00bb: D.-S. 2642.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pius XI, Oskar\u017cenie o Nadzwyczajny Rok \u015awi\u0119ty <em>Co niedawno:<\/em> \u201e&#8230;z mi\u0142osierdzia udzielamy i udzielamy w Panu najzupe\u0142niejszego odpustu od ca\u0142ej kary, kt\u00f3r\u0105 musz\u0105 zap\u0142aci\u0107 za swoje grzechy, uzyskawszy uprzednio od tych samych os\u00f3b przyj\u0119tych odpuszczenie i przebaczenie dla ka\u017cdego z ich krewnych\u201d: <em>AAS,<\/em> 25 (1933) s. 8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pius XII, Powszechne oskar\u017cenie Wielkiego <em>Jubileuszu:<\/em> \u201eDlatego w tym roku pokuty wszystkim wiernym chrze\u015bcija\u0144skim, kt\u00f3rzy nale\u017cycie zado\u015b\u0107uczynili przez sakrament pokuty i pokrzepieni \u015bwi\u0119t\u0105 synagog\u0105, pobo\u017cnie nawiedzili bazyliki i odm\u00f3wili modlitwy, udzielamy mi\u0142osierdzia i udzielamy w Panu zupe\u0142nego odpustu i przebaczenia za wszystkie kary, jakie b\u0119d\u0105 musieli ponie\u015b\u0107 za swoje grzechy\u201d: <em>AAS<\/em> 41 (1949), s. 258-259.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(41) Por. Sob\u00f3r Latera\u0144ski IV, rozdz. 62: D.-S. 819.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(42) Por. Sob\u00f3r Trydencki, <em>Dekret o odpustach:<\/em> D.-S. 1835.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(43) Por. <em>tam\u017ce.<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(44) <em>Jer.<\/em> 2, 19.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(45) Por. <em>Efez.<\/em> 5, 27.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(46) <em>Ef.<\/em> 4, 13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(47) Por. Thomas, <em>W 4 Wys\u0142ane.<\/em> dystans 20, pytanie. 1, a. 3, pytanie. 1a 2, ad 2 ( <em>S. Th. Suppl.<\/em> q. 25, a. 2, ad 2): \u00ab&#8230;chocia\u017c odpusty tego rodzaju maj\u0105 wielk\u0105 warto\u015b\u0107 dla odpuszczenia kary, niemniej jednak inne dzie\u0142a zado\u015b\u0107uczynienia s\u0105 bardziej zas\u0142uguj\u0105ce w stosunku do zasadniczej nagrody; co jest niesko\u0144czenie lepsze ni\u017c odpuszczenie kary doczesnej.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Indeksy<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A. MODLITWA&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nasze dzia\u0142ania (Conc. 2 \u00a7 2)<br>uwielbiam ci\u0119 pobo\u017cne (Conc. 7 \u00a7 2, 2 <strong>\u00b0<\/strong> )<br>Jeste\u015bmy obecni (Conc. 26 \u00a7 2)&nbsp;<br>B\u0142ogos\u0142awiony Joseph (Conc \u00a7 2) wyznaj\u0119 (<br>Conc . 9, 2 \u00b0) Wierz\u0119 w Boga (Conc. 28 \u00a7 2, 3 \u00b0) z g\u0142\u0119boko\u015bci (Conc. 9, 2 \u00b0) Panie , Wszechmog\u0105cy B\u00f3g (Conc . 26 \u00a7 2 ) Tutaj jestem, dobry i najbardziej s\u0142odki Jezus (Conc. 8 \u00a7 1, 2 \u00b0 <strong>;<\/strong> \u00a7 2, 2 \u00b0) S\u0142uchaj nas (26 \u00a7 2) Jezus najbardziej s\u0142odki (Conc. 3) Jezus najbardziej s\u0142odki , Odkupiciela (Conc. 2) Wstawienie zmar\u0142ych z liturgii \u015bw. Jakuba (np. Syro-antoniowe t\u0142umaczenie) ( Conc . Conc . t\u0142um. COPT zmar\u0142y ( z bran\u017cy bizantyjskiej . \u200b \u200b \u200b \u200b(conc. 25, 1\u00b0) O \u015bwi\u0119ta uczto (conc. 7 \u00a7 2, 2\u00b0) Paraclisis (conc. 23 \u00a7 1) Psalmy gradualne (conc. 9, 2\u00b0) Psalmy pokutne (conc. 9, 2\u00b0) Regina caeli (conc. 17 \u00a7 2, 2\u00b0) Requiem aeternam (conc. 29 \u00a7 2, 2\u00b0) Retribuere dignare, Domine (conc. 24) R\u00f3\u017caniec maryjny (conc. 17 \u00a7 1)<br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><strong><\/strong><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br>Witaj, Kr\u00f3lowo (conc. 17 \u00a7 2, 3\u00b0)<br>\u015awi\u0119ta Maryjo, wspom\u00f3\u017c nieszcz\u0119\u015bliwych (conc. 17 \u00a7 2, 3\u00b0)&nbsp;<br>\u015awi\u0119ci Aposto\u0142owie Piotr i Pawe\u0142 (conc. 20)<br>Pod Twoj\u0105 obron\u0119 (conc. 17 \u00a7 2, 3\u00b0)<br>Dopiero wtedy (conc. 7 \u00a7 1, 2\u00b0; \u00a7 2, 2\u00b0)<br>Te Deum (conc. 26 \u00a7 1, 2\u00b0; \u00a7 2)<br>Przyjd\u017a, Stworzycielu (conc. 26 \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> ; \u00a7 2)<br>Przyjd\u017a, Duchu \u015awi\u0119ty (conc. 26 \u00a7 2)<br>Nieszpory Oficjum za zmar\u0142ych (conc. 29 \u00a7 2, 2\u00b0)<br>Nawied\u017a nas, prosimy Ci\u0119, Panie (conc. 26 \u00a7 2)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B. Odpusty zupe\u0142ne&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. <em>Odpusty zupe\u0142ne mo\u017cna uzyska\u0107 codziennie&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akatyst lub Paraklisy (nad. 23 \u00a7 1)<br>Adoracja eucharystyczna, przynajmniej p\u00f3\u0142 godziny (nad. 7 \u00a7 1, 1\u00b0)<br>Pobo\u017cne odprawienie Drogi Krzy\u017cowej (nad. 13, 2\u00b0)<br>R\u00f3\u017caniec maryjny (nad. 17 \u00a7 1)<br>Czytanie lub s\u0142uchanie Pisma \u015awi\u0119tego, przynajmniej p\u00f3\u0142 godziny (nad. 30)<br>Nawiedzenie w formie pielgrzymki do bazylik patriarchalnych w mie\u015bcie (nad. 33 \u00a7 1, 1\u00b0)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. <em>Odpusty zupe\u0142ne udzielane w okre\u015blone dni&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 stycznia (conc. 26 \u00a7 1, 1\u00b0)<br>Tydzie\u0144 jedno\u015bci chrze\u015bcijan (conc. 11 \u00a7 1)<br>Ka\u017cdy pi\u0105tek Wielkiego Postu (conc. 8 \u00a7 1, 2\u00b0)<br>Czwartek Wielkiego Tygodnia (conc. 7 \u00a7 1, 2\u00b0)<br>Pi\u0105tek Wielkiego Tygodnia (conc. 13, 1\u00b0)<br>Sobota Wielkiego Tygodnia (conc. 28 \u00a7 1)<br>W uroczysto\u015b\u0107 Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego (conc. 26 \u00a7 1, 1\u00b0)<br>W uroczysto\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Cia\u0142a i Krwi Chrystusa (conc. 7 \u00a7 1, 3 <strong>\u00b0<\/strong> )<br>W uroczysto\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa (conc. 3)<br>W uroczysto\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu Aposto\u0142. Piotra i Paw\u0142a (conc. 14 \u00a7 1; 33 \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> , 3 <strong>\u00b0<\/strong> )<br>2 sierpnia (conc. 33 \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> , 3 <strong>\u00b0<\/strong> , 5 <strong>\u00b0<\/strong> )<br>Ka\u017cdego dnia od 1 do 8 listopada (conc. 29 \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> )<br>Wspomnienie wszystkich wiernych zmar\u0142ych (conc. 29 \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> )<br>W uroczysto\u015b\u0107 Chrystusa Kr\u00f3la (conc. 2)<br>31 grudnia (conc. 26 \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> )<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. <em>Odpusty zupe\u0142ne udzielane w szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Papieskie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo (Conc.)<br>Dzie\u0144 powszechnie oddany do obchod\u00f3w jakiego\u015b celu religijnego (Conc. 5) rocznicy w\u0142asnego<br>chrztu (Conc. 28 \u00a7 1) Dzie\u0144 po\u015bwi\u0119cenia rodziny<br>( Conc . 7 \u00a7 1 , 3 \u00b0 <strong>)<\/strong> \u0106wiczenia duchowe (Conc . 10 \u00a7 <strong>1 <\/strong><strong>) <\/strong><strong>W<\/strong> chwili <strong>\u015bmierci<\/strong> ( Conc <strong>.<\/strong> \u015awi\u0119ce\u0144 uroczysto\u015bci (conc. 27 \u00a7 2) Pielgrzymka (conc. 33 \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> , 4 <strong>\u00b0<\/strong> ) Pierwsza Komunia \u015awi\u0119ta (conc. 8 \u00a7 1, 1 <strong>\u00b0<\/strong> ) Prymicyjna Msza \u015awi\u0119ta (conc. 27 \u00a7 1)&nbsp; Misje \u015awi\u0119te (conc. 16 \u00a7 1) Raz w roku, w dniu wybranym przez siebie (conc. 33 \u00a7 1, 2 <strong>\u00b0<\/strong> , 4 <strong>\u00b0<\/strong> ) Synod Diecezjalny (conc. 31) Wizytacja Duszpasterska (conc. 32) &nbsp;<br><strong><\/strong><br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><strong><\/strong><br><br><strong><\/strong><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><br><br><strong><\/strong><strong><\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C. INDEKS OG\u00d3LNY&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dekret \u201e <em>Jezus rasy ludzkiej\u201d<br><\/em> skr\u00f3ty i akronimy<br>, kt\u00f3re nale\u017cy odnotowa\u0107 z g\u00f3ry<br>normy na pob\u0142a\u017canie<br>czterech bardziej og\u00f3lnych koncesji&nbsp; <em><br>przedmowa<\/em><br>Pierwsza&nbsp;<br>koncesja druga koncesja trzecia<br>koncesja<br>czwarta&nbsp;<br>koncesja&nbsp; <em><br>Przedmowa<\/em> 1. Akt<br>konsekracji rodzin<br>2. Dzia\u0142anie na temat rasy ludzkiej na rzecz <em><br>Jezusa<br><\/em><em><br>.<\/em>&nbsp;&nbsp; Doktryna chrze\u015bcija\u0144ska 7. Adoracja i procesja eucharystyczna \u00a7 1 1 <strong>\u00b0 Adoracja Eucharystyczna <\/strong><em>przez<\/em> co najmniej p\u00f3\u0142 godziny <strong>2<\/strong> \u00b0 <strong>Pi\u0105tek<\/strong><br>\u015awi\u0119tego Tygodnia 3 <strong>\u00b0 <\/strong><em>Eucharystyczne<\/em> Procesja 4 <strong>\u00b0<\/strong> Zgromadzenie <strong>Eucharystyczne<\/strong> \u00a7 2 1 <strong>\u00b0<\/strong> Eucharystyczne Adoracja 2 <strong>\u00b0<\/strong> Firma : <em>2<\/em> 1 <strong>\u00b0<\/strong> Akt duchowej komunii 2 <strong>\u00b0<\/strong> Akt dzi\u0119kczynienia po komunii \u015bwi\u0119tej <em>Duszo Chrystusa<\/em> \u2013 <em>Oto ja, Jezu dobry i s\u0142odki<\/em> 9. Rachunek sumienia i akt skruchy 1 <strong>\u00b0<\/strong> Rachunek sumienia 2 <strong>\u00b0<\/strong> Akt skruchy <em>Confiteor<\/em> \u2013 <em>Ps De profundis<\/em> \u2013 <em>Ps Miserere<\/em> \u2013 <em>Ps graduales<\/em> \u2013 <em>Ps paenitentiales<\/em> 10. \u0106wiczenia duchowne i miesi\u0119czne skupienie &nbsp; \u00a7 1 \u0106wiczenia duchowne \u00a7 2 Miesi\u0119czne skupienie 11. Tydzie\u0144 jedno\u015bci chrze\u015bcijan \u00a7 1 Uczestnictwo \u00a7 2 Modlitwa: <em>Wszechmog\u0105cy i mi\u0142osierny Bo\u017ce<\/em> 12. W chwili \u015bmierci \u00a7 1 Je\u015bli jest obecny kap\u0142an \u00a7 2 Je\u015bli jest nieobecny kap\u0142an \u00a7 3 Chwalebnie u\u017cywa si\u0119 krucyfiksu lub krzy\u017ca<br><br><br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><em><\/em><em><\/em><em><\/em>&nbsp;&nbsp;<br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><em><br><\/em><em><br><\/em><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br>&nbsp;<em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><br><\/em><br><br><br><br><br><em><\/em><br><br><br><br><br>\u00a7 4 Nawet je\u015bli w tym samym dniu uzyskano ju\u017c kolejne pob\u0142a\u017canie plenarne<br>\u00a7 5, wierne maj\u0105 zosta\u0107 poinstruowane o tym<br>13. Na pami\u0119\u0107 pasji i \u015bmierci Pana<br>1 <strong>\u00b0<\/strong> Adoracj\u0119 krzy\u017cow\u0105 2<br>\u00b0 <strong>Krzy\u017ca<\/strong> 14. U\u017cycie<br>obiekt\u00f3w pobo\u017cno\u015bci<br>\u00a7 1 przez najwy\u017csz\u0105 Pontent Ponta lub Biskupa Biskupa<br>2 przez skoi Ka\u017cde \u00a7 1 Misje \u015awi\u0119te \u00a7 2 \u015awi\u0119te Koszerze 17. Modlitwy do B\u0142ogos\u0142awionej Maryi Maryi \u00a7 1 Marian R\u00f3\u017ca\u0144ca 1 <strong>\u00b0<\/strong> Pobo\u017cna recytacja w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach 2 \u00b0 , <strong>podczas <\/strong><em>gdy<\/em> recytacja najwy\u017cszego Papie\u017cu jest nadawana za pomoc\u0105 telewizji lub radia <em>\u00a7 <\/em><em>2<\/em> 1 \u00b0 <strong>Canticle<\/strong> Magificat <em>URRE<\/em> MISERIS &#8211; <strong>Pod <\/strong><em>wasz\u0105 <\/em><em>ochron\u0105<\/em> 18. Modlitwy do <em>anio\u0142a <\/em><em>str\u00f3\u017ca<\/em> , <em>anio\u0142a<\/em> Boga 19 <strong>.<\/strong> Modlitwy ku czci \u015bw. J\u00f3zefa <em>Tobie, b\u0142ogos\u0142awiony J\u00f3zefie<\/em> 20. Modlitwy ku czci \u015bwi\u0119tych. Aposto\u0142owie Piotr i Pawe\u0142 <em>\u015awi\u0119ci Aposto\u0142owie Piotr i Pawe\u0142<\/em> 21. Modlitwy ku czci innych \u015bwi\u0119tych i b\u0142ogos\u0142awionych \u00a7 1 W dzie\u0144 pami\u0119ci \u00a7 2 Ku czci nowych \u015bwi\u0119tych lub b\u0142ogos\u0142awionych 22. Modlitwy nowennowe, litanie i ma\u0142e oficjum 1 <strong>\u00b0<\/strong> \u0106wiczenia nowennowe Przed uroczysto\u015bci\u0105 Narodzenia Pa\u0144skiego Przed uroczysto\u015bci\u0105 Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego Przed uroczysto\u015bci\u0105 Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP 2 <strong>\u00b0<\/strong> Litania <em>do Naj\u015bwi\u0119tszego Imienia Jezus<\/em> \u2013 <em>Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa<\/em> \u2013 <em>Najdro\u017cszej Krwi Naj\u015bwi\u0119tszej<\/em> Maryi Panny <em>. V.<\/em> \u2013 <em>\u015aw. J\u00f3zef<\/em> \u2013 <em>\u015awi\u0119ci<\/em> 3 <strong>\u00b0<\/strong> Oficjum ma\u0142e <em>M\u0119ki Pa\u0144skiej DNIC<\/em> \u2013 <em>Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa<\/em> \u2013 <em>Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny V.<\/em> \u2013 <em>Niepokalanego Pocz\u0119cia<\/em> \u2013 <em>\u015aw. J\u00f3zef<\/em><br><br><br><br><br><br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><em><\/em><br><strong><\/strong> <em><\/em><em><\/em><br><strong><\/strong><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em>&nbsp;&nbsp;<br><em><br><br><\/em><em><br><\/em>&nbsp;&nbsp;<br><em><br><br><\/em><br><br><br><br><strong><\/strong><br><br><br><br><strong><\/strong><em><br><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em>&nbsp;<br><strong><\/strong><em><br><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em>&nbsp;<br>23. Modlitwy o wschodnich ko\u015bcio\u0142ach&nbsp;&nbsp;<br>\u00a7 1 akatist lub paraklises<br>\u00a7 2 Modlitwy: <em><br>Modlitwa za \u015awi\u0119to Dzi\u0119kczynienia <\/em><em>&#8211;<\/em> Modlitwa <em>wieczorna<\/em> &#8211; <em>Modlitwa <\/em><em>Sanktuarium<\/em> &#8211; <em>Modlitwa \u201eLakhu Mara\u201d<\/em> &#8211; <em>Modlitwa o Thurification<\/em> &#8211; Modlitwa <em>Maryi <\/em><em>Bo\u017ca<\/em> &#8211; <em>Modlitwa za wyd\u0142u\u017cenie <\/em><em>grzechu<\/em> . Modlitwy za dobroczy\u0144c\u00f3w <em>, Panie<\/em> 25. Modlitwy o pasterze 1 <strong>\u00b0<\/strong> za najwy\u017cszego Papie\u017cu <em>M\u00f3dlmy <\/em><em>si\u0119 za Papie\u017c<\/em> 2 \u00b0 za biskup eparchialny lub diecezjalny&nbsp; 26. Modlitwy b\u0142agania i \u015awi\u0119to Dzi\u0119kczynienia&nbsp;&nbsp; \u00a7 1 1 \u00b0 <strong>publiczne<\/strong> recytacj\u0119 hymn\u00f3w , <em>pocz\u0105tek<\/em> i koniec dnia i ko\u0144ca dnia i ko\u0144ca dnia <strong>i <\/strong><strong>ko\u0144ca<\/strong> dnia <strong>w\u0142asne<\/strong> biuro <em>3<\/em> \u00b0 <strong>przed<\/strong> i po przek\u0105skach modlitwy: <strong>nasze <\/strong><em>dzia\u0142ania<\/em> \u2013 <em>Jeste\u015bmy tutaj<\/em> \u2013 <em>Dzi\u0119kujemy Ci<\/em> \u2013 <em>B\u0142ogos\u0142aw, Panie<\/em> \u2013 <em>Panie, Bo\u017ce wszechmog\u0105cy<\/em> \u2013 <em>Wys\u0142uchaj nas<\/em> \u2013 <em>Te Deum<\/em> \u2013 <em>Przyjd\u017a, Stworzycielu<\/em> \u2013 <em>Przyjd\u017a, Duchu \u015awi\u0119ty<\/em> \u2013 <em>Nawied\u017a, prosimy Ci\u0119, Panie<\/em> 27. Msza \u015awi\u0119ta prymicyjna dla kap\u0142an\u00f3w i jubileusze \u015bwi\u0119ce\u0144 \u00a7 1 Msza \u015awi\u0119ta prymicyjna dla kap\u0142an\u00f3w &nbsp; 1 <strong>\u00b0<\/strong> Dla kap\u0142ana 2 <strong>\u00b0<\/strong> Dla uczestnicz\u0105cych we Mszy \u00a7 2 Jubileuszowe uroczysto\u015bci \u015bwi\u0119ce\u0144 1 <strong>\u00b0<\/strong> Dla kap\u0142ana jubileuszowego 2 <strong>\u00b0<\/strong> Dla biskupa jubileuszowego 3 <strong>\u00b0<\/strong> Dla uczestnicz\u0105cych we Mszy 28. Wyznanie wiary i akty cn\u00f3t teologalnych \u00a7 1 Odnowienie przyrzecze\u0144 chrzcielnych podczas celebracji Wigilii Paschalnej lub w rocznic\u0119 chrztu \u00a7 2 1 <strong>\u00b0<\/strong> Odnowienie przyrzecze\u0144 chrzcielnych<em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em>&nbsp;<br><em><br><br><\/em><br><strong><\/strong><em><br><\/em>&nbsp;&nbsp;<br><strong><\/strong><br><br><strong><\/strong><em><br><\/em><strong><\/strong><em><\/em> &nbsp;<br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><em><br><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em><em><\/em>&nbsp;<br><br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><br><br><strong><\/strong><br>2 <strong>\u00b0<\/strong> Znak krzy\u017cowania<br>3 <strong>\u00b0<\/strong> Akty wiary, nadziei i mi\u0142o\u015bci 29.<br>W wiernym odej\u015bciu \u00a7 1 1 <strong>\u00b0<\/strong> Pobo\u017cne widzenie cmentarza (1-8 listopada) 2 <strong>\u00b0<\/strong> Pobo\u017cne widzenie Ko\u015bcio\u0142a lub Olfatu (2 listopada) \u00a7 2 1 <strong>\u00b0<\/strong> Pobytowe widzenie Cemetery &nbsp; 2 <strong>\u00b0<\/strong> 1 Czytanie Pisma \u015awi\u0119tego \u00a7 2 S\u0142uchanie Pisma \u015awi\u0119tego 31. Synod diecezjalny <em>32.<\/em> Wizyta pasterska 33. Wizyty \u015bwi\u0119tych miejsc \u00a7 1 1 <strong>\u00b0 <\/strong><strong>Patriarchalna<\/strong> bazylika w mie\u015bcie 2 <strong>\u00b0<\/strong> Minone Bazyliki 3 <strong>\u00b0<\/strong> Katedralne ko\u015bcio\u0142y 4 <strong>\u00b0<\/strong> SBRINY OF 5 <strong>\u00b0<\/strong> Ko\u015bcio\u0142y Parish 6 <strong>\u00b0<\/strong> Ko\u015bcio\u0142y lub Altars \u017bycie Olic, w dniu uroczysto\u015bci ich za\u0142o\u017cyciela \u00a7 2 Stacjonarne Ko\u015bcio\u0142a <strong>\u00a7<\/strong> 3. Chrze\u015bcija\u0144skie Katakumby Dodatek Pobo\u017cne wezwania Dokument Konstytucja Apostolska <em>Doktryna odpust\u00f3w<\/em><br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><em><br><\/em><br><br><br><br><br><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><strong><\/strong><br><br><br><br><br><br><em><\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dokument<\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">KONSTYTUCJA APOSTOLSKA&nbsp;<br><em><strong>O NAUCE ODPUSTACH PRZEZ&nbsp;<\/strong><\/em><br>BISKUPA PAW\u0141A,&nbsp;<br>S\u0141UG\u0118 S\u0141UG BO\u017bYCH,&nbsp;<br>NA WIECZN\u0104 PAMI\u0104TK\u0118 RZECZY&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Nauka o odpustach i ich praktyka, obowi\u0105zuj\u0105ca w Ko\u015bciele katolickim od wielu stuleci, opieraj\u0105 si\u0119 na mocnym fundamencie, jak gdyby na objawieniu Bo\u017cym, <sup>1<\/sup> kt\u00f3re przekazane przez Aposto\u0142\u00f3w \u201epost\u0119puje w Ko\u015bciele pod opiek\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego\u201d, podczas gdy \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 zd\u0105\u017ca ustawicznie z up\u0142ywem wiek\u00f3w do pe\u0142ni prawdy Bo\u017cej, a\u017c wype\u0142ni\u0105 si\u0119 w nim s\u0142owa Bo\u017ce\u201d. <sup>2<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla w\u0142a\u015bciwego zrozumienia tej nauki i jej zbawiennego zastosowania musimy przypomnie\u0107 pewne prawdy, w kt\u00f3re ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142, o\u015bwiecony s\u0142owem Bo\u017cym, zawsze wierzy\u0142, a kt\u00f3rych biskupi, nast\u0119pcy Aposto\u0142\u00f3w, a zw\u0142aszcza papie\u017ce, nast\u0119pcy b\u0142. Piotra, nauczali i nauczaj\u0105 na przestrzeni wiek\u00f3w, czy to w praktyce duszpasterskiej, czy te\u017c w dokumentach doktrynalnych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Jak nas uczy boskie objawienie, kary za grzechy wynikaj\u0105 z boskiej \u015bwi\u0119to\u015bci i wymierzonej sprawiedliwo\u015bci, czy to na tym \u015bwiecie poprzez cierpienie, b\u00f3l, nieszcz\u0119\u015bcia i trudno\u015bci tego \u017cycia, a szczeg\u00f3lnie \u015bmier\u0107, <sup>3<\/sup> czy nawet poprzez ogie\u0144 i m\u0119ki lub <em>oczyszczaj\u0105ce<\/em> kary w \u015bwiecie przysz\u0142ym. <sup>4<\/sup> Dlatego wierni zawsze wierzyli, \u017ce kr\u0119ta droga pe\u0142na jest przeszk\u00f3d, wyboista, ciernista i szkodliwa dla tych, kt\u00f3rzy po niej krocz\u0105. <sup>5<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kary te nak\u0142adane s\u0105 przez sprawiedliwy i mi\u0142osierny s\u0105d Bo\u017cy w celu oczyszczenia dusz, obrony \u015bwi\u0119to\u015bci porz\u0105dku moralnego i przywr\u00f3cenia chwa\u0142y Bogu w pe\u0142ni Jego majestatu. Ka\u017cdy bowiem grzech niesie ze sob\u0105 zburzenie porz\u0105dku powszechnego, kt\u00f3ry B\u00f3g ustanowi\u0142 z niewys\u0142owion\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 i niesko\u0144czon\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, oraz zniszczenie ogromnych d\u00f3br, zar\u00f3wno dla samego grzesznika, jak i dla wsp\u00f3lnoty ludzkiej. Jednak dla umys\u0142\u00f3w chrze\u015bcijan wszystkich czas\u00f3w by\u0142o jasne, \u017ce grzech nie by\u0142 tylko przekroczeniem prawa Bo\u017cego, ale tak\u017ce, cho\u0107 nie zawsze wprost i otwarcie, pogard\u0105 lub zaniedbaniem osobistej przyja\u017ani mi\u0119dzy Bogiem a cz\u0142owiekiem6 <sup>oraz<\/sup> prawdziw\u0105 i nigdy dostatecznie cenn\u0105 obraz\u0105 Boga, a nawet niewdzi\u0119cznym odrzuceniem mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej ofiarowanej nam w Chrystusie, poniewa\u017c Chrystus nazywa\u0142 swoich uczni\u00f3w przyjaci\u00f3\u0142mi, a nie s\u0142ugami. <sup>7<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Konieczne jest zatem dla zupe\u0142nego odpuszczenia grzech\u00f3w i zado\u015b\u0107uczynienia, kt\u00f3re si\u0119 nazywa, nie tylko to, aby przez szczere nawr\u00f3cenie umys\u0142u zosta\u0142a przywr\u00f3cona przyja\u017a\u0144 z Bogiem i naprawiona obraza Jego m\u0105dro\u015bci i dobroci, ale tak\u017ce, aby wszystkie dobra, zar\u00f3wno osobiste, jak i spo\u0142eczne, a tak\u017ce te, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do samego porz\u0105dku powszechnego, pomniejszone lub zniszczone przez grzech, zosta\u0142y w pe\u0142ni przywr\u00f3cone, b\u0105d\u017a przez dobrowolne zado\u015b\u0107uczynienie, kt\u00f3re nie b\u0119dzie bezkarne, b\u0105d\u017a przez tolerancj\u0119 kar ustanowion\u0105 przez sprawiedliw\u0105 i naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 samego Boga, z kt\u00f3rej \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 i blask chwa\u0142y Bo\u017cej mog\u0105 ja\u015bnie\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Lecz g\u0142upot\u0119 i z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107 grzechu oraz jego z\u0142e konsekwencje mo\u017cna pozna\u0107 po istnieniu i powadze kar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nauka o czy\u015b\u0107cu jasno pokazuje , \u017ce kary, kt\u00f3re nale\u017cy zap\u0142aci\u0107, lub resztki grzech\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy oczy\u015bci\u0107, mog\u0105 i cz\u0119sto pozostaj\u0105 nawet po tym, jak wina zosta\u0142a ju\u017c odpuszczona . <sup>8<\/sup> W \u200b\u200bten spos\u00f3b bowiem dusze zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy \u201eumarli prawdziwie pokutuj\u0105c w mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej, zanim nasycili si\u0119 godnymi owocami pokuty za to, co pope\u0142nili i zaniedbali\u201d, <sup>9<\/sup> zostaj\u0105 oczyszczone po \u015bmierci przez kary czy\u015b\u0107cowe. Same modlitwy liturgiczne r\u00f3wnie\u017c wystarczaj\u0105co wskazuj\u0105 na to samo, co od najdawniejszych czas\u00f3w stosowa\u0142a wsp\u00f3lnota chrze\u015bcija\u0144ska, przyj\u0119ta do \u015bwi\u0119tego synaksum, modl\u0105c si\u0119: \u201eaby\u015bmy my, kt\u00f3rzy s\u0142usznie cierpimy za nasze grzechy, zostali mi\u0142osiernie wyzwoleni dla chwa\u0142y Twojego imienia\u201d. <sup>10<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale wszyscy ludzie, b\u0142\u0105kaj\u0105c si\u0119 po tym \u015bwiecie, pope\u0142niaj\u0105 przynajmniej drobne i codzienne grzechy, o kt\u00f3rych m\u00f3wi si\u0119, \u017ce s\u0105: <sup>11<\/sup> tak, \u017ce wszyscy potrzebuj\u0105 mi\u0142osierdzia Bo\u017cego, aby mogli zosta\u0107 uwolnieni od karnych skutk\u00f3w grzech\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>II<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. Dzi\u0119ki tajemniczej i \u0142askawej tajemnicy Boskiego zrz\u0105dzenia ludzie s\u0105 zjednoczeni ze sob\u0105 nadprzyrodzon\u0105 wi\u0119zi\u0105, przez kt\u00f3r\u0105 grzech jednego szkodzi innym, podobnie jak \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 jednego przynosi korzy\u015b\u0107 innym. <sup>12<\/sup> W ten spos\u00f3b wierni pomagaj\u0105 sobie wzajemnie w osi\u0105gni\u0119ciu celu nadprzyrodzonego. \u015awiadectwo tej wsp\u00f3lnoty objawia si\u0119 w samym Adamie, kt\u00f3rego grzech rozprzestrzenia si\u0119 na wszystkich ludzi. Jednak\u017ce wi\u0119ksz\u0105 i doskonalsz\u0105 zasad\u0105, fundamentem i wzorem tej nadprzyrodzonej relacji jest sam Chrystus, do kt\u00f3rego spo\u0142eczno\u015bci B\u00f3g nie powo\u0142a\u0142. <sup>13<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5. Bo Chrystus, \u201ekt\u00f3ry nie pope\u0142ni\u0142 grzechu\u201d, \u201ecierpia\u0142 za nas\u201d; <sup>14<\/sup> \u201eOn zraniony jest za nasze wyst\u0119pki, starty za nasze winy&#8230; a Jego ranami jeste\u015bmy uzdrowieni\u201d. <sup>15<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Id\u0105c \u015bladami Chrystusa, <sup>16<\/sup> wierni zawsze starali si\u0119 pomaga\u0107 sobie nawzajem w drodze do Ojca niebieskiego przez modlitw\u0119, ofiarowanie d\u00f3br duchowych i zado\u015b\u0107uczynienie pokutne; Ale im \u017carliwiej byli pobudzeni mi\u0142o\u015bci\u0105, tym bardziej szli za cierpi\u0105cym Chrystusem, nios\u0105c sw\u00f3j krzy\u017c jako zado\u015b\u0107uczynienie za w\u0142asne grzechy i grzechy innych, wiedz\u0105c na pewno, \u017ce mog\u0105 pom\u00f3c swoim braciom w osi\u0105gni\u0119ciu zbawienia przed Bogiem, Ojcem mi\u0142osierdzia. <sup>17<\/sup> To jest staro\u017cytny dogmat o komunii \u015bwi\u0119tych, <sup>18<\/sup> przez kt\u00f3r\u0105 \u017cycie ka\u017cdego z dzieci Bo\u017cych w Chrystusie i przez Chrystusa jednoczy si\u0119 z \u017cyciem wszystkich innych braci chrze\u015bcijan cudown\u0105 wi\u0119zi\u0105 nadprzyrodzonej jedno\u015bci Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa, jakby w jednej mistycznej osobie. <sup>19<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b prezentowany jest \u201eskarb Ko\u015bcio\u0142a\u201d. <sup>20<\/sup> Nie jest to jednak suma d\u00f3br, jak bogactwa materialne, gromadzone przez wieki, lecz niesko\u0144czona i niewyczerpana warto\u015b\u0107, jak\u0105 maj\u0105 u Boga zado\u015b\u0107uczynienia i zas\u0142ugi Chrystusa Pana, sk\u0142adane po to, aby ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 zosta\u0142a uwolniona od grzechu i osi\u0105gn\u0119\u0142a komuni\u0119 z Ojcem; To sam Chrystus Odkupiciel, w kt\u00f3rym zado\u015b\u0107uczynienia i zas\u0142ugi Jego odkupienia istniej\u0105 i rozkwitaj\u0105. <sup>21<\/sup> Ponadto do tego skarbu nale\u017cy tak\u017ce ta prawdziwie ogromna, niezmierzona i zawsze nowa warto\u015b\u0107, jak\u0105 maj\u0105 przed Bogiem modlitwy i dobre uczynki B\u0142ogos\u0142awionej Dziewicy Maryi i wszystkich \u015awi\u0119tych, kt\u00f3rzy id\u0105c \u015bladami Chrystusa Pana dzi\u0119ki Jego \u0142asce, u\u015bwi\u0119cili si\u0119 i wype\u0142nili dzie\u0142o otrzymane od Ojca; w ten spos\u00f3b, pracuj\u0105c dla w\u0142asnego zbawienia, przyczyniali si\u0119 tak\u017ce do zbawienia swoich braci w jedno\u015bci Mistycznego Cia\u0142a.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eAlbowiem wszyscy, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 do Chrystusa, maj\u0105c Jego Ducha, s\u0105 zjednoczeni w jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wzajemnie si\u0119 w Nim trzymaj\u0105 (por. <em>Ef.<\/em> 4,16). Dlatego \u0142\u0105czno\u015b\u0107 w\u0119druj\u0105cych z bra\u0107mi, kt\u00f3rzy zasn\u0119li w pokoju Chrystusa, nie zostaje w \u017caden spos\u00f3b zerwana; przeciwnie, zgodnie z niezmienn\u0105 wiar\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, umacnia si\u0119 ona dzi\u0119ki dzieleniu si\u0119 dobrami duchowymi. Poniewa\u017c bowiem istoty niebieskie s\u0105 g\u0142\u0119biej zjednoczone z Chrystusem, tym mocniej umacniaj\u0105 ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u015bwi\u0119to\u015bci&#8230; i przyczyniaj\u0105 si\u0119 na wiele sposob\u00f3w do jego szerszego zbudowania (por. <em>1 Kor 12,<\/em> 12-27). Przyj\u0119ci bowiem do ojczyzny i stawszy si\u0119 przed Panem (por. <em>2 Kor<\/em> 5, 8), przez Niego, z Nim i w Nim nieustannie wstawiaj\u0105 si\u0119 za nami u Ojca, sk\u0142adaj\u0105c w ofierze zas\u0142ugi, kt\u00f3re nabyli na ziemi przez jedynego Po\u015brednika Boga i ludzi, Chrystusa Jezusa (por. <em>1 Tm 2,<\/em> 5), s\u0142u\u017c\u0105c Panu we wszystkim i dope\u0142niaj\u0105c w swoim ciele tego, czego brakuje cierpieniom Chrystusa, dla Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 (por. <em>Kol 1, 24<\/em> ). Dlatego nasza s\u0142abo\u015b\u0107 jest w du\u017cym stopniu wspomagana przez ich bratersk\u0105 trosk\u0119\u201d. <sup>22<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">St\u0105d te\u017c w\u015br\u00f3d wiernych, czy osi\u0105gn\u0119li oni niebiesk\u0105 ojczyzn\u0119, czy odpokutowuj\u0105 swoje grzechy w czy\u015b\u0107cu, czy te\u017c s\u0105 jeszcze pielgrzymami na ziemi, istnieje z pewno\u015bci\u0105 wieczny w\u0119ze\u0142 mi\u0142o\u015bci i obfita wymiana wszystkich d\u00f3br, przez kt\u00f3r\u0105 po odkupieniu wszystkich grzech\u00f3w ca\u0142ego Mistycznego Cia\u0142a, zado\u015b\u0107uczyniona zostaje boska sprawiedliwo\u015b\u0107, a mi\u0142osierdzie Bo\u017ce pobudza do przebaczenia, tak aby skruszeni grzesznicy mogli szybciej zazna\u0107 pe\u0142ni d\u00f3br rodziny Bo\u017cej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6. Ko\u015bci\u00f3\u0142, \u015bwiadomy tych prawd od najdawniejszych czas\u00f3w, zna\u0142 i podejmowa\u0142 r\u00f3\u017cne dzia\u0142ania, aby owoce odkupienia Pa\u0144skiego mog\u0142y by\u0107 stosowane do poszczeg\u00f3lnych wierz\u0105cych, a wierni mogli pracowa\u0107 dla zbawienia swoich braci i si\u00f3str. i w ten spos\u00f3b ca\u0142e cia\u0142o Ko\u015bcio\u0142a b\u0119dzie ukszta\u0142towane w sprawiedliwo\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci dla doskona\u0142ego nadej\u015bcia kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, gdy B\u00f3g b\u0119dzie wszystkim we wszystkich.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sami Aposto\u0142owie napominali swoich uczni\u00f3w, aby modlili si\u0119 o zbawienie grzesznik\u00f3w; <sup>23<\/sup> Praktyka ta by\u0142a \u015bwi\u0119cie zachowywana przez najstarszy zwyczaj Ko\u015bcio\u0142a, <sup>24<\/sup> zw\u0142aszcza gdy pokutuj\u0105cy wzywali wstawiennictwa ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty, <sup>25<\/sup> a zmar\u0142ych ul\u017cy\u0142y modlitwy, zw\u0142aszcza sk\u0142adanie ofiary eucharystycznej. <sup>26<\/sup> Nawet dobre uczynki, zw\u0142aszcza te, kt\u00f3re s\u0105 trudne do wykonania ze wzgl\u0119du na ludzk\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107, by\u0142y od staro\u017cytno\u015bci ofiarowywane Bogu w Ko\u015bciele dla zbawienia grzesznik\u00f3w. <sup>27<\/sup> A poniewa\u017c cierpienia, jakie m\u0119czennicy znosili za wiar\u0119 i prawo Bo\u017ce, by\u0142y uwa\u017cane za wielkie, pokutnicy zwykli ich prosi\u0107, aby wsparci ich zas\u0142ugami, mogli szybciej uzyska\u0107 pojednanie od biskup\u00f3w. <sup>28<\/sup> Modlitwy i dobre uczynki sprawiedliwych zosta\u0142y bowiem tak wysoko ocenione, \u017ce twierdzono, i\u017c pokutuj\u0105cy zosta\u0142 obmyty, oczyszczony i odkupiony przy pomocy ca\u0142ego ludu chrze\u015bcija\u0144skiego. <sup>29<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak\u017ce we wszystkich tych sprawach poszczeg\u00f3lni wierz\u0105cy nie mieli pracowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie o w\u0142asnych si\u0142ach na rzecz odpuszczenia grzech\u00f3w innych braci; Poniewa\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 sam w sobie, jako jedno cia\u0142o zjednoczone z Chrystusem G\u0142ow\u0105, wierzono, \u017ce zaspokaja potrzeby ka\u017cdego ze swych cz\u0142onk\u00f3w. <sup>30<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ojc\u00f3w by\u0142 jednak ca\u0142kowicie przekonany, \u017ce dokonuje dzie\u0142a zbawienia we wsp\u00f3lnocie i pod autorytetem pasterzy, kt\u00f3rych Duch \u015awi\u0119ty ustanowi\u0142 biskupami, aby kierowali Ko\u015bcio\u0142em Bo\u017cym. <sup>31<\/sup> Biskupi zatem, rozwa\u017cywszy wszystko roztropnie, ustalili spos\u00f3b i miar\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia, jakie nale\u017ca\u0142o da\u0107, i rzeczywi\u015bcie pozwalali, aby kanoniczne pokuty mo\u017cna by\u0142o odkupi\u0107 innymi uczynkami, by\u0107 mo\u017ce \u0142atwiejszymi, bardziej sprzyjaj\u0105cymi dobru wsp\u00f3lnemu lub sprzyjaj\u0105cymi pobo\u017cno\u015bci, kt\u00f3re spe\u0142niali sami penitenci, a niekiedy tak\u017ce inni wierni. <sup>32<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>IV&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">7. Przekonanie, kt\u00f3re panuje w Ko\u015bciele, \u017ce pasterze trzody Pa\u0144skiej przez zastosowanie zas\u0142ug Chrystusa i \u015bwi\u0119tych mog\u0105 wyzwala\u0107 poszczeg\u00f3lnych wiernych od resztek grzechu, stopniowo w ci\u0105gu wiek\u00f3w, pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry nieustannie o\u017cywia lud Bo\u017cy, wprowadzi\u0142o praktyk\u0119 odpust\u00f3w, przez kt\u00f3r\u0105 w samej nauce i dyscyplinie Ko\u015bcio\u0142a dokona\u0142 si\u0119 post\u0119p, a nie zmiana, <sup>33<\/sup> a z korzenia objawienia wprowadzono nowe dobro dla dobra wiernych i ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak\u017ce praktyka odpust\u00f3w stopniowo si\u0119 upowszechnia\u0142a i sta\u0142a si\u0119 najbardziej znacz\u0105cym faktem w historii Ko\u015bcio\u0142a, kiedy Rzymscy Papie\u017ce postanowili, \u017ce pewne uczynki s\u0142u\u017c\u0105ce dobru wsp\u00f3lnemu Ko\u015bcio\u0142a nale\u017cy \u201euwa\u017ca\u0107 za wszelk\u0105 pokut\u0119\u201d <sup>34<\/sup> i udziela\u0107 wiernym, \u201ekt\u00f3rzy szczerze \u017ca\u0142uj\u0105 i spowiadaj\u0105 si\u0119\u201d oraz wykonuj\u0105 takie uczynki \u201eufaj\u0105c w mi\u0142osierdzie Boga Wszechmog\u0105cego oraz &#8230; zas\u0142ugi i autorytet Jego Aposto\u0142\u00f3w\u201d, \u201ew pe\u0142ni w\u0142adzy apostolskiej\u201d, \u201enie tylko pe\u0142ne i hojne, ale tak\u017ce najpe\u0142niejsze odpuszczenie wszystkich &#8230; grzech\u00f3w\u201d. <sup>35<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Albowiem &#8222;jednorodzony Syn Bo\u017cy&#8230; naby\u0142 skarb dla Ko\u015bcio\u0142a walcz\u0105cego&#8230; Kt\u00f3ry to skarb&#8230; przez b\u0142ogos\u0142awionego Piotra, niebieskiego klucznika, i jego nast\u0119pc\u00f3w, swoich ziemskich namiestnik\u00f3w, powierzy\u0142 wiernym, aby go zbawiennie rozdawali i aby go mi\u0142osiernie stosowali, dla w\u0142a\u015bciwych i uzasadnionych powod\u00f3w, ju\u017c to dla ca\u0142kowitego, ju\u017c to dla cz\u0119\u015bciowego odpuszczenia doczesnej kary nale\u017cnej za grzechy, zar\u00f3wno og\u00f3lnie, jak i szczeg\u00f3\u0142owo (wed\u0142ug tego, co uznaj\u0105 za stosowne przed Bogiem), tym, kt\u00f3rzy prawdziwie \u017ca\u0142uj\u0105 i wyznaj\u0105 grzechy. W gromadzeniu tego skarbu rzeczywi\u015bcie pomagaj\u0105 zas\u0142ugi b\u0142ogos\u0142awionej Matki Bo\u017cej i wszystkich wybranych&#8230; <sup>36<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8. To odpuszczenie doczesnej kary nale\u017cnej za grzechy, je\u015bli chodzi o win\u0119, zosta\u0142o nazwane w\u0142a\u015bciw\u0105 nazw\u0105 \u201eodpust\u201d. <sup>37<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpust ten ma pewne cechy wsp\u00f3lne z innymi powodami lub sposobami usuwania resztek grzech\u00f3w, ale jednocze\u015bnie wyra\u017anie si\u0119 od nich r\u00f3\u017cni.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Albowiem Ko\u015bci\u00f3\u0142, jako szafarz odkupienia Chrystusa Pana, nie tylko modli si\u0119 za odpusty, lecz tak\u017ce, je\u015bli wierni s\u0105 odpowiednio usposobieni, autorytatywnie rozporz\u0105dza ze skarbca zado\u015b\u0107uczynie\u0144 Chrystusa i \u015bwi\u0119tych na odpuszczenie kar doczesnych. <sup>38<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Celem, jaki w\u0142adza ko\u015bcielna stawia sobie przy udzielaniu odpust\u00f3w, jest nie tylko pomoc wiernym w zap\u0142aceniu nale\u017cnych kar, lecz tak\u017ce pobudzanie ich do wykonywania uczynk\u00f3w pobo\u017cno\u015bci, pokuty i mi\u0142o\u015bci, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wzrostu wiary i dobra wsp\u00f3lnego. <sup>39<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi za\u015b wierni przenosz\u0105 odpusty na wstawiennictwo zmar\u0142ego, to czyni\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 w spos\u00f3b wyj\u0105tkowy i my\u015bl\u0105c o sprawach niebieskich, w\u0142a\u015bciwiej uk\u0142adaj\u0105 sprawy ziemskie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Magisterium Ko\u015bcio\u0142a broni\u0142o i g\u0142osi\u0142o t\u0119 nauk\u0119 w r\u00f3\u017cnych dokumentach. <sup>40<\/sup> Czasami dochodzi\u0142o do nadu\u017cy\u0107 w korzystaniu z niekt\u00f3rych odpust\u00f3w, zar\u00f3wno dlatego, \u017ce \u201eprzez nierozwa\u017cne i zb\u0119dne odpusty\u201d lekcewa\u017cono klucze Ko\u015bcio\u0142a i os\u0142abiano zado\u015b\u0107uczynienie pokutne, <sup>41<\/sup> jak i dlatego, \u017ce blu\u017aniono nazwie odpust\u00f3w z powodu \u201enieczystych zysk\u00f3w\u201d. <sup>42<\/sup> Ko\u015bci\u00f3\u0142 jednak, koryguj\u0105c i naprawiaj\u0105c nadu\u017cycia, \u201enaucza i nakazuje, \u017ce u\u017cywanie odpust\u00f3w, kt\u00f3re jest bardzo zbawienne dla ludu chrze\u015bcija\u0144skiego i zatwierdzone autorytetem \u015bwi\u0119tych sobor\u00f3w, powinno by\u0107 w Ko\u015bciele zachowane, i pot\u0119pia anatem\u0105 tych, kt\u00f3rzy albo twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 one bezu\u017cyteczne, albo zaprzeczaj\u0105, \u017ce w Ko\u015bciele istnieje w\u0142adza ich udzielania\u201d. <sup>43<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">9. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jednak i dzi\u015b zaprasza wszystkie swoje dzieci do zastanowienia si\u0119 i rozwa\u017cenia, jak cenna jest praktyka odpust\u00f3w dla podtrzymywania \u017cycia poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, a nawet ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomnijmy pokr\u00f3tce najwa\u017cniejsze punkty. Przede wszystkim ta zbawienna praktyka naucza: \u201eJest rzecz\u0105 z\u0142\u0105 i gorzk\u0105 opu\u015bci\u0107&#8230; Pana Boga\u201d. <sup>44<\/sup> Wierni bowiem, kt\u00f3rzy dost\u0119puj\u0105 odpust\u00f3w, rozumiej\u0105, \u017ce nie mog\u0105 o w\u0142asnych si\u0142ach odpokutowa\u0107 z\u0142a, kt\u00f3re przez grzech sprowadzili na siebie i na ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, i dlatego pobudzani s\u0105 do zbawiennej pokory.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Korzystanie z odpust\u00f3w uczy nas, jak \u015bci\u015ble jeste\u015bmy zjednoczeni w Chrystusie i jak wiele nadprzyrodzone \u017cycie ka\u017cdego cz\u0142owieka mo\u017ce da\u0107 innym, aby i oni mogli \u0142atwiej i \u015bci\u015blej zjednoczy\u0107 si\u0119 z Ojcem. Dlatego te\u017c korzystanie z odpust\u00f3w skutecznie rozpala mi\u0142o\u015b\u0107 i praktykuje j\u0105 w spos\u00f3b wyj\u0105tkowy, poniewa\u017c pomaga braciom, kt\u00f3rzy zasn\u0119li w Chrystusie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">10. Podobnie kult odpust\u00f3w budzi w nas ufno\u015b\u0107 i nadziej\u0119 ca\u0142kowitego pojednania z Bogiem Ojcem; co jednak czyni w taki spos\u00f3b, \u017ce nie pozostawia \u017cadnego miejsca na zaniedbanie i w \u017caden spos\u00f3b nie umniejsza staranno\u015bci wymaganej do pe\u0142nej komunii z Bogiem. Odpusty bowiem, chocia\u017c s\u0105 darami darmowymi, s\u0105 jednak udzielane zar\u00f3wno za \u017cywych, jak i za zmar\u0142ych, tylko wtedy, gdy spe\u0142nione s\u0105 pewne warunki. Aby je bowiem otrzyma\u0107, wymagane jest z jednej strony wype\u0142nienie przepisanych dobrych uczynk\u00f3w, z drugiej za\u015b, aby wierny posiada\u0142 odpowiednie dyspozycje, a mianowicie: kocha\u0142 Boga, brzydzi\u0142 si\u0119 grzechem, mia\u0142 ufno\u015b\u0107 w zas\u0142ugi Chrystusa Pana i mocno wierzy\u0142, \u017ce obcowanie \u015bwi\u0119tych jest dla niego wielkim dobrodziejstwem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie powinni\u015bmy te\u017c zapomina\u0107, \u017ce wierni, zyskuj\u0105c odpusty, powinni pos\u0142usznie poddawa\u0107 si\u0119 prawowitym pasterzom Ko\u015bcio\u0142a, a zw\u0142aszcza nast\u0119pcy b\u0142. Piotra, klucznikowi nieba, poniewa\u017c sam Zbawiciel nakaza\u0142 im karmi\u0107 i rz\u0105dzi\u0107 Jego Ko\u015bcio\u0142em.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego zbawienna instytucja odpust\u00f3w przyczynia si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b do tego, aby przedstawi\u0107 Chrystusowi Ko\u015bci\u00f3\u0142 bez skazy czy zmarszczki, lecz \u015bwi\u0119ty i nieskazitelny, <sup>45<\/sup> cudownie zjednoczony w Chrystusie nadprzyrodzonymi wi\u0119zami mi\u0142o\u015bci. Poniewa\u017c bowiem za pomoc\u0105 odpust\u00f3w cz\u0142onkowie oczyszczaj\u0105cego Ko\u015bcio\u0142a szybciej zostaj\u0105 zgromadzeni do Ko\u015bcio\u0142a niebieskiego, przez te same odpusty coraz szybciej zostaje ustanowione kr\u00f3lestwo Chrystusa, \u201ea\u017c wszyscy dojdziemy do jedno\u015bci wiary i poznania Syna Bo\u017cego, do cz\u0142owieka doskona\u0142ego, do miary wielko\u015bci wed\u0142ug pe\u0142ni Chrystusa\u201d. <sup>46<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">11. Przeto, opieraj\u0105c si\u0119 na tych prawdach, \u015bwi\u0119ta Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142, raz jeszcze zalecaj\u0105c swoim wiernym korzystanie z odpust\u00f3w jako praktyk\u0119 wielce po\u017c\u0105dan\u0105 dla ludu chrze\u015bcija\u0144skiego w ci\u0105gu wielu wiek\u00f3w, a tak\u017ce i w naszych czasach, jak to do\u015bwiadczenie potwierdza, nie zamierza wcale umniejsza\u0107 innym sposobom u\u015bwi\u0119cenia i oczyszczenia, przede wszystkim naj\u015bwi\u0119tszej Ofierze Mszy \u015bwi\u0119tej i sakramentom, zw\u0142aszcza sakramentowi pokuty, nast\u0119pnie licznym pomocom, kt\u00f3re zbiorowo nazywamy sakramentaliami, a wreszcie uczynkom pobo\u017cno\u015bci, pokuty i mi\u0142o\u015bci. Wszystkie te pomoce maj\u0105 jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0119: dzia\u0142aj\u0105 u\u015bwi\u0119caj\u0105co i oczyszczaj\u0105co tym skuteczniej, im \u015bci\u015blej cz\u0142owiek jest zjednoczony z Chrystusem, G\u0142ow\u0105 i Cia\u0142em Ko\u015bcio\u0142a przez mi\u0142o\u015b\u0107. Wybitne znaczenie mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego w \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skim potwierdzaj\u0105 tak\u017ce odpusty. Nie mo\u017cna bowiem uzyska\u0107 odpustu bez szczerej <em>nawr\u00f3cenia<\/em> i zjednoczenia z Bogiem, do czego dochodzi spe\u0142nianie przepisanych uczynk\u00f3w. Dlatego te\u017c zostaje zachowany porz\u0105dek mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, do kt\u00f3rego w\u0142\u0105czono odpuszczenie kar z dyspensy skarbca ko\u015bcielnego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 zach\u0119ca swoich wiernych, aby nie porzucali ani nie lekcewa\u017cyli \u015bwi\u0119tych tradycji Ojc\u00f3w, ale aby je religijnie przyjmowali jako cenny skarb rodziny katolickiej i byli im pos\u0142uszni; niemniej jednak pozwala ka\u017cdemu, w \u015bwi\u0119tej i sprawiedliwej wolno\u015bci dzieci Bo\u017cych, korzysta\u0107 z tych pomocy dla oczyszczenia i u\u015bwi\u0119cenia; Ale nieustannie przypomina im o rzeczach, kt\u00f3re s\u0105 potrzebne do osi\u0105gni\u0119cia zbawienia, jako o rzeczach koniecznych, lepszych i skuteczniejszych. <sup>47<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby jednak samo korzystanie z odpust\u00f3w zyska\u0142o wi\u0119ksz\u0105 godno\u015b\u0107 i szacunek, \u015bwi\u0119ta Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142 uzna\u0142a za stosowne wprowadzi\u0107 pewne zmiany do dyscypliny i postanowi\u0142a wyda\u0107 nowe normy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">12. Poni\u017csze normy wprowadzaj\u0105 odpowiednie zmiany w dyscyplinie odpust\u00f3w, uwzgl\u0119dniaj\u0105c tak\u017ce \u017cyczenia Konferencji Episkopat\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Postanowienia Kodeksu Prawa Kanonicznego i Dekret\u00f3w Stolicy Apostolskiej o odpustach, o ile s\u0105 zgodne z nowymi normami, pozostaj\u0105 nienaruszone.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przygotowuj\u0105c normy, wzi\u0119to pod uwag\u0119 zw\u0142aszcza trzy rzeczy: ustanowienie nowej miary odpust\u00f3w cz\u0105stkowych, wprowadzenie odpowiedniej redukcji odpust\u00f3w zupe\u0142nych oraz obni\u017cenie i uporz\u0105dkowanie tych rzeczy, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do odpust\u00f3w rzeczowych i miejscowych, kt\u00f3re one nazywaj\u0105, w formie prostszej i godniejszej. Je\u015bli chodzi o odpusty cz\u0105stkowe, zrezygnowano z dawnego ustalania dni i lat, a wprowadzono now\u0105 norm\u0119 lub miar\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej rozpatrywana jest sama czynno\u015b\u0107 wiernego, kt\u00f3ry dope\u0142nia dzie\u0142a wzbogaconego odpustami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c jednak wierny chrze\u015bcijanin mo\u017ce uzyska\u0107 &#8211; opr\u00f3cz zas\u0142ugi, kt\u00f3ra jest g\u0142\u00f3wnym owocem dzia\u0142ania &#8211; odpuszczenie kary doczesnej, i to tym wi\u0119ksze, im wi\u0119ksza jest mi\u0142o\u015b\u0107 pracownika i doskona\u0142o\u015b\u0107 jego pracy, postanowiono przyj\u0105\u0107 to w\u0142a\u015bnie odpuszczenie kary, kt\u00f3re wierny chrze\u015bcijanin uzyskuje w\u0142asnym dzia\u0142aniem, za miar\u0119 odpuszczenia kary, kt\u00f3r\u0105 w\u0142adza ko\u015bcielna hojnie dodaje w formie odpustu cz\u0105stkowego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o odpusty zupe\u0142ne, uznano za stosowne odpowiednio zmniejszy\u0107 ich liczb\u0119, aby wierni mogli w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107 odpusty zupe\u0142ne i mogli je uzyska\u0107, spe\u0142niaj\u0105c odpowiednie dyspozycje. Bo to, co zdarza si\u0119 cz\u0119\u015bciej, jest ma\u0142o brane pod uwag\u0119; To, co jest oferowane w nadmiarze, jest uwa\u017cane za ma\u0142e; gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiernych potrzebuje odpowiedniego czasu na odpowiednie przygotowanie si\u0119 do uzyskania odpustu zupe\u0142nego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o odpusty rzeczowe i miejscowe, to nie tylko znacznie zmniejszono ich liczb\u0119, ale usuni\u0119to nawet sam\u0105 nazw\u0119, tak aby wyra\u017aniej wida\u0107 by\u0142o, \u017ce odpustami obdarzane s\u0105 czyny wiernych, a nie rzeczy lub miejsca, kt\u00f3re s\u0105 jedynie okazjami do uzyskania odpust\u00f3w. Rzeczywi\u015bcie, cz\u0142onkowie pobo\u017cnych stowarzysze\u0144 mog\u0105 uzyska\u0107 nale\u017cne im odpusty poprzez wype\u0142nienie przepisanych uczynk\u00f3w, a u\u017cywanie insygni\u00f3w nie jest wymagane.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>NORMY<\/em><\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 1. Odpust jest to darowanie przed Bogiem doczesnej kary za grzechy, co do winy, ju\u017c zmazanej. Wierny, odpowiednio usposobiony i pod pewnymi i okre\u015blonymi warunkami, uzyskuje je przy pomocy Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jako szafarz odkupienia autorytatywnie rozporz\u0105dza i przydziela skarbiec zado\u015b\u0107uczynie\u0144 Chrystusa i \u015awi\u0119tych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 2. Odpust jest cz\u0105stkowy albo zupe\u0142ny zale\u017cnie od tego, czy uwalnia od kary doczesnej za grzechy w cz\u0119\u015bci, czy w ca\u0142o\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 3. Odpusty, czy to cz\u0105stkowe, czy zupe\u0142ne, mo\u017cna zawsze ofiarowa\u0107 za zmar\u0142ych na zasadzie wstawiennictwa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 4. Odpust cz\u0105stkowy b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci oznaczany tylko s\u0142owami \u201eodpust cz\u0105stkowy\u201d, bez \u017cadnego dodatkowego okre\u015blenia dni lub lat.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 5. Chrze\u015bcijanin, kt\u00f3ry przynajmniej ze skruszonym sercem wykonuje dzie\u0142o obdarzone odpustem cz\u0105stkowym, uzyskuje z pomoc\u0105 Ko\u015bcio\u0142a takie samo odpuszczenie kar doczesnych, jakie sam otrzymuje w\u0142asnym dzia\u0142aniem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 6. Odpust zupe\u0142ny mo\u017cna uzyska\u0107 tylko raz dziennie, z zastrze\u017ceniem przepisu nr 18 dla os\u00f3b, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 \u201ew obliczu \u015bmierci\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpust cz\u0105stkowy mo\u017cna uzyska\u0107 kilkakrotnie w ci\u0105gu dnia, chyba \u017ce wyra\u017anie zaznaczono inaczej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 7. Aby uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny, nale\u017cy wykona\u0107 dzie\u0142o odpustowe za bogatych i spe\u0142ni\u0107 trzy warunki: spowied\u017a sakramentalna, przyj\u0105\u0107 Komuni\u0119 eucharystyczn\u0105 i modli\u0107 si\u0119 do Ojca \u015awi\u0119tego. Wymagane jest r\u00f3wnie\u017c wykluczenie wszelkiego przywi\u0105zania do jakiegokolwiek grzechu, nawet powszedniego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W razie braku pe\u0142nej dyspozycji w tym zakresie lub niespe\u0142nienia wy\u017cej wymienionych warunk\u00f3w, z zastrze\u017ceniem przepisu nr 11 dotycz\u0105cego przeszk\u00f3d, odpust b\u0119dzie tylko cz\u0119\u015bciowy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 8. Trzy warunki mog\u0105 by\u0107 spe\u0142nione na kilka dni przed lub po wykonaniu zaleconych prac; Wypada jednak, aby komunia \u015bwi\u0119ta i modlitwa w intencji Papie\u017ca odbywa\u0142y si\u0119 tego samego dnia, w kt\u00f3rym rozpoczyna si\u0119 dzie\u0142o.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 9. Przez jedn\u0105 spowied\u017a sakramentaln\u0105 mo\u017cna uzyska\u0107 kilka odpust\u00f3w zupe\u0142nych; Jednak\u017ce za przyj\u0119cie jednej Komunii Eucharystycznej i odm\u00f3wienie jednej modlitwy do Papie\u017ca mo\u017cna uzyska\u0107 tylko jeden odpust zupe\u0142ny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 10. Warunek modlitwy w my\u015bli Papie\u017ca jest w pe\u0142ni spe\u0142niony, je\u017celi <em>Ojcze nasz<\/em> i <em>Zdrowa\u015b Maryjo zostan\u0105 odm\u00f3wione jeden raz w tej samej my\u015bli;<\/em> Jednak\u017ce ka\u017cdemu wiernemu udziela si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci odmawiania innych modlitw, zgodnie ze swoj\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 i oddaniem Papie\u017cowi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 11. Bez uszczerbku dla uprawnie\u0144 spowiednik\u00f3w, kan. 935 KPK, ordynariusze miejsca mog\u0105 udzieli\u0107 wiernym, nad kt\u00f3rymi wed\u0142ug przepis\u00f3w prawa sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119, w zamian za \u201eprzeszkody\u201d, przepisanych dzie\u0142 lub warunk\u00f3w, odpustu zupe\u0142nego bez aktualnej spowiedzi i komunii \u015bwi\u0119tej, je\u015bli zamieszkuj\u0105 w miejscach, w kt\u00f3rych nie mog\u0105 w \u017caden spos\u00f3b albo przynajmniej z du\u017cym utrudnieniem przyst\u0105pi\u0107 do spowiedzi lub komunii \u015bwi\u0119tej, pod warunkiem, \u017ce \u017ca\u0142uj\u0105 za swe grzechy i zamierzaj\u0105 przyst\u0105pi\u0107 do wy\u017cej wymienionych sakrament\u00f3w, gdy tylko b\u0119dzie to mo\u017cliwe.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 12. Nie stosuje si\u0119 ju\u017c podzia\u0142u odpust\u00f3w na osobowe, rzeczowe i miejscowe, tak \u017ce wyra\u017aniej wida\u0107, i\u017c czynno\u015bci wiernych s\u0105 wzbogacane odpustami, chocia\u017c niekiedy s\u0105 zwi\u0105zane z rzecz\u0105 lub miejscem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 13. Ksi\u0119ga Odpust\u00f3w zostanie poddana rewizji w tym celu, aby odpustami mog\u0142y by\u0107 obdarowane tylko najwa\u017cniejsze modlitwy i najwa\u017cniejsze dzie\u0142a pobo\u017cno\u015bci, mi\u0142osierdzia i pokuty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 14. Spisy i zestawienia odpust\u00f3w dla zakon\u00f3w, zgromadze\u0144 zakonnych, stowarzysze\u0144 \u017cyj\u0105cych we wsp\u00f3lnocie bez \u015blub\u00f3w, instytut\u00f3w \u015bwieckich i stowarzysze\u0144 wiernych pobo\u017cnych nale\u017cy jak najszybciej przejrze\u0107, tak aby odpusty zupe\u0142ne mo\u017cna by\u0142o uzyska\u0107 tylko w specjalne dni, kt\u00f3re zostan\u0105 ustalone przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 na wniosek Najwy\u017cszego Prze\u0142o\u017conego lub w przypadku stowarzysze\u0144 pobo\u017cnych \u2013 przez miejscowego ordynariusza.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 15. We wszystkich ko\u015bcio\u0142ach, publicznych lub \u2013 przez tych, kt\u00f3rzy ich legalnie u\u017cywaj\u0105 \u2013 p\u00f3\u0142publicznych, mo\u017cna uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny, kt\u00f3ry mo\u017cna ofiarowa\u0107 jedynie za zmar\u0142ych, w dniu 2 listopada.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ko\u015bcio\u0142ach parafialnych natomiast odpust zupe\u0142ny mo\u017cna uzyska\u0107 dwa razy w roku: w \u015bwi\u0119to tytularne oraz 2 sierpnia, kiedy przypada odpust Porcjunkuli, albo w innym bardziej odpowiednim dniu ustalonym przez ordynariusza.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystkie wy\u017cej wymienione odpusty mo\u017cna uzyska\u0107 albo w dni okre\u015blone powy\u017cej, albo za zgod\u0105 ordynariusza, w niedziel\u0119 poprzedni\u0105 lub nast\u0119pn\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozosta\u0142e odpusty zwi\u0105zane z ko\u015bcio\u0142ami i kaplicami powinny zosta\u0107 uznane mo\u017cliwie najszybciej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 16. Przepisowym aktem wymaganym do uzyskania odpustu zupe\u0142nego zwi\u0105zanego z ko\u015bcio\u0142em lub kaplic\u0105 jest pobo\u017cne nawiedzenie tego\u017c ko\u015bcio\u0142a lub kaplicy, podczas kt\u00f3rego odmawia si\u0119&nbsp; Modlitw\u0119 Pa\u0144sk\u0105 i symbol wiary ( <em>Ojcze nasz<\/em> i <em>Wyznanie Wiary ).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 17. Chrze\u015bcijanin, kt\u00f3ry w pobo\u017cnym umy\u015ble u\u017cywa <em>przedmiotu pobo\u017cno\u015bci<\/em> (krucyfiksu, krzy\u017ca, korony, szkaplerza, medalika), nale\u017cycie po\u015bwi\u0119conego przez jakiegokolwiek kap\u0142ana, uzyskuje odpust cz\u0105stkowy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi jednak przedmiot kultu zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony przez Papie\u017ca lub kt\u00f3regokolwiek biskupa, wierni, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 tym przedmiotem w pobo\u017cnym duchu, mog\u0105 uzyska\u0107 odpust zupe\u0142ny tak\u017ce w \u015bwi\u0119to Ojca \u015awi\u0119tego. Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a, z dodaniem jednak, je\u015bli to mo\u017cliwe, jakiejkolwiek prawowitej formu\u0142y wyznania wiary.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. 18. Kochana Matko Ko\u015bciele, je\u017celi nie jest mo\u017cliwe posiadanie kap\u0142ana, kt\u00f3ry w przypadku, gdy wierni znajduj\u0105 si\u0119 w krytycznym punkcie swojego \u017cycia, udziela\u0142by sakrament\u00f3w i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa apostolskiego z dodanym odpustem zupe\u0142nym, o kt\u00f3rym mowa w kan. 468, \u00a7 2 KPK, udziela mu \u0142askawie, nale\u017cycie do tego przygotowany, odpustu zupe\u0142nego na wypadek \u015bmierci, pod warunkiem, \u017ce za \u017cycia regularnie odmawia\u0142 jakie\u015b modlitwy. Aby uzyska\u0107 ten odpust zupe\u0142ny, chwalebnie u\u017cywa si\u0119 krucyfiksu lub krzy\u017ca.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wierny chrze\u015bcijanin b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uzyska\u0107 taki sam odpust zupe\u0142ny w chwili \u015bmierci, nawet je\u015bli uzyska\u0142 ju\u017c tego samego dnia inny odpust zupe\u0142ny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 19. Normy wydane w sprawie odpust\u00f3w zupe\u0142nych, zw\u0142aszcza te wymienione w nr 6, odnosz\u0105 si\u0119 tak\u017ce do odpust\u00f3w zupe\u0142nych, kt\u00f3re dotychczas zwyk\u0142o si\u0119 nazywa\u0107 \u201etyle, ile potrzeba\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nr 20. Pobo\u017cna Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142, troszcz\u0105ca si\u0119 o zmar\u0142ych wiernych, postanowi\u0142a, \u017ce \u200b\u200bpo zniesieniu wszelkich przywilej\u00f3w w tej sprawie, zmar\u0142y b\u0119dzie w jak najszerszym stopniu obj\u0119ty ofiar\u0105 Mszy \u015awi\u0119tej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">* * *&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nowe normy, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 nabywanie odpust\u00f3w, wejd\u0105 w \u017cycie po up\u0142ywie trzech miesi\u0119cy od daty opublikowania niniejszej Konstytucji w <em>Aktach Stolicy Apostolskiej<\/em> .&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpusty zwi\u0105zane z u\u017cywaniem <em>przedmiot\u00f3w pobo\u017cno\u015bci<\/em> , kt\u00f3re nie s\u0105 powy\u017cej wymienione, wygasaj\u0105 po up\u0142ywie trzech miesi\u0119cy od dnia opublikowania niniejszej Konstytucji w <em>Aktach Stolicy Apostolskiej<\/em> .&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zmiany, o kt\u00f3rych mowa w n. 14 i 15, musz\u0105 zosta\u0107 przedstawione \u015awi\u0119tej Penitencjarii Apostolskiej w ci\u0105gu roku; Po up\u0142ywie dw\u00f3ch lat od daty niniejszej Konstytucji odpusty, kt\u00f3re nie zostan\u0105 potwierdzone, trac\u0105 wszelk\u0105 moc.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pragniemy, aby Nasze statuty i zarz\u0105dzenia by\u0142y i b\u0119d\u0105 trwa\u0142e i skuteczne obecnie i w przysz\u0142o\u015bci, niezale\u017cnie od, w niezb\u0119dnym zakresie, Konstytucji Apostolskich i Zarz\u0105dze\u0144 wydanych przez Naszych Poprzednik\u00f3w, a tak\u017ce innych zarz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c zas\u0142uguj\u0105 na szczeg\u00f3ln\u0105 wzmiank\u0119 lub odwo\u0142anie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dano w Rzymie, u \u015awi\u0119tego Piotra, dnia 1 stycznia, w Oktawie Bo\u017cego Narodzenia, roku 1967, czwartym Naszego Pontyfikatu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PAWE\u0141 PP. 6<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(1) Por. Sob\u00f3r Trydencki, sesja XXV, <em>Dekret o odpustach:<\/em> \u201ePoniewa\u017c w\u0142adza udzielania odpust\u00f3w zosta\u0142a udzielona Ko\u015bcio\u0142owi przez Chrystusa, a w\u0142adza ta, dana mu przez Boga, by\u0142a przez niego u\u017cywana ju\u017c w najdawniejszych czasach&#8230;\u201d: D.-S. (= Denzinger-Sch\u00f6nmetzer) 1835; Widzie\u0107. <em>G\u00f3ra.<\/em> 28, 18.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(2) Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konst. dogmat. o boskim objawieniu <em>s\u0142owa Bo\u017cego,<\/em> n. 8: <em>AAS,<\/em> 58 (1966) s. 821; Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I, Konst. dogmat. o wierze katolickiej, <em>Syn Bo\u017cy,<\/em> rozdz. 4 O wierze i rozumie: D.-S. 3020.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(3) Por. <em>Genera\u0142<\/em> 3, 16-19: \u00ab Do niewiasty powiedzia\u0142 tak\u017ce: Rozmno\u017c\u0119 twoje cierpienia i twoje ci\u0105\u017cy; W b\u00f3lu b\u0119dziesz rodzi\u0142a dzieci i b\u0119dziesz pod w\u0142adz\u0105 swego m\u0119\u017ca, a on b\u0119dzie nad tob\u0105 panowa\u0142. A do Adama rzek\u0142 B\u00f3g: Poniewa\u017c us\u0142ucha\u0142e\u015b g\u0142osu swej \u017cony i zjad\u0142e\u015b z drzewa, z kt\u00f3rego ci zakaza\u0142em je\u015b\u0107, przekl\u0119ta niech b\u0119dzie ziemia dla twojej pracy: w trudzie b\u0119dziesz zdobywa\u0142 od niej po\u017cywienie po wszystkie dni swego \u017cycia. Ciernie i osty b\u0119dzie ci ona rodzi\u0107. W pocie oblicza twego b\u0119dziesz jad\u0142 chleb, a\u017c wr\u00f3cisz do ziemi, z kt\u00f3rej zosta\u0142e\u015b wzi\u0119ty; Bo prochem jeste\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Widzie\u0107. r\u00f3wnie\u017c <em>\u0141ukasz.<\/em> 19, 41-44; <em>Rzym.<\/em> 2, 9 i <em>1 Kor.<\/em> 11, 30.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Widzie\u0107. Augustyn, <em>Enarr. w Ps. LVIII<\/em> 1, 13: \u201eKa\u017cda nieprawo\u015b\u0107, ma\u0142a czy wielka, musi zosta\u0107 ukarana, albo przez samego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry powinien si\u0119 nawr\u00f3ci\u0107, albo przez pomst\u0119 Boga\u201d: <em>CCL<\/em> 39, s. 739; <em>PL<\/em> 36, 701.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Widzie\u0107. Tomasz, <em>\u015aw. Cz.<\/em> 1-2, pytanie. 87, a. 1: \u201ePoniewa\u017c grzech jest czynem nieuporz\u0105dkowanym, oczywiste jest, \u017ce ka\u017cdy, kto grzeszy, dzia\u0142a wbrew pewnemu porz\u0105dkowi. A zatem z samego porz\u0105dku wynika, \u017ce \u200b\u200bjest on depresyjny. \u201eKt\u00f3ra depresja rzeczywi\u015bcie jest kar\u0105\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(4) Por. <em>G\u00f3ra.<\/em> 25, 41-42: \u201eId\u017acie precz ode mnie, przekl\u0119ci, w ogie\u0144 wieczny, kt\u00f3ry przygotowany jest diab\u0142u i jego anio\u0142om. Bo by\u0142em g\u0142odny, a nie dali\u015bcie Mi je\u015b\u0107. Zobacz tak\u017ce <em>Pana.<\/em> 9, 42-43; <em>Jan.<\/em> 5, 28-29; <em>Rzym.<\/em> 2, 9; <em>Gal.<\/em> 6, 6-8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Lyo\u0144ski II, sesja IV, <em>Wyznanie wiary cesarza Micha\u0142a Paleologa:<\/em> D.-S. 856-858.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Florencki, <em>Dekret dla Grek\u00f3w:<\/em> D.-S. 1304-1306.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Enchiridion,<\/em> 66, 17: \u201eWiele rzeczy wydaje si\u0119 tu wybaczanych i pomszczanych bez \u017cadnej kary; ale ich kary zostan\u0105 od\u0142o\u017cone na przysz\u0142o\u015b\u0107. Nie na pr\u00f3\u017cno bowiem nazywa si\u0119 ten dzie\u0144 dniem s\u0105du, kiedy to przyjdzie s\u0119dzia \u017cywych i umar\u0142ych. Podobnie, wr\u0119cz przeciwnie, niekt\u00f3re rzeczy zostaj\u0105 pomszczone tutaj, a jednak, je\u015bli zostan\u0105 wybaczone, na pewno nie wyrz\u0105dz\u0105 szkody w przysz\u0142ym \u015bwiecie. Dlatego te\u017c, odno\u015bnie pewnych doczesnych kar, kt\u00f3re s\u0105 wymierzane grzesznikom w tym \u017cyciu, aby ich grzechy mog\u0142y zosta\u0107 zmazane, aby nie by\u0142y zachowane na koniec, Aposto\u0142 m\u00f3wi ( <em>1 Kor.<\/em> 11:31-32): \u201eBo je\u015bli sami siebie os\u0105dzamy, nie b\u0119dziemy s\u0105dzeni przez Pana; lecz gdy jeste\u015bmy s\u0105dzeni, jeste\u015bmy karceni przez Pana, aby\u015bmy nie byli pot\u0119pieni z tym \u015bwiatem\u201d \u00bb: wyd. Scheel, Tybinga 1930, s. 42; <em>PL<\/em> 40, 263.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(5) Por. <em>Pasterz Hermaeus,<\/em> Mand. 6, 1, 3: Funk, <em>Ojcowie Apostolscy<\/em> 1, s. 487.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(6) Por. <em>Jest.<\/em> 1, 2-3: \u00abWykarmi\u0142em i wychowa\u0142em dzieci, a one mn\u0105 wzgardzi\u0142y. W\u00f3\u0142 zna swego w\u0142a\u015bciciela, a osio\u0142 \u017c\u0142\u00f3b swego pana. Lecz Izrael Mnie nie zna\u0142 i lud m\u00f3j nie rozumia\u0142. Widzie\u0107. tak\u017ce <em>Powt.<\/em> 8, 11 i 32, 15 i nast\u0119pne; <em>Psalm. 105,<\/em> 21 i 118, wsz\u0119dzie; <em>M\u0105dro\u015b\u0107.<\/em> 7, 14; <em>Jest.<\/em> 17, 10 i 44, 21; <em>Jer.<\/em> 33, 88; <em>Ezech.<\/em> 20, 27.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska dogmat. o boskim objawieniu <em>s\u0142owa Bo\u017cego,<\/em> n. 2: \u201ePrzez to wi\u0119c objawienie B\u00f3g niewidzialny (por. <em>Kol<\/em> 1, 15; <em>1 Tm<\/em> 1, 17) z nadmiaru swojej mi\u0142o\u015bci zwraca si\u0119 do ludzi jak do przyjaci\u00f3\u0142 (por <em>. Wj<\/em> 33, 11; <em>J<\/em> 15, 14-15) i rozmawia z nimi (por <em>. Bar<\/em> 3, 38), aby ich zaprosi\u0107 do wsp\u00f3lnoty z sob\u0105 i przyj\u0105\u0107 ich do niej\u201d: <em>AAS<\/em> 58 (1966) s. 818. Por. tak\u017ce <em>tam\u017ce,<\/em> n. 21: <em>1c<\/em> str. 827-828.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(7) Por. <em>Jan.<\/em> 15, 14-15.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska przesz\u0142o\u015b\u0107. o Ko\u015bciele w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym <em>Gaudium et Spes,<\/em> n. 22: <em>AAS,<\/em> 58 (1966) s. 1042; i Dekret. o dzia\u0142alno\u015bci misyjnej Ko\u015bcio\u0142a <em>Ad gentes divinitus,<\/em> n. 13: <em>AAS,<\/em> 58 (1968) s. 962.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(8) \u00ab Por. <em>Liczba<\/em> 20, 12: \u00abI rzek\u0142 Pan do Moj\u017cesza i Aarona: Poniewa\u017c Mi nie uwierzyli\u015bcie i nie objawili\u015bcie Mojej \u015bwi\u0119to\u015bci przed synami izraelskimi, przeto nie wprowadzicie tego ludu do ziemi, kt\u00f3r\u0105 im dam\u00bb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>Liczba<\/em> 27, 13-14: \u201eA gdy j\u0105 ujrzysz, ty tak\u017ce powr\u00f3cisz do swego ludu, jak powr\u00f3ci\u0142 tw\u00f3j brat Aaron, poniewa\u017c zgorszy\u0142e\u015b mnie na pustyni, w walce z t\u0142umem, i nie chcia\u0142e\u015b mnie u\u015bwi\u0119ci\u0107 przed ni\u0105 przy wodach\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por. <em>2 Kr\u00f3l\u00f3w<\/em> 12:13-14: \u201eI rzek\u0142 Dawid do Natana: Zgrzeszy\u0142em wobec Pana. I rzek\u0142 Natan do Dawida: Pan odpu\u015bci\u0142 ci tw\u00f3j grzech. Nie umrzesz. \u201eAle poniewa\u017c sprawi\u0142e\u015b, \u017ce wrogowie Pana blu\u017anili z powodu tego s\u0142owa, syn, kt\u00f3ry ci si\u0119 narodzi, na pewno umrze\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Innocenty IV, <em>Instrukcja dla Grek\u00f3w:<\/em> D.-S. 838.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Trydencki, sesja VI, kan. 30: \u00abJe\u015bli kto\u015b twierdzi, \u017ce po otrzymaniu \u0142aski usprawiedliwienia, wina ka\u017cdego grzesznika, kt\u00f3ry si\u0119 nawraca, zostaje mu odpuszczona, a d\u0142ug kary wiecznej zg\u0142adzony, tak \u017ce nie ma ju\u017c \u017cadnej kary doczesnej do zap\u0142acenia ani na tym \u015bwiecie, ani w czy\u015b\u0107cu w przysz\u0142o\u015bci, zanim nie zostanie mu otworzone wej\u015bcie do kr\u00f3lestwa niebieskiego: a. S. \u00bb: D.-S. 1580; Widzie\u0107. r\u00f3wnie\u017c Pan-S. 1689, 1693.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>O Janie. Mo\u017ce. prze\u0142.<\/em> 124, 5: \u00ab Cz\u0142owiek zmuszony jest znosi\u0107 (to \u017cycie) nawet z odpuszczonymi grzechami; Chocia\u017c pierwotn\u0105 przyczyn\u0105, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a go do takiego nieszcz\u0119\u015bcia, by\u0142 grzech. Kara bowiem jest bardziej produktywna ni\u017c wina, gdy\u017c wina nie wydaje si\u0119 ma\u0142a, je\u015bli kara ko\u0144czy si\u0119 wraz z ni\u0105. I przez to, czy to dla zademonstrowania nale\u017cnej n\u0119dzy, czy dla poprawienia chwiejnego \u017cycia, czy te\u017c dla \u0107wiczenia niezb\u0119dnej cierpliwo\u015bci, kara tymczasowo zatrzymuje cz\u0142owieka, a wina nie zatrzymuje ju\u017c od wiecznego pot\u0119pienia tego, kto ju\u017c jest winny\u201d: <em>CCL<\/em> 36, s. 683-684; <em>PL<\/em> 35, 1972-1973.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(9) Drugi Sob\u00f3r Lyo\u0144ski, sesja IV: D.-S. 856.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(10) Por. <em>Msza\u0142 Rzymski,<\/em> Modlitwa Pa\u0144ska. w Septuagincie: Prosimy Ci\u0119, Panie, wys\u0142uchaj \u0142askawie modlitw ludu swego, aby\u015bmy, kt\u00f3rzy s\u0142usznie cierpimy za nasze grzechy, zostali \u0142askawie wybawieni dla chwa\u0142y imienia Twojego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>Tam\u017ce,<\/em> Mowa do ludu w drug\u0105 niedziel\u0119 po niedzieli. Ja w Quadrag.: Odpu\u015b\u0107 nam, Panie, wi\u0119zy naszych grzech\u00f3w, a po przeb\u0142aganiu odwr\u00f3\u0107 od nas to, na co zas\u0142u\u017cyli\u015bmy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>Tam\u017ce,<\/em> Postcommunion Dom. III w Kwadragu: Prosimy Ci\u0119, Panie, odpu\u015b\u0107 nam wszystkie grzechy i niebezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3rym pozwalasz uczestniczy\u0107 w tak wielkiej tajemnicy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(11) 3 Por. <em>Jakub.<\/em> 3, 2: \u201eW wielu bowiem rzeczach wszyscy grzeszymy\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>1 Jana<\/em> 1:8: \u201eJe\u015bli m\u00f3wimy, \u017ce nie mamy grzechu, oszukujemy samych siebie i prawdy w nas nie ma\u201d. Sob\u00f3r w Kartaginie komentuje ten tekst nast\u0119puj\u0105co: \u201eZgodzono si\u0119 tak\u017ce, \u017ce to, co m\u00f3wi \u015bw. Jan Aposto\u0142: Je\u015bli m\u00f3wimy, \u017ce nie mamy grzechu, to samych siebie oszukujemy i nie ma w nas prawdy. Ktokolwiek uwa\u017ca, \u017ce \u200b\u200bnale\u017cy to rozumie\u0107 w ten spos\u00f3b, \u017ce nale\u017cy m\u00f3wi\u0107, \u017ce nale\u017cy m\u00f3wi\u0107, \u017ce mamy grzech z pokory, a nie dlatego, \u017ce tak jest naprawd\u0119, albo \u017ce grzech jest grzechem, S. \u00bb: D.-S. 228.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Trydencki, sesja VI, <em>Dekret. O usprawiedliwieniu,<\/em> rozdz. 11: D.-S. 1537.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska dogmat. o Ko\u015bciele <em>Lumen Gentium,<\/em> n. 40: \u201ePoniewa\u017c wszyscy w wielu rzeczach grzeszymy (por. <em>Jk<\/em> 3, 2), nieustannie potrzebujemy mi\u0142osierdzia Bo\u017cego i powinni\u015bmy si\u0119 codziennie modli\u0107: \u201eI odpu\u015b\u0107 nam nasze winy\u201d ( <em>Mt<\/em> 6, 12)\u201d: <em>AAS<\/em> 57 (1965) s. 45.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(12) Por. Augustyn, <em>O chrzcie. przeciwko Donatowi.<\/em> 1, 28: <em>PL<\/em> 43, 124.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(13) Por. <em>Jan.<\/em> 15, 5: \u00abJa jestem krzewem winnym, wy \u2014 latoro\u015blami. Kto trwa we mnie, a Ja w nim, ten przynosi owoc obfity.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>1 Kor.<\/em> 12:27: \u201eA wy jeste\u015bcie cia\u0142em Chrystusa i cz\u0142onkami jedni drugich\u201d. Widzie\u0107. tak\u017ce <em>1 Kor.<\/em> 1, 9 i 10, 17; <em>Efez.<\/em> 1, 20-23 i 4, 4.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska dogmat. o Ko\u015bciele <em>Lumen Gentium,<\/em> n. 7: <em>AAS,<\/em> 57 (1965) s. 10-11.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Pius XII, List. encyklika. <em>Cia\u0142o Mistyczne:<\/em> \u201eAle z tej samej komunii Ducha Chrystusa dokonuje si\u0119 to, \u017ce&#8230; Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest ustanowiony jako pe\u0142nia i dope\u0142nienie Odkupiciela, a Chrystus jest w pewien spos\u00f3b wype\u0142niony we wszystkim w Ko\u015bciele (por. Tomasz, <em>Comm. in epist. ad Eph.<\/em> 1, lect. 8). W tych s\u0142owach dotykamy samego powodu, dla kt\u00f3rego&#8230; mistyczna G\u0142owa, kt\u00f3r\u0105 jest Chrystus, i Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry nosi Jego osob\u0119 na ziemi jako drugiego Chrystusa, stanowi\u0105 jednego nowego cz\u0142owieka, przez kt\u00f3rego niebo i ziemia jednocz\u0105 si\u0119 w kontynuowaniu zbawczego dzie\u0142a krzy\u017ca: nazywamy Chrystusa G\u0142ow\u0105 i Cia\u0142em, Chrystusem ca\u0142ym\u201d: D.-S. 3813; <em>AAS,<\/em> 35 (1943) str. str. 230-231.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Enarr. 2 w Ps. XC,<\/em> 1: \u201eNasz Pan Jezus Chrystus, jako ca\u0142y doskona\u0142y cz\u0142owiek, g\u0142owa i cia\u0142o: g\u0142ow\u0119 uznajemy w tym cz\u0142owieku, kt\u00f3ry narodzi\u0142 si\u0119 z Maryi Dziewicy&#8230; To jest g\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a. Cia\u0142em tej g\u0142owy jest ko\u015bci\u00f3\u0142, nie ten, kt\u00f3ry jest w tym miejscu, lecz ten, kt\u00f3ry jest w tym miejscu i na ca\u0142ym \u015bwiecie; ani tych, kt\u00f3rzy s\u0105 w tym czasie, ale od samego Abla a\u017c do tych, kt\u00f3rzy si\u0119 narodz\u0105, a\u017c do ko\u0144ca i uwierz\u0105 w Chrystusa, ca\u0142y lud \u015bwi\u0119tych, nale\u017c\u0105cy do jednego miasta; kt\u00f3re miasto jest cia\u0142em Chrystusa, kt\u00f3rego Chrystus jest g\u0142ow\u0105\u201d: <em>CCL<\/em> 39, s. 1266; <em>PL<\/em> 37, 1159.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(14) Por. <em>1 pkt.<\/em> 2, 22 i 21.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(15) Por. <em>Jest.<\/em> 53, 4-6 z <em>1 Piotra.<\/em> 2, 21-25; Widzie\u0107. r\u00f3wnie\u017c <em>John.<\/em> 1, 29; <em>Rzym.<\/em> 4, 25 i 5, 9 i nast.; <em>1 Kor.<\/em> 15, 3; <em>2 Kor.<\/em> 5, 21; <em>Gal.<\/em> 1, 4; <em>Efez.<\/em> 1, 7 i nast\u0119pne; <em>Hebrajczycy.<\/em> 1, 3 itd.; <em>1 Jana<\/em> 3, 5.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(16) Por. <em>1 pkt.<\/em> 2, 21.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(17) Por. <em>Prze\u0142\u0119cz.<\/em> 1:24: \u201eTeraz raduj\u0119 si\u0119 w cierpieniach moich dla was i w ciele moim uzupe\u0142niam to, czego brakuje cierpieniom Chrystusa dla cia\u0142a jego, kt\u00f3rym jest ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Klemens Aleksandryjski, <em>Ksi\u0119ga. Kim jest bogacz zbawiony?<\/em> 42: \u015aw. Jan Aposto\u0142 napomina m\u0142odego z\u0142odzieja do pokuty, wo\u0142aj\u0105c: \u201eJa zdam spraw\u0119 Chrystusowi za ciebie\u201d. Je\u017celi b\u0119dzie trzeba, ja sam ch\u0119tnie ponios\u0119 twoj\u0105 \u015bmier\u0107, tak jak Pan poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 za nas. Oddam sw\u0105 dusz\u0119 za wasz\u0105 plebani\u0119 \u00bb: <em>GCS Clement<\/em> 3, s. 190; <em>Strona<\/em> 9, 650.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Cyprian, <em>O upadkach<\/em> 17; 36: \u201eWierzymy, \u017ce zas\u0142ugi m\u0119czennik\u00f3w i dzie\u0142a sprawiedliwych mog\u0105 wiele znaczy\u0107 u s\u0119dziego, ale gdy nadejdzie dzie\u0144 s\u0105du, gdy po ustaniu tego wieku i \u015bwiata, jego lud stanie przed trybuna\u0142em Chrystusa\u201d. \u201eOn mo\u017ce mi\u0142osiernie przebaczy\u0107 tym, kt\u00f3rzy \u017ca\u0142uj\u0105, pracuj\u0105 i prosz\u0105, i mo\u017ce przyj\u0105\u0107 wszystko, o co prosili m\u0119czennicy i co kap\u0142ani dla nich uczynili\u201d: <em>CSEL<\/em> 31, s. 249-250 i 263; <em>PL<\/em> 4, 495 i 508.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Jerome, <em>Przeciwko czujnym<\/em> 6: \u201eW swojej ksi\u0105\u017ceczce piszesz, \u017ce p\u00f3ki \u017cyjemy, mo\u017cemy si\u0119 za siebie modli\u0107; Ale po \u015bmierci niczyja modlitwa za drugiego cz\u0142owieka nie powinna zosta\u0107 wys\u0142uchana: zw\u0142aszcza, \u017ce \u200b\u200bm\u0119czennicy, b\u0142agaj\u0105c o pomst\u0119 za swoj\u0105 krew, nie byli w stanie jej uzyska\u0107 ( <em>Obj.<\/em> 6:10). Je\u015bli aposto\u0142owie i m\u0119czennicy, b\u0119d\u0105c jeszcze w ciele, potrafili modli\u0107 si\u0119 za innych, podczas gdy powinni byli jeszcze martwi\u0107 si\u0119 o siebie, to o ile\u017c bardziej po koronach, zwyci\u0119stwach i triumfach? \u00bb: <em>PL<\/em> 23, 359.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Bazyli Wielki, <em>Homilia o m\u0119czenniku Julitcie<\/em> 9: \u201eDlatego te\u017c wypada p\u0142aka\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy p\u0142acz\u0105. Gdy widzisz brata op\u0142akuj\u0105cego sw\u00f3j \u017cal za grzechy, p\u0142acz razem z nim i oka\u017c mu wsp\u00f3\u0142czucie. W ten spos\u00f3b bowiem b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 naprawi\u0107 swoje z\u0142o i z\u0142o innych. Bo kto p\u0142acze \u017carliwie nad grzechem bli\u017aniego, podczas gdy op\u0142akuje brata swego, sam siebie uzdrawia&#8230; Op\u0142akujcie grzech. Choroba duszy jest grzechem; \u015amier\u0107 jest nie\u015bmiertelno\u015bci\u0105 duszy; \u201eGrzech jest godny \u017ca\u0142oby i nieustannych narzeka\u0144\u201d: <em>PG<\/em> 31, 258-259.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Jan Chryzostom, <em>W epist. do Filipian.<\/em> 1, dom. 3, 3: \u00abDlatego nie op\u0142akujmy powszechnie tych, kt\u00f3rzy umieraj\u0105, ani nie cieszmy si\u0119 powszechnie z powodu tych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105; ale co? Op\u0142akujmy grzesznik\u00f3w nie tylko wtedy, gdy umieraj\u0105, ale i wtedy, gdy \u017cyj\u0105; radujmy si\u0119 sprawiedliwymi nie tylko wtedy, gdy \u017cyj\u0105, ale i wtedy, gdy umr\u0105\u201d: <em>PG<\/em> 62, 223.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Tomasz, <em>\u015aw. Cz.<\/em> 1-2, pytanie. 87, a. 8: \u201eJe\u015bli m\u00f3wimy o karze zadowalaj\u0105cej, kt\u00f3ra jest dobrowolnie przyj\u0119ta, zdarza si\u0119, \u017ce jeden ponosi kar\u0119 drugiego, o ile s\u0105 w pewien spos\u00f3b jednym&#8230; Je\u015bli za\u015b m\u00f3wimy o karze wymierzonej za grzech, o ile ma ona charakter kary, to ka\u017cdy jest karany tylko za sw\u00f3j w\u0142asny grzech: poniewa\u017c akt grzechu jest czym\u015b osobistym. Je\u015bli jednak m\u00f3wimy o karze, kt\u00f3ra ma charakter medyczny, zdarza si\u0119, \u017ce jedna osoba zostaje ukarana za grzech innej. Powiedziano bowiem, \u017ce szkoda wyrz\u0105dzona rzeczom cielesnym, a nawet samemu cia\u0142u, jest rodzajem karnego lekarstwa skierowanego na zdrowie duszy. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby kto\u015b zosta\u0142 ukarany tak\u0105 kar\u0105 za grzech innej osoby, ani przez Boga, ani przez cz\u0142owieka.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(18) Por. Leon XIII, List. encyklika. <em>Cudowna mi\u0142o\u015b\u0107:<\/em> \u201eAlbowiem obcowanie \u015bwi\u0119tych nie jest niczym innym&#8230; jak tylko wzajemnym udzielaniem sobie pomocy, zado\u015b\u0107uczynienia, modlitw i dobrodziejstw przez wiernych, czy to posiadaj\u0105cych ojczyzn\u0119 niebiesk\u0105, czy oddanych ogniowi pokuty, czy jeszcze pielgrzymuj\u0105cych na ziemi, zlewaj\u0105cych si\u0119 w jedno miasto, kt\u00f3rego g\u0142ow\u0105 jest Chrystus, a form\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107\u201d: <em>Acta Leon XIII,<\/em> 22 (1902) s. 129; Pani. 3363.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(19) Por. <em>1 Kor.<\/em> 12, 12-13: \u00abJak bowiem cia\u0142o jest jedno, a cz\u0142onk\u00f3w ma wiele, Ale wszystkie cz\u0142onki cia\u0142a, cho\u0107 jest ich wiele, stanowi\u0105 jednak jedno cia\u0142o; tak samo i Chrystus. Bo te\u017c w jednym Duchu wszyscy zostali\u015bmy ochrzczeni, aby stanowi\u0107 jedno cia\u0142o.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Pius XII, List. encyklika. <em>Mistyczne cia\u0142o:<\/em> \u201eTak wi\u0119c (Chrystus) \u017cyje w Ko\u015bciele w taki spos\u00f3b, \u017ce istnieje on tak, jakby by\u0142 inn\u0105 osob\u0105 Chrystusa\u201d. Tak w\u0142a\u015bnie stwierdza Nauczyciel Narod\u00f3w, gdy \u2013 niczego wi\u0119cej nie dodaj\u0105c \u2013 nazywa Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201eChrystusem\u201d (por. <em>1 Kor<\/em> 12, 12), i rzeczywi\u015bcie na\u015bladuje samego Mistrza, kt\u00f3ry z g\u00f3ry wo\u0142a\u0142 do Ko\u015bcio\u0142a, gdy ten by\u0142 prze\u015bladowany: \u201eSzawle, Szawle, dlaczego Mnie prze\u015bladujesz?\u201d (por. Dzieje <em>Apostolskie<\/em> 9:4; 22:7; 26:14). Rzeczywi\u015bcie, je\u015bli wierzy\u0107 Nyssie, Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest cz\u0119sto nazywany przez aposto\u0142a \u201eChrystusem\u201d (por. <em>O \u017cyciu Moj\u017cesza: PG<\/em> 44, 385); Nie jest wam tak\u017ce nieznane, Czcigodni Bracia, co powiedzia\u0142 Augustyn: \u201eChrystus g\u0142osi Chrystusa\u201d (por. <em>Kazania<\/em> 354, 1; <em>PL<\/em> 39, 1563) \u00bb: <em>A.S.,<\/em> 35 (1943) s. 218.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Tomasz, <em>\u015aw. Cz.<\/em> 3, pytanie. 48, a. 2 do 1 i q. 49, a. 1.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(20) Por. Klemens VI, Bulla jubileuszowa <em>Unigenitus Dei Filius:<\/em> &#8222;Jednorodzony Syn Bo\u017cy&#8230; naby\u0142 skarb dla Ko\u015bcio\u0142a walcz\u0105cego&#8230; Kt\u00f3ry to skarb&#8230; przez b\u0142ogos\u0142awionego Piotra, klucznika nieba, i jego nast\u0119pc\u00f3w, swoich namiestnik\u00f3w na ziemi, powierzy\u0142 wiernym, aby go zbawiennie rozporz\u0105dzali&#8230; W gromadzeniu tego skarbu, jak wiadomo, pomagaj\u0105 zas\u0142ugi b\u0142ogos\u0142awionej Bo\u017cej Rodzicielki i wszystkich wybranych, od pierwszego sprawiedliwego a\u017c do ostatniego&#8230;&#8221;: D.-S. 1025, 1026, 1027.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sykstus IV, List. encyklika. <em>O Papie\u017cu Rzymskim:<\/em> &#8222;&#8230;My, kt\u00f3rym z g\u00f3ry zosta\u0142a powierzona pe\u0142nia w\u0142adzy, pragniemy przynie\u015b\u0107 pomoc i wsparcie duszom w czy\u015b\u0107cu cierpi\u0105cym ze skarbca Ko\u015bcio\u0142a powszechnego, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z zas\u0142ug Chrystusa i Jego \u015awi\u0119tych, nam powierzonych&#8230;&#8221;: D.-S. 1406.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Leon X, Dekret <em>Cum postquam<\/em> do Kajetana de Vio, legata papieskiego: \u201e&#8230;aby rozporz\u0105dza\u0107 skarbcem zas\u0142ug Jezusa Chrystusa i \u015awi\u0119tych&#8230;\u201d: D.-S. 1448; Widzie\u0107. Pani. 1467 i 2641.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(21) Por. <em>Hebrajczycy.<\/em> 7, 23-25; 9, 11-28.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(22) Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konst. dogmat. o Ko\u015bciele <em>Lumen Gentium,<\/em> n. 49: <em>AAS,<\/em> 57 (1965) str. 54-55.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(23) Por. <em>Jakub.<\/em> 5, 16: \u00abWyznawajcie wi\u0119c sobie nawzajem grzechy i m\u00f3dlcie si\u0119 jeden za drugiego, aby\u015bcie byli zbawieni. Wiele mo\u017ce wytrwa\u0142a modlitwa sprawiedliwego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>1 Jana<\/em> 5:16: \u201eKtokolwiek wie, \u017ce jego brat grzeszy, niech prosi o grzech nie na \u015bmier\u0107, a \u017cycie b\u0119dzie dane temu, kt\u00f3ry nie grzeszy na \u015bmier\u0107\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(24) Por. Klemens Rzymski, <em>Do Koryntian.<\/em> 56, 1: \u00abM\u00f3dlmy si\u0119 wi\u0119c tak\u017ce za tych, kt\u00f3rzy tkwi\u0105 w jakimkolwiek grzechu, aby im dana zosta\u0142a umiarkowanie i pokora, by ulegli nie nam, lecz woli Bo\u017cej. \u201eAlbowiem w ten spos\u00f3b wspomnienie, kt\u00f3re czyni\u0105 z mi\u0142osierdzia przed Bogiem i \u015bwi\u0119tymi, b\u0119dzie dla nich owocne i doskona\u0142e\u201d: Funk, <em>Ojcowie Apostolscy<\/em> 1, s. 171.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. <em>M\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Polikarp<\/em> 8, 1: \u201eKiedy wreszcie zako\u0144czy\u0142 modlitw\u0119, w kt\u00f3rej wymieni\u0142 wszystkich, kt\u00f3rzy kiedykolwiek z nim byli, ma\u0142ych i wielkich, s\u0142awnych i nieznanych, a tak\u017ce ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki na ca\u0142ym \u015bwiecie&#8230;\u201d: Funk, <em>Ojcowie Apostolscy<\/em> 1, s. 321, 323.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(25) Por. Sozomen, <em>Hist. Kazn.<\/em> 7, 16: W pokucie publicznej, po odprawieniu uroczystych mszy, w Ko\u015bciele rzymskim pokutnicy \u201ez j\u0119kiem i lamentem padaj\u0105 na ziemi\u0119, padaj\u0105c na twarz. Wtedy biskup, nadchodz\u0105cy z naprzeciwka ze \u0142zami w oczach, w ten sam spos\u00f3b tarza\u0142 si\u0119 po ziemi; a ca\u0142a rzesza Ko\u015bcio\u0142a, wyznaj\u0105c wsp\u00f3lnie, jest pe\u0142na \u0142ez. Potem pierwszy wstaje biskup i podnosi tych, kt\u00f3rzy upadli; i odm\u00f3wiwszy, jak nale\u017cy, modlitw\u0119 za grzesznik\u00f3w pokutuj\u0105cych, odprawia ich\u201d: <em>PG<\/em> 67, 1462.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(26) Por. Cyryl Jerozolimski, <em>Katecheza<\/em> 23 ( <em>mystag.<\/em> 5), 9; 10: \u00ab A tak\u017ce za zmar\u0142ych \u015bwi\u0119tych ojc\u00f3w i biskup\u00f3w, i w og\u00f3le za wszystkich, kt\u00f3rzy \u017cyli w\u015br\u00f3d nas (prosimy); \u201eWierz\u0105c, \u017ce b\u0119dzie to najwi\u0119ksz\u0105 pomoc\u0105 dla dusz, za kt\u00f3re zanoszona jest modlitwa, podczas gdy \u015bwi\u0119ta i najstraszniejsza ofiara le\u017cy przed nimi\u201d. Teraz, potwierdzwszy t\u0119 rzecz przyk\u0142adem korony, kt\u00f3r\u0105 nosi cesarz, aby m\u00f3g\u0142 udzieli\u0107 przebaczenia tym, kt\u00f3rzy zostali zmuszeni do wygnania, ten sam \u015bwi\u0119ty Doktor ko\u0144czy swoje kazanie s\u0142owami: \u201eTak samo i my, gdy modlimy si\u0119 do Boga za zmar\u0142ych, cho\u0107by byli grzesznikami, nie nosimy korony; ale ofiarujemy Chrystusa, zabitego za nasze grzechy, staraj\u0105c si\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0107 i przeb\u0142aga\u0107 mi\u0142osiernego Boga zar\u00f3wno za nich, jak i za nas\u201d: <em>PG<\/em> 33, 1115; 1118.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Wyznania<\/em> 9, 12, 32: <em>PL<\/em> 32, 777; i 9, 11, 27: <em>PL<\/em> 32, 775; <em>Kazania<\/em> 172, 2: <em>PL<\/em> 38, 936; <em>O opiece nad zmar\u0142ymi<\/em> 1, 3: <em>PL<\/em> 40, 593.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(27) Por. Klemens Aleksandryjski, <em>Ksi\u0119ga. Kim jest bogaty?<\/em> 42: (\u015bw. Jan Aposto\u0142, o nawr\u00f3ceniu m\u0142odego z\u0142odzieja) \u201eOdt\u0105d, cz\u0119\u015bciowo b\u0142agaj\u0105c Boga cz\u0119stymi modlitwami, cz\u0119\u015bciowo walcz\u0105c razem z m\u0142odzie\u0144cem w ci\u0105g\u0142ym po\u015bcie, a w ko\u0144cu koj\u0105c jego dusz\u0119 r\u00f3\u017cnymi pokusami s\u0142\u00f3w, nie przesta\u0142, dop\u00f3ki, jak m\u00f3wi\u0105, nie wprowadzi\u0142 go z mocn\u0105 sta\u0142o\u015bci\u0105 na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a&#8230;\u201d: <em>CGS<\/em> 17, s. 189-190; <em>Strona<\/em> 9, 651.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(28) Por. Tertulian, <em>Do m\u0119czennik\u00f3w<\/em> 1, 6: \u201eO jaki to pok\u00f3j niekt\u00f3rzy, nie maj\u0105c go w Ko\u015bciele, zwykli prosi\u0107 m\u0119czennik\u00f3w w wi\u0119zieniu\u201d: <em>CCL<\/em> 1, s. 3; <em>PL<\/em> 1, 695.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Cyprian, <em>List. 18<\/em> (alias: 12), 1: \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce trzeba prosi\u0107 naszych braci, aby ci, kt\u00f3rzy otrzymali listy od m\u0119czennik\u00f3w&#8230; z r\u0119k\u0105 po\u0142o\u017con\u0105 na nich w ge\u015bcie pokuty, przyszli do Pana z pokojem, kt\u00f3rego m\u0119czennicy pragn\u0119li otrzyma\u0107 w swoich listach do nas\u201d: <em>CSEL<\/em> 3, s. 523-524; <em>PL<\/em> 4, 265; Widzie\u0107. Tam\u017ce, <em>List. 19<\/em> (pseudonim: 13), 2: <em>CSEL<\/em> 3, s. 525; <em>PL<\/em> 4, 267.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Euzebiusz z Cezarei, <em>Hist. Kazn.<\/em> 1, 6, 42: <em>CGS Eus.<\/em> 2, 2, 610; <em>Str.<\/em> 20, 614-615.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(29) Por. Ambro\u017cy, <em>O pokucie<\/em> 1, 15: \u00ab&#8230;bo jakby przez pewne uczynki ca\u0142ego ludu zostaje oczyszczony i obmyty \u0142zami ludu, ten, kt\u00f3ry zostaje odkupiony z grzechu przez modlitwy i p\u0142acz ludu, i zostaje oczyszczony we wn\u0119trzu cz\u0142owieka. Chrystus bowiem da\u0142 swemu Ko\u015bcio\u0142owi, aby odkupi\u0107 jednego za wszystkich, kt\u00f3rzy zas\u0142u\u017cyli na przyj\u015bcie Pana Jezusa, aby przez jednego wszyscy zostali odkupieni\u201d: <em>PL<\/em> 16, 511.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(30) Por. Tertulian, <em>O pokucie<\/em> 10, 5-6: \u201eCia\u0142o nie mo\u017ce si\u0119 cieszy\u0107 z cierpienia jednego cz\u0142onka; konieczne jest, aby ca\u0142o\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czu\u0142a i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142a w celu znalezienia lekarstwa. W obu jest Ko\u015bci\u00f3\u0142, ale Ko\u015bcio\u0142em jest Chrystus: dlatego gdy upadasz na kolana przed swoimi bra\u0107mi, dotykasz Chrystusa, b\u0142agasz Chrystusa; Podobnie, gdy nad wami p\u0142acz\u0105, Chrystus cierpi, Chrystus modli si\u0119 do Ojca. \u201eO co prosi syn, zawsze mo\u017cna to \u0142atwo otrzyma\u0107\u201d: <em>CCL<\/em> 1, s. 337; <em>PL<\/em> 1, 1356.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Augustyn, <em>Enarr. w Ps 85<\/em> :1: <em>2539<\/em> , str. 1176-1177; <em>PL<\/em> 37, 1082.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(31) Por. <em>Dzieje.<\/em> 20, 28. Por. tak\u017ce Sob\u00f3r Trydencki, sesja XXIII, <em>dekret. o sakramencie \u015bwi\u0119ce\u0144,<\/em> rozdz. 4: D.-S. 1768; Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I, sesja IV, Konst. dogmat. O Ko\u015bciele, <em>Wiecznym Pasterzu,<\/em> rozdz. 3: D.-S. 3061; Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Konstytucja Rzymska dogmat. o Ko\u015bciele <em>Lumen Gentium,<\/em> n. 20: <em>AAS,<\/em> 57 (1965) s. 23.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Ignacy Antioche\u0144ski, <em>Do Smyrne\u0144czyk\u00f3w<\/em> 8, 1: \u201eNiech nikt nie robi niczego, co nale\u017cy do Ko\u015bcio\u0142a, poza biskupem&#8230;\u201d: Funk, <em>Ojcowie Apostolscy<\/em> 1, s. 283.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(32) Por. Sob\u00f3r Nicejski I, kan. 12: \u00ab&#8230;albowiem ktokolwiek oka\u017ce nawr\u00f3cenie przez boja\u017a\u0144 i \u0142zy, cierpliwo\u015b\u0107 i dobre uczynki, przez uczynki i przyzwyczajenia, ci po przepisanym czasie wys\u0142uchania b\u0119d\u0105 mieli zas\u0142u\u017con\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 modlitw, z tym zastrze\u017ceniem, \u017ce biskupowi wolno tak\u017ce postanowi\u0107 o nich co\u015b bardziej ludzkiego&#8230;\u00bb: Mansi, <em>SS. Zbi\u00f3r Rad,<\/em> 2, 674.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Sob\u00f3r Neocezarejski, kan. 3: <em>dz. cyt.<\/em> 540.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Innocenty I, <em>List. 25,<\/em> 7, 10: <em>PL<\/em> 20, 559.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Leon Wielki, <em>List. 159,<\/em> 6: <em>PL<\/em> 54, 1138.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Bazyli Wielki, <em>List. 217<\/em> (kan. 3), 74: \u201eJe\u015bli za\u015b ka\u017cdy z tych, kt\u00f3rzy pope\u0142nili wy\u017cej wymienione grzechy, po odpokutowaniu uniknie dobra, a ten, kt\u00f3remu dobro\u0107 Bo\u017ca powierzy\u0142a w\u0142adz\u0119 zwi\u0105zywania i rozwi\u0105zywania, bior\u0105c pod uwag\u0119 wielko\u015b\u0107 pokuty grzesznika, stanie si\u0119 \u0142agodniejszy, aby skr\u00f3ci\u0107 czas kary, nie b\u0119dzie godzien pot\u0119pienia, poniewa\u017c to, co uczy nas Pismo \u015awi\u0119te i historia, \u017ce \u200b\u200bci, kt\u00f3rzy z wi\u0119kszym wysi\u0142kiem si\u0119 nawracaj\u0105, pr\u0119dzej dost\u0119puj\u0105 mi\u0142osierdzia Bo\u017cego\u201d: <em>PG<\/em> 32, 803.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzie\u0107. Ambro\u017cy, <em>z Ksi\u0119gi Pokuty<\/em> 1, 15 (patrz wy\u017cej, przypis 29).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(33) Por. Wincenty z Lirinu, <em>Pierwsze Commonitorium<\/em> 23: <em>PL<\/em> 50, 667-668.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(34) Por. Rada Claremont, kan. 2: \u201eKtokolwiek wyruszy, aby wyzwoli\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy w Jerozolimie jedynie z pobo\u017cno\u015bci, a nie dla zdobycia zaszczyt\u00f3w lub pieni\u0119dzy, niech podr\u00f3\u017c ta b\u0119dzie uznana za pokut\u0119\u201d: Mansi, <em>SS. Zbi\u00f3r Rad<\/em> 20, 816.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(35) Por. W bulli <em>Antiquorum<\/em> Bonifacego VIII czytamy: \u201eStarzy ludzie maj\u0105 wiarygodn\u0105 opowie\u015b\u0107, \u017ce ci, kt\u00f3rzy zbli\u017cali si\u0119 do czcigodnej bazyliki Ksi\u0119cia Aposto\u0142\u00f3w w Mie\u015bcie, otrzymywali wielkie odpuszczenia i odpusty grzech\u00f3w; My tedy&#8230; potwierdziwszy i przyj\u0119wszy wszystkie i ka\u017cde z osobna te odpusty i odpusty, potwierdzamy je i zatwierdzamy w\u0142adz\u0105 Apostolsk\u0105&#8230; My, ufni w mi\u0142osierdzie Boga Wszechmog\u0105cego i w zas\u0142ugi i w\u0142adz\u0119 Jego Aposto\u0142\u00f3w, w radzie Naszych braci i w pe\u0142ni w\u0142adzy Apostolskiej, udzielamy i udzielamy tym wszystkim, kt\u00f3rzy z czci\u0105 zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do bazylik, szczerze \u017ca\u0142uj\u0105 i wyznaj\u0105&#8230; w tym obecnym i w ka\u017cdym nadchodz\u0105cym roku nie tylko pe\u0142nego i hojnego, ale rzeczywi\u015bcie najpe\u0142niejszego odpuszczenia wszystkich grzech\u00f3w&#8230; \u00bb D.-S. 868.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(36) Klemens VI, Bulla Jubileuszowa <em>Jednorodzonego Syna Bo\u017cego:<\/em> Pani. 1025, 1026 i 1027.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(37) Por. Leo X, dekr. <em>Kiedy po:<\/em> \u201e&#8230;wyda\u0142o nam si\u0119 konieczne poinformowa\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski, kt\u00f3ry pozosta\u0142e zobowi\u0105zane s\u0105 na\u015bladowa\u0107 jako matk\u0119, przekaza\u0142: Biskup Rzymu, nast\u0119pca Piotra, Klucznika i Wikariusz Jezusa Chrystusa na ziemi, moc\u0105 w\u0142adzy kluczy, kt\u00f3ra ma otworzy\u0107 kr\u00f3lestwo niebieskie, usuwaj\u0105c przeszkody w\u015br\u00f3d wiernych Chrystusa (mianowicie win\u0119 i kar\u0119 nale\u017cn\u0105 za grzechy uczynkowe, win\u0119 wprawdzie przez sakrament pokuty, ale kar\u0119 doczesn\u0105 nale\u017cn\u0105 za grzechy uczynkowe wed\u0142ug sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej przez odpust ko\u015bcielny), mo\u017ce z uzasadnionych powod\u00f3w udzieli\u0107 tym samym wiernym Chrystusa, kt\u00f3rzy przez jednocz\u0105c\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 s\u0105 cz\u0142onkami Chrystusa, czy s\u0105 w tym \u017cyciu, czy w czy\u015b\u0107cu, odpust\u00f3w z nadmiaru zas\u0142ug Chrystusa i \u015awi\u0119tych;\u201d i udzielaj\u0105c odpust\u00f3w na mocy w\u0142adzy apostolskiej, zar\u00f3wno za \u017cywych, jak i za zmar\u0142ych, zwyk\u0142o si\u0119 rozdziela\u0107 skarbiec zas\u0142ug Jezusa Chrystusa i \u015awi\u0119tych, udziela\u0107 samego odpustu na zasadzie rozgrzeszenia lub przenosi\u0107 go na zasadzie wstawiennictwa. Dlatego wszyscy, zar\u00f3wno \u017cyj\u0105cy, jak i zmarli, kt\u00f3rzy prawdziwie uzyskali wszelkie takie odpusty, s\u0105 wed\u0142ug sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej uwolnieni od takiej doczesnej kary, jaka nale\u017cy si\u0119 za ich aktualne grzechy, w stopniu r\u00f3wnym udzielonemu i nabytemu odpustowi\u00bb: D.-S. 1447-1448.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(38) Por. Pawe\u0142 VI, List. <em>Porcjunkula \u015awi\u0119ta<\/em> &#8222;Odpust, kt\u00f3rego Ko\u015bci\u00f3\u0142 udziela penitentom, jest objawem tej cudownej wsp\u00f3lnoty \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3ra jednym w\u0119z\u0142em mi\u0142o\u015bci Chrystusa w spos\u00f3b mistyczny \u0142\u0105czy Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Maryj\u0119 Pann\u0119 i grup\u0119 wiernych Chrystusa triumfuj\u0105cych w niebie lub przebywaj\u0105cych w czy\u015b\u0107cu, lub pielgrzymuj\u0105cych na ziemi&#8221;. Odpust bowiem, udzielany za po\u015brednictwem Ko\u015bcio\u0142a, zmniejsza lub ca\u0142kowicie znosi kar\u0119, kt\u00f3ra w jaki\u015b spos\u00f3b uniemo\u017cliwia cz\u0142owiekowi osi\u0105gni\u0119cie bli\u017cszego zjednoczenia z Bogiem; Dlatego te\u017c wierny pokutuj\u0105cy znajduje pomoc w tej szczeg\u00f3lnej formie ko\u015bcielnej mi\u0142o\u015bci, aby porzuci\u0107 starego cz\u0142owieka i przyoblec nowego, \u201eodnawiaj\u0105cego si\u0119 ku g\u0142\u0119bszemu poznaniu wed\u0142ug obrazu Tego, kt\u00f3ry go stworzy\u0142\u201d ( <em>Kol<\/em> 3, 10) \u00bb: <em>AAS<\/em> 59 (1966) s. 633-634.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(39) Por. Pawe\u0142 VI, <em>List cyt.:<\/em> \u201eAle ci wierni chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy prowadzeni pokut\u0105, staraj\u0105 si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 t\u0119 \u201emetanoi\u0119\u201d, poniewa\u017c po grzechu d\u0105\u017c\u0105 do tej \u015bwi\u0119to\u015bci, w kt\u00f3r\u0105 zostali najpierw przyobleczeni w Chrystusa przez chrzest, znajduj\u0105 spe\u0142nienie w Ko\u015bciele, kt\u00f3ry nawet udzielaj\u0105c odpust\u00f3w, wspiera swoje s\u0142abe i niedo\u0142\u0119\u017cne dzieci macierzy\u0144skim u\u015bciskiem i pomoc\u0105\u201d. Dlatego te\u017c odpust nie jest \u0142atwym sposobem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cemy unikn\u0105\u0107 koniecznej pokuty za nasze grzechy, ale raczej wsparciem, jakie poszczeg\u00f3lni wierz\u0105cy, w \u017caden spos\u00f3b nie\u015bwiadomi swojej s\u0142abo\u015bci i pokory, znajduj\u0105 w mistycznym ciele Chrystusa, kt\u00f3re jako ca\u0142o\u015b\u0107 \u201edzia\u0142a na rzecz ich nawr\u00f3cenia przez mi\u0142o\u015b\u0107, przyk\u0142ad i modlitwy\u201d (Konstytucja dogmatyczna o Ko\u015bciele <em>Lumen gentium,<\/em> C. 2, n. 11) \u00bb: <em>AAS<\/em> 58 (1966) s. 632.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(40) Klemens VI, Bulla Jubileuszowa <em>Jednorodzony Syn Bo\u017cy:<\/em> D.-S. 1026.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klemens VI, List. <em>W przypadku niekt\u00f3rych:<\/em> D.-8. 1059.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Martin V, Bulla <em>Inter cunctas:<\/em> D.-S. 1266.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sykstus IV, Bulla <em>Nasz Zbawiciel:<\/em> D.-8. 1398.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sykstus IV, List. encyklika. <em>Przewidywanie Papie\u017ca Rzymskiego:<\/em> \u201eChc\u0105c zapobiec takim zgorszeniom i b\u0142\u0119dom&#8230; Napisali\u015bmy do pra\u0142at\u00f3w za po\u015brednictwem Naszych Biuletyn\u00f3w, aby&#8230; o\u015bwiadczy\u0107 wiernym Chrystusa, \u017ce \u200b\u200bodpust zupe\u0142ny dla dusz znajduj\u0105cych si\u0119 w czy\u015b\u0107cu zosta\u0142 przez Nas udzielony w drodze wstawiennictwa, nie po to, aby przez wspomniany odpust sami wierni Chrystusa zostali odci\u0105gni\u0119ci od pobo\u017cnych i dobrych uczynk\u00f3w, ale aby m\u00f3g\u0142 on by\u0107 po\u017cyteczny dla zbawienia dusz jako wstawiennictwo;\u201d i \u017ce odpust by\u0142by tak samo skuteczny, jak gdyby pobo\u017cne modlitwy i ja\u0142mu\u017cny by\u0142y odmawiane i sk\u0142adane za zbawienie tych samych dusz&#8230; nie \u017ceby\u015bmy mieli na my\u015bli, tak jak nie mamy na my\u015bli i nie chcemy wnioskowa\u0107, \u017ce odpust nie jest bardziej skuteczny czy pot\u0119\u017cny ni\u017c ja\u0142mu\u017cna i modlitwy, albo \u017ce ja\u0142mu\u017cna i modlitwy s\u0105 tak samo skuteczne i pot\u0119\u017cne jak odpust w formie sufragii, poniewa\u017c wiemy, \u017ce modlitwy i ja\u0142mu\u017cna oraz odpust w formie sufragii s\u0105 od siebie dalekie; ale powiedzieli\u015bmy, \u017ce jest ona wa\u017cna \u201ew ten sam spos\u00f3b\u201d, to znaczy, w ten sam spos\u00f3b, \u201ejak gdyby\u201d, to znaczy w taki sam spos\u00f3b, w jaki wa\u017cne s\u0105 modlitwy i ja\u0142mu\u017cna. A poniewa\u017c modlitwy i ja\u0142mu\u017cny s\u0105 wa\u017cne jako wstawiennictwo za dusze, My, kt\u00f3rym zosta\u0142a powierzona pe\u0142nia w\u0142adzy z g\u00f3ry, pragn\u0105c przynie\u015b\u0107 pomoc i wstawiennictwo duszom w czy\u015b\u0107cu cierpi\u0105cym ze skarbca Ko\u015bcio\u0142a powszechnego, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z zas\u0142ug Chrystusa i Jego \u015awi\u0119tych, powierzonych Nam, udzielili\u015bmy wy\u017cej wymienionego odpustu&#8230; \u00bb: D.-S. 1405-1406.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leon X, Byku <em>, powsta\u0144, Panie:<\/em> D.-S. Lata 1467-1472.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pius VI, Konstytucja. <em>Autor wiary,<\/em> prop. 40: \u00ab Twierdzenie, \u017ce \u201eodpust, zgodnie ze swoj\u0105 \u015bcis\u0142\u0105 definicj\u0105, nie jest niczym innym, jak tylko darowaniem cz\u0119\u015bci pokuty, kt\u00f3ra zosta\u0142a ustanowiona przez kanony dla grzesznika\u201d; jakby odpust, opr\u00f3cz samego odpuszczenia kary kanonicznej, nie by\u0142 wa\u017cny tak\u017ce dla odpuszczenia kary doczesnej nale\u017cnej za grzechy uczynkowe w obliczu sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej: \u2014 fa\u0142szywy, lekkomy\u015blny, szkodliwy dla zas\u0142ug Chrystusa, dawno temu w sztuce. 19 Pot\u0119pienia Lutra \u00bb: D.-S. 2640. <em>Tam\u017ce,<\/em> s. 111\u2013112. 41: \u00ab R\u00f3wnie\u017c w tym, co jest dodane, \u201escholastycy, nad\u0119ci swymi subtelno\u015bciami, wprowadzili s\u0142abo poj\u0119ty skarb zas\u0142ug Chrystusa i \u015awi\u0119tych, a jasn\u0105 ide\u0119 rozgrzeszenia z kary kanonicznej zast\u0105pili myl\u0105cym i fa\u0142szywym zastosowaniem zas\u0142ug\u201d, tak jakby skarby Ko\u015bcio\u0142a, z kt\u00f3rych Papie\u017c udziela odpust\u00f3w, nie by\u0142y zas\u0142ugami Chrystusa i \u015awi\u0119tych: \u2014 fa\u0142szywe, lekkomy\u015blne, szkodliwe dla zas\u0142ug Chrystusa i \u015awi\u0119tych, dawno temu w sztuce. 17 Pot\u0119pienia Lutra \u00bb: D.-S. 2041. <em>Tam\u017ce,<\/em> s. 101. 42: \u00ab R\u00f3wnie\u017c w tym, co dodaje, \u201ejeszcze bardziej godne ubolewania jest to, \u017ce ta chimeryczna aplikacja mia\u0142a by\u0107 przeniesiona na zmar\u0142ego\u201d: \u2014 fa\u0142szywe, lekkomy\u015blne, obra\u017aliwe dla pobo\u017cnych uszu, szkodliwe dla rzymskich papie\u017cy oraz dla praktyki i zmys\u0142u powszechnego Ko\u015bcio\u0142a, prowadz\u0105ce do b\u0142\u0119du heretyckiej notatki utrwalonej u Piotra z Osmy, ponownie pot\u0119pionej w art. 22 Luter \u00bb: D.-S. 2642.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pius XI, Oskar\u017cenie o Nadzwyczajny Rok \u015awi\u0119ty <em>Co niedawno:<\/em> \u201e&#8230;z mi\u0142osierdzia udzielamy i udzielamy w Panu najzupe\u0142niejszego odpustu od ca\u0142ej kary, kt\u00f3r\u0105 musz\u0105 zap\u0142aci\u0107 za swoje grzechy, uzyskawszy uprzednio od tych samych os\u00f3b przyj\u0119tych odpuszczenie i przebaczenie dla ka\u017cdego z ich krewnych\u201d: <em>AAS,<\/em> 25 (1933) s. 8.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pius XII, Powszechne oskar\u017cenie Wielkiego <em>Jubileuszu:<\/em> \u201eDlatego w tym roku pokuty wszystkim&#8230; wiernym chrze\u015bcija\u0144skim, kt\u00f3rzy nale\u017cycie zado\u015b\u0107uczynili przez sakrament pokuty i umocnili si\u0119 w \u015bwi\u0119tej synaksie,&#8230; pobo\u017cnie nawiedzili bazyliki&#8230; i odm\u00f3wili&#8230; modlitwy&#8230;, z mi\u0142osierdzia udzielamy i udzielamy w Panu zupe\u0142nego odpustu i darowania wszelkiej kary, jak\u0105 musz\u0105 ponie\u015b\u0107 za swoje grzechy\u201d: <em>AAS<\/em> 41 (1949), s. 258-259.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(41) Por. Sob\u00f3r Latera\u0144ski IV, rozdz. 62: D.-S. 819.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(42) Por. Sob\u00f3r Trydencki, <em>Dekret o odpustach:<\/em> D.-S. 1835.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(43) Por. <em>tam\u017ce.<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(44) <em>Jer.<\/em> 2, 19.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(45) Por. <em>Efez.<\/em> 5, 27.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(46) <em>Ef.<\/em> 4, 13.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(47) Por. Thomas, <em>W 4 Wys\u0142ane.<\/em> dystans 20, pytanie. 1, a. 3, pp. 1a 2, ad 2 ( <em>S. Th. Suppl.<\/em> q. 25, a. 2, ad 2): \u00ab&#8230;chocia\u017c odpusty tego rodzaju maj\u0105 wielk\u0105 warto\u015b\u0107 dla odpuszczenia kary, niemniej jednak inne dzie\u0142a zado\u015b\u0107uczynienia s\u0105 bardziej zas\u0142uguj\u0105ce w stosunku do zasadniczej nagrody; co jest niesko\u0144czenie lepsze ni\u017c odpuszczenie kary doczesnej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsze wydanie, czerwiec 1968 &#8211; Drugie wydanie, pa\u017adziernik 1968 &#8211; Trzecie wydanie, maj 1986 &#8211; Czwarte wydanie, lipiec 1999&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawa autorskie Libreria Editrice Vaticana, 1999&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ENCHIRIDION INDULGENTIARUM Normae et Concessiones, quarta editio, 1999, Dano w Rzymie, w siedzibie Penitencjarii Apostolskiej, 16 lipca 1999 r., we wspomnienie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny z G\u00f3ry Karmel.&nbsp; \u017cr\u00f3d\u0142o www.vatican.va https:\/\/www.vatican.va\/roman_curia\/tribunals\/apost_penit\/documents\/rc_trib_appen_doc_20020826_enchiridion-indulgentiarum_lt.html t\u0142umacz google DEKRET&nbsp; Czwarte wydanie Enchiridionu Odpust\u00f3w Zas\u0142ugi Jezusa, Boskiego Odkupiciela rodzaju ludzkiego, kt\u00f3rego cena jest niesko\u0144czona, przeobfite zas\u0142ugi pochodz\u0105ce tak\u017ce od Niego, Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi&hellip; <br \/> <a class=\"read-more\" href=\"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/?p=14554\">Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14559,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[257,247],"tags":[92,3,5,341,268],"class_list":["post-14554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czuwajmy","category-jestem-katolikiem","tag-apostol-milosci","tag-apostolowie-milosci","tag-dzielo-ewangelizacji-ubogich-i-strapionych","tag-odpusty-w-kosciele-katolickim","tag-oredzia-na-czasy-ostateczne"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14554"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14561,"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14554\/revisions\/14561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14559"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/apostolowiemilosci.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}